Bitcoin Madencili─či Nas─▒l Yap─▒l─▒r?
Ana sayfa
Makaleler
Bitcoin Madencili─či Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Bitcoin Madencili─či Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: May 17, 2021G├╝ncellenme: Sep 15, 2023
7m

K─▒sa ├ľzet

Madencilik, Bitcoin i┼člemlerinin do─črulanmas─▒n─▒ ve blockchaine eklenmesini sa─člayan s├╝re├žtir. Madencilerin amac─▒, karma┼č─▒k matematik problemlerine ge├žerli bir ├ž├Âz├╝m bulmakt─▒r. Bu bulmacalar─▒ ├ž├Âzmeyi ba┼čaran madenciler yeni bitcoinlerle ve i┼člem ├╝cretleriyle ├Âd├╝llendirilir.┬á

─░lk zamanlarda Bitcoin kullan─▒c─▒lar─▒ madencilik yar─▒┼č─▒na kendi ki┼čisel bilgisayarlar─▒yla kat─▒labiliyordu. G├╝n├╝m├╝zde ise karl─▒ bir ┼čekilde madencilik yapmak son derece ├Âzel madencilik ekipmanlar─▒n─▒n kullan─▒m─▒n─▒ gerektiriyor. Tek ba┼č─▒na madencilik son derece zor oldu─čundan, bir├žok madenci blok ├Âd├╝l├╝ kazanma ┼čans─▒n─▒ art─▒rmak i├žin bir madencilik havuzuna kat─▒lmay─▒ tercih ediyor. Kazan─▒lan ├Âd├╝l de havuzun ├╝yeleri aras─▒nda b├Âl├╝┼čt├╝r├╝l├╝yor.


Giri┼č

Bitcoin madencili─či,┬áblockchainin me┼čru i┼člemlerle g├╝ncel kalmas─▒n─▒ sa─člar. Madencilik bir zamanlar g├╝vene dayal─▒ olmayan bir ortamda g├╝ven olu┼čturmaya y├Ânelik ├Âzel bir ├ž├Âz├╝md├╝. Bu anlamda madencilik Bitcoin'in g├╝venlik modelinin esas─▒n─▒ te┼čkil eder.

Madencilik yapma ve kar┼č─▒l─▒─č─▒nda BTC kazanma fikri cazip g├Âz├╝ken bir se├ženektir. Bilgisayar CPU'lar─▒yla madencilik yapma g├╝nleri ge├žmi┼čte kalm─▒┼č olsa da madencilikle u─čra┼čmak i├žin fiziksel bir makine sahibi olmak ┼čart de─čildir. Ancak madencili─čin size uygun olup olmad─▒─č─▒na karar verebilmeniz i├žin ├Ânce Bitcoin madencili─činin nas─▒l i┼čledi─činden k─▒saca bahsedelim.


Bitcoin madencili─či nedir?

Kullan─▒c─▒ yeni bir Bitcoin i┼člemi olu┼čturdu─čunda di─čer a─č kullan─▒c─▒lar─▒n─▒n (node'lar) bu i┼člemi do─črulamas─▒n─▒ ve i┼člemin ge├žerlili─čini onaylamas─▒n─▒ beklemelidir. Madenciler yeni, beklemede olan i┼člemleri toplamakla ve bunlar─▒ bir aday blokta (hen├╝z do─črulanmam─▒┼č yeni bir blok) gruplamakla sorumludur.

Madencinin amac─▒, aday bloku i├žin ge├žerli bir blok hash'i bulmakt─▒r. Blok hash'i, her bir blok i├žin benzersiz bir kimlik i┼člevini g├Âren, rakam ve harflerden olu┼čan bir dizedir. A┼ča─č─▒da blok hash'inin bir ├Ârne─čini g├Ârebilirsiniz:

0000000000000000000b39e10cb246407aa676b43bdc6229a1536bd1d1643679


Yeni bir blok hash'i olu┼čturmak i├žin, madencinin bir ├Ânceki blokun blok hash'ini, aday blokun verilerini, bir nonce'u bir araya getirmesi ve bunlar─▒n hepsini bir hash fonksiyonundan ge├žirmesi gerekir.

Fakat madencinin - di─čer t├╝m verilerle birlikte - belirli say─▒da s─▒f─▒rla ba┼člayan bir blok hash'i olu┼čturacak bir nonce bulmas─▒ gerekir. S─▒f─▒rlar─▒n say─▒s─▒, madencilik zorlu─čuna g├Âre de─či┼čir. Ge├žerli bir blok hash'i, madencinin aday blokunu do─črulamak i├žin gerekli i┼či yapt─▒─č─▒n─▒ kan─▒tlar (bu nedenle de Proof of Work - ─░┼č ─░spat─▒ ad─▒n─▒ al─▒r).
Beklemede olan i┼člemleri bir araya getirdikten ve aday blokunu olu┼čturduktan sonra, madencinin de─či┼čtirebilece─či tek ┼čey nonce'tur ve bunu da madencilik ekipmanlar─▒ yapar. Madencilik makineleri yo─čun bir deneme yan─▒lma s├╝reciyle nonce'u s├╝rekli olarak de─či┼čtirir ve blok i├žin ge├žerli bir ├ž├Âz├╝m (yani belirli say─▒da s─▒f─▒rla ba┼člayan bir hash) bulana kadar bir araya getirilmi┼č verileri birka├ž kez hash eder.

Madenci ge├žerli bir hash buldu─čunda aday blokunu do─črulayabilir ve bitcoin ├Âd├╝llerini alabilir. Bu, ayn─▒ zamanda blokta yer alan blockchain i┼člemlerinin beklemede iken do─čruland─▒─č─▒ and─▒r.


Bitcoin madencileri ne kadar kazan─▒r?

Yeni her bir blok, madencisine yeni olu┼čturulmu┼č bitcoinler (blok ├Âdene─či) ve i┼člem ├╝cretlerinden olu┼čan bir blok ├Âd├╝l├╝ sunar. Blok ├Âd├╝l├╝ neredeyse tamamen blok ├Âdene─činden olu┼čtu─ču i├žin, ├žo─ču ki┼či ├Âdenekten blok ├Âd├╝l├╝ olarak bahseder (i┼člem ├╝cretlerini dahil etmeden).
Bitcoin'de blok ├Âdene─či 2009 y─▒l─▒nda 50 BTC ile ba┼člam─▒┼č ve her 210.000 blokta bir (yakla┼č─▒k d├Ârt y─▒l) bu ├Âd├╝l yar─▒ya inmektedir. Bu yar─▒lanma etkinlikleri madencilik ├Âd├╝l├╝n├╝n 2012'de 25 BTC'ye, 2016'da 12,5 BTC'ye ve son olarak da 2020'de 6,25 BTC'ye d├╝┼čmesine neden olmu┼čtur. Bir sonraki yar─▒lanma etkinli─činin 2024 y─▒l─▒nda ger├žekle┼čmesi beklenmektedir. May─▒s 2021 itibar─▒yla madencilere verilen blok ├Âd├╝l├╝ blok ba┼č─▒na yakla┼č─▒k 300.000 USD'dir.
Yine de madencilik ekipmanlar─▒n─▒ ve karl─▒l─▒─č─▒ de─čerlendirirken dikkate al─▒nmas─▒ gereken bir├žok etmen vard─▒r. Bir madencilik ekipman─▒n─▒n rastgele nonce'lar ├╝retme ve test etme h─▒z─▒, bak─▒lmas─▒ gereken ├Ânemli bir ├Âl├ž├╝tt├╝r. Bu de─čere hash oran─▒ ad─▒ verilir ve bir Bitcoin madencisinin ba┼čar─▒s─▒ i├žin hayati ├Âneme sahiptir. Hash oran─▒ ne kadar y├╝ksekse bu rastgele girdileri test etme h─▒z─▒n─▒z da o kadar y├╝ksek olur.

Bir di─čer ├Ânemli ├Âl├ž├╝t ise madencilik ekipman─▒n─▒n enerji t├╝ketimidir. Elektrik harcamalar─▒ madencilikle kazan─▒landan fazla olursa kar edemezsiniz.


Bitcoin madencili─čine nas─▒l ba┼član─▒r?

Bitcoin merkeziyetsiz ve a├ž─▒k kaynakl─▒ oldu─ču i├žin isteyen herkes madencilik yar─▒┼č─▒na kat─▒labilir. Ge├žmi┼čte yeni bloklar kazmak i├žin ki┼čisel bilgisayar─▒n─▒z─▒ kullanman─▒z m├╝mk├╝nd├╝. Fakat madencilik zorla┼čt─▒─č─▒ i├žin art─▒k daha g├╝├žl├╝ makinelere ihtiyac─▒n─▒z var (bu konudan a┼ča─č─▒da ayr─▒nt─▒l─▒ olarak bahsedece─čiz.)

Teorik olarak hala ki┼čisel bilgisayar─▒n─▒zla bitcoin madencili─či yapmay─▒ deneyebilirsiniz, fakat ge├žerli bir hash bulma ihtimaliniz s─▒f─▒rd─▒r. Hash fonksiyonunu hesaplamak nispeten h─▒zl─▒d─▒r, fakat ├žok y├╝ksek miktarda rastgele girdiyi hesaplamak ├žok daha uzun bir zaman al─▒r. Bu nedenle, kar eden bir madenci olmak i├žin mutlaka ├Âzel donan─▒mlara ihtiyac─▒n─▒z vard─▒r.


Hangi madencilik ekipman─▒n─▒ kullanmal─▒y─▒m?

Genel anlamda bir CPU, GPU, FPGA ya da ASIC makinesi kullanarak (bunlardan birazdan ayr─▒nt─▒l─▒ olarak bahsedece─čiz) kripto para madencili─či yapmay─▒ deneyebilirsiniz. Baz─▒ altcoinler halen GPU kartlar─▒yla kaz─▒labilmektedir. FPGA makineleri de madencilik algoritmas─▒na, zorlu─ča ve elektrik maliyetine ba─čl─▒ olarak bir se├ženek olabilir. Fakat Bitcoin s├Âz konusu oldu─čunda ASIC madencilik ekipmanlar─▒ en verimli olanlard─▒r.


CPU (merkezi i┼člem birimi)

CPU'lar, talimatlar─▒ bilgisayar─▒n farkl─▒ b├Âl├╝mlerine da─č─▒tmaktan sorumlu ├žok ama├žl─▒ bir ├žip gibi ├žal─▒┼č─▒r. CPU'lar art─▒k kripto para madencili─či i├žin verimli de─čildir.


GPU (grafik i┼člem birimi)

GPU'lar farkl─▒ ama├žlara hizmet edebilir, fakat esasen grafikleri i┼člemek ve bir ekrana vermek amac─▒yla kullan─▒l─▒r. Karma┼č─▒k g├Ârevleri performans─▒ art─▒rmak i├žin birka├ž k├╝├ž├╝k par├žaya b├Âlebilirler. Baz─▒ altcoinlerde GPU'larla madencilik yap─▒labilir, fakat al─▒nacak verim madencilik algoritmas─▒na ve zorlu─čuna ba─čl─▒d─▒r.


FPGA (alanda programlanabilir kap─▒ dizileri)

FPGA farkl─▒ fonksiyon ve uygulamalara hizmet vermek i├žin programlanabilir ve tekrar programlanabilir. ASIC'lere k─▒yasla daha fazla ki┼čiselle┼čtirilebilir ve daha uygun fiyatl─▒d─▒r, fakat Bitcoin madencili─či i├žin pek verimli de─čildir.


ASIC (uygulamaya ├Âzel entegre devre)

ASIC uygulamaya ├Âzel entegre devre teriminin k─▒saltmas─▒d─▒r, yani bu bilgisayarlar yaln─▒zca tek bir ama├ž i├žin tasarlanm─▒┼čt─▒r. ASIC madencilik ekipmanlar─▒ tamamen kripto para madencili─čine y├Âneliktir. ASIC'ler FPGA'lere k─▒yasla daha az ki┼čiselle┼čtirilebilir ve daha pahal─▒d─▒r, fakat hash oranlar─▒ ve enerji t├╝ketim seviyeleri bu makineleri Bitcoin madencili─či i├žin en verimli se├ženek haline getirmektedir.┬á


Madencilik havuzlar─▒

Kendi ba┼č─▒n─▒za bir blok kazma ihtimaliniz olduk├ža d├╝┼č├╝kt├╝r. Bunun yerine bir madencilik havuzuna kat─▒lmak ise hesaplama g├╝c├╝n├╝z├╝ ba┼čka madencilerle birle┼čtirmenize imkan tan─▒r. Havuz ba┼čar─▒yla bir blok kazd─▒─č─▒nda, t├╝m madenciler kaz─▒lan bitcoinlerden bir pay al─▒r. Havuz ├Âd├╝lleri, sundu─čunuz madencilik g├╝c├╝yle orant─▒l─▒ olarak da─č─▒t─▒l─▒r.


Bir madencilik havuzuna nas─▒l kat─▒labilirsiniz?

Donan─▒m─▒n─▒z─▒ yerel olarak kullanarak bir havuza kat─▒lmak i├žin yaz─▒l─▒m─▒n─▒z─▒ di─čer madencilerle birlikte ├žal─▒┼čabilecek ┼čekilde yap─▒land─▒rman─▒z gerekir. Bu s├╝re├ž genellikle bir hesap a├žmay─▒ ve bir madencilik havuzu sunucusuna ba─članmay─▒ i├žerir.

Bir madencilik ekipman─▒n─▒z varsa, BTC ve di─čer SHA-256 algoritmas─▒ tabanl─▒ coinleri kazmaya ba┼člamak i├žin Binance Pool iyi bir se├ženektir. Getirilerinizi en ├╝st seviyeye ├ž─▒karmak i├žin madencilik ekipman─▒n─▒z BTC, BCH ve BSV aras─▒nda otomatik olarak ge├ži┼č yapacakt─▒r ve alaca─č─▒n─▒z ├Âdeme BTC cinsinden olacakt─▒r.

Ne kadar kar edebilece─činize y├Ânelik bir tahmine Binance Pool sayfas─▒ndan ula┼čabilirsiniz. BTC kazan├žlar─▒ Bitcoin c├╝zdan─▒n─▒za g├╝nl├╝k olarak ├Âdenir.


Bulut madencili─či

Daha teknik ad─▒mlar─▒ atlamak istiyorsan─▒z, bir bulut madencili─či ├žiftli─čine kat─▒larak donan─▒m ve yaz─▒l─▒m─▒ ├žiftlik sahiplerine b─▒rakabilirsiniz. Genel anlamda bulut madencili─či, ba┼čka birisine sizin ad─▒n─▒za madencilik yapmas─▒ i├žin ├Âdeme yapman─▒zd─▒r. ├çiftlik sahibi elde etti─či kar─▒ sizinle payla┼čmal─▒d─▒r. Fakat yat─▒r─▒m─▒n─▒zdan bir getiri elde edece─činize y├Ânelik bir garanti olmamas─▒ nedeniyle bu se├ženek ├žok risklidir. Bir├žok bulut madencili─či hizmetinin doland─▒r─▒c─▒l─▒k oldu─ču ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Bu nedenle, ├žok dikkatli olmal─▒s─▒n─▒z.


Son S├Âz

Bitcoin madencili─činin nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒na y├Ânelik temel bilgileri edinmek her zaman i├žin faydal─▒d─▒r. Do─čru bir donan─▒m ve yaz─▒l─▒m kombinasyonuyla herkes madencilik yapmaya ve Bitcoin a─č─▒n─▒n g├╝venli─čine katk─▒da bulunmaya ba┼člayabilir. Madencili─čin size uygun olmad─▒─č─▒n─▒ anlasan─▒z bile, bir Bitcoin node'u ├žal─▒┼čt─▒rarak da katk─▒da bulunabilirsiniz.

Karl─▒ madencilik i├žin ba┼člang─▒├žtaki yat─▒r─▒m─▒n maliyeti ├žok y├╝ksektir ve bir├žok risk vard─▒r. Kazanc─▒n─▒z, piyasa ko┼čullar─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra enerji fiyatlar─▒ ve donan─▒m geli┼čtirmeleri gibi d─▒┼č etmenlere de ba─čl─▒ olacakt─▒r. Bir madencilik ekipman─▒na yat─▒r─▒m yapmadan ├Ânce mutlaka kendi ara┼čt─▒rman─▒z─▒ yapman─▒z gerekir.