Proof of Burn Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Proof of Burn Nedir?

Proof of Burn Nedir?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Dec 5, 2018G├╝ncellenme: Aug 17, 2023
5m

├ço─ču blockchain sistemi Proof of Work (PoW) (─░┼č ─░spat─▒) ya da Proof of Stake (PoS) (Hisse ─░spat─▒) mutabakat algoritmas─▒ kullansa da, Proof of Burn (PoB) bunlar i├žin olas─▒ bir alternatif olarak test edilmektedir.┬á

Genel olarak, blockchain mutabakat algoritmalar─▒ a─č─▒ g├╝venli tutmakla ve i┼člemleri do─črulay─▒p onaylamakla sorumludur.┬á

Bitcoin gibi bir Proof of Work blockchainÔÇÖi, madencilerin kar─▒┼č─▒k kriptografik problemlere ge├žerli bir ├ž├Âz├╝m bulmak i├žin rekabet etti─či bir senaryo ├╝zerinden ├žal─▒┼č─▒r. Belirli bir blok i├žin ├ž├Âz├╝m bulan ilk madenci kendi proof of workÔÇÖ├╝n├╝ (blok hashÔÇÖi) a─č─▒n geri kalan─▒na yay─▒nlar. Daha sonra bu ispat─▒n ge├žerli olup olmad─▒─č─▒ ┬áda─č─▒t─▒lm─▒┼č node a─č─▒ taraf─▒ndan do─črulan─▒r. E─čer ├ž├Âz├╝m ge├žerli ise madenci bu blo─ču blockchaine kal─▒c─▒ olarak ekleme hakk─▒ kazan─▒r ve yeni olu┼čturulan BitcoinÔÇÖlerle ├Âd├╝llendirilir.┬á

S├Âz konusu Proof of Stake blockchainÔÇÖleri oldu─čunda, mutabakat algoritmas─▒ farkl─▒ ┼čekilde ├žal─▒┼č─▒r. PoS algoritmas─▒, coin m├╝lkiyetini kan─▒tlamak i├žin hash fonksiyonlar─▒ kullanmak yerine dijital imzalar─▒ kullan─▒r. Yeni bloklar─▒n do─črulanmas─▒ ┬ádeterministik yolla belirlenmi┼č olan blok para bas─▒c─▒lar─▒ (forger ya da minter) taraf─▒ndan yap─▒l─▒r. Bir forger─▒n hisse olarak ay─▒rd─▒─č─▒ coin miktar─▒ ne kadar y├╝ksekse, blok onaylay─▒c─▒ olarak se├žilme ┼čans─▒ da o kadar y├╝ksektir. Fakat PoW sistemlerinin aksine, PoS sistemleri blok ├Âd├╝lleri vermez ve mintera bir blo─ču onaylad─▒─č─▒ i├žin yaln─▒zca i┼člem masraflar─▒ verilir.┬á

Proof of Burn algoritmas─▒ PoW ve PoS ile benzerlik g├Âsterse de, mutabakata varmak ve bloklar─▒ onaylamak i├žin kendine has yollar kullan─▒r.┬á


Proof of Burn (PoB) (Yak─▒m ─░spat─▒)

PoBÔÇÖnin birden ├žok versiyonu vard─▒r ama Iain Stewart taraf─▒ndan ideal hale getirilen Proof of Burn kavram─▒ kripto para d├╝nyas─▒nda en ├žok kabul edilendir. PoB, PoW mutabakat algoritmas─▒na s├╝rd├╝r├╝lebilir bir alternatif olarak ortaya at─▒lm─▒┼čt─▒r.┬á

Temelde Proof of Burn algoritmas─▒ PoWÔÇÖa benzerdir fakat daha d├╝┼č├╝k enerji t├╝ketimi i├žerir. PoB temelli a─člar─▒n blok onaylanmas─▒ s├╝reci kuvvetli hesaplama kaynaklar─▒na ihtiya├ž duymaz ve madencilik donan─▒mlar─▒na (ASICs gibi) dayanmaz. Bunun yerine, kripto paralar blockchainÔÇÖe kaynak ÔÇťyat─▒r─▒m─▒ÔÇŁ yapmak i├žin kasten yak─▒l─▒r. Bu sayede aday madencilerin fiziksel kaynak yat─▒r─▒m─▒ yapmas─▒ gerekmez. PoB sistemlerinde madenciler sanal madencilik te├žhizatlar─▒na (sanal madencilik g├╝c├╝) yat─▒r─▒m yapar.┬á

Di─čer bir deyi┼čle, kullan─▒c─▒lar coin yak─▒m─▒ ger├žekle┼čtirerek a─ča olan ba─čl─▒l─▒klar─▒n─▒ g├Âstererek ÔÇťmadencilikÔÇŁ yapma ve i┼člemleri do─črulama hakk─▒ kazan─▒rlar. Coin yakma i┼člemi sanal madencilik g├╝c├╝n├╝ temsil etti─či i├žin bir kullan─▒c─▒ sistem yarar─▒na ne kadar ├žok coin yakarsa o kadar ├žok madencilik g├╝c├╝ elde eder ve bu sayede bir sonraki blok do─črulay─▒c─▒ olarak se├žilme ┼čans─▒ da y├╝kselir.┬á


Proof of Burn nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

K─▒saca a├ž─▒klarsak, coin yakma i┼čleminde, coinler herkese a├ž─▒k do─črulanabilir bir adrese g├Ânderilerek eri┼čilemez ve kullan─▒lamaz hale getirilir. ┬áGenellikle bu adresler (yiyici adresler) ┬ákendilerine ait ├Âzel anahtarlar─▒ olmadan rastgele olu┼čturulmu┼čtur. Haliyle coin yakma i┼člemi piyasa bulunabilirli─čini d├╝┼č├╝r├╝p ve bir ekonomik k─▒tl─▒k yaratarak ┬ácoinin de─čerinde potansiyel bir art─▒┼č sa─člar. Fakat bundan daha da ├Ânemlisi, coin yakma a─č─▒n g├╝venli─čine yat─▒r─▒m yapmak i├žin de bir di─čer yoldur.┬á

Proof of Work blockchainÔÇÖlerinin g├╝venli olmas─▒n─▒n sebeplerinden biri madencilerin sonunda k├ór etmeye ba┼člamak i├žin ├žok fazla kaynak yat─▒r─▒m─▒ yapmas─▒n─▒n gerekmesidir. Bu da ilk yat─▒r─▒mlar─▒n─▒n ├ž├Âpe gitmesini engellemek i├žin bir PoW madencisini d├╝r├╝st davranmaya ve a─ča yard─▒m etmeye ┬ákuvvetle te┼čvik eder.┬á

Proof of Burn algoritmalar─▒ i├žin de fikir benzerdir fakat elektrik, i┼čg├╝c├╝ ve hesaplama g├╝c├╝ yat─▒r─▒m─▒ yapmak yerine PoB blockchainlerinde g├╝venlik yaln─▒zca coin yak─▒larak yap─▒lan yat─▒r─▒mlar sayesinde sa─član─▒r.┬á

PoW blockchainlerine benzer ┼čekilde, PoB sistemleri madencilere blok ├Âd├╝lleri verir ve belli bir zaman sonra elde edilen ├Âd├╝llerin ilk coin yakma yat─▒r─▒m─▒n─▒ kar┼č─▒lamas─▒ beklenir.

Daha ├Ânce de belirtildi─či gibi, Proof of Burn algoritmas─▒n─▒ uygulaman─▒n farkl─▒ yollar─▒ vard─▒r. Baz─▒ projeler PoB madencili─čini Bitcoin yakarak ger├žekle┼čtirirken, di─čerleri kendi projelerine ait coinleri yakarak mutabakata var─▒r. ┬á


Proof of Burn ve Proof of Stake Kar┼č─▒la┼čt─▒rmas─▒

PoB ve PoSÔÇÖin sahip oldu─ču ortak ├Âzelliklerden biri blok onaylay─▒c─▒lar─▒n mutabakat mekanizmas─▒nda kat─▒l─▒mc─▒ olabilmek i├žin coin yat─▒r─▒m─▒ yapmas─▒ gerekmesidir. Fakat, PoS blockchainÔÇÖleri forgerlar─▒n (para bas─▒c─▒) coinlerini hisselendirmesini gerektirir. Bunu yapmak i├žin de coinler genellikle kilitlenir. Forgerlar a─čdan ayr─▒lmaya karar verirlerse bu coinleri geri alabilir ve piyasada satabilirler. Dolay─▒s─▒yla, bu senaryo i├žinde kal─▒c─▒ bir piyasa k─▒tl─▒─č─▒ yoktur ├ž├╝nk├╝ coinler dola┼č─▒mdan yaln─▒zca belli bir s├╝re boyunca al─▒konulur. Di─čer yandan, PoB blok do─črulay─▒c─▒lar─▒ coinlerini kal─▒c─▒ olarak yok etmelidir, bu da kal─▒c─▒ bir ekonomik k─▒tl─▒k yarat─▒r.┬á


Proof of BurnÔÇÖ├╝n avantaj ve dezavantajlar─▒

Burada s─▒ralanan avantaj ve dezavantajlar PoB destek├žilerinin iddialar─▒na dayan─▒r ve kan─▒tlanm─▒┼č ger├žekler olarak de─čerlendirilmemelidir. Bu arg├╝manlar i├žin farkl─▒ g├Âr├╝┼čler bulunmaktad─▒r ve ge├žerli olup olmad─▒klar─▒n─▒ do─črulamak i├žin daha fazla test gerekmektedir.┬á


Avantajlar─▒

  • Daha s├╝rd├╝r├╝lebilir. Daha az g├╝├ž t├╝ketimi

  • Madencilik donan─▒m─▒ gerektirmez. Coin yak─▒mlar─▒ sanal madencilik te├žhizatlar─▒d─▒r.

  • Coin yak─▒m─▒ dola┼č─▒mdaki arz─▒ d├╝┼č├╝r├╝r (piyasa k─▒tl─▒─č─▒)

  • Madencileri uzun vadeli ba─čl─▒l─▒─ča te┼čvik eder

  • Coin da─č─▒l─▒m─▒/madencili─či daha az merkeziyet├ži olma e─čilimi g├Âsterir


Dezavantajlar─▒

  • Baz─▒ ki┼čiler PoBÔÇÖin ger├žekte ├ževre dostu olmad─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝r ├ž├╝nk├╝ yak─▒lan BitcoinÔÇÖler ├žok fazla kaynak gerektiren PoW madencili─čiyle ├╝retilmi┼čtir┬á

  • Daha b├╝y├╝k ├Âl├žeklerde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ kan─▒tlanmam─▒┼čt─▒r. Etkinli─čini ve g├╝venli─čini kan─▒tlamak i├žin daha fazla test gerekir.┬á

  • Madenciler taraf─▒ndan yap─▒lan onaylamalar gecikmeli olma e─čilimi g├Âsterir. Proof of work blockchainÔÇÖleri kadar h─▒zl─▒ de─čildir.┬á

  • Coin yakma i┼člemi her zaman ┼čeffaf ya da s─▒radan bir kullan─▒c─▒ taraf─▒ndan do─črulanabilir de─čildir.

G├Ânderiler Payla┼č─▒n
Hesap olu┼čturun
Hemen bir Binance hesab─▒ olu┼čturarak bilgilerinizi uygulamaya d├Âk├╝n.