Przyk艂ady wykorzystania Blockchain: Cyfrowa to偶samo艣膰
Strona G艂贸wna
Artyku艂y
Przyk艂ady wykorzystania Blockchain: Cyfrowa to偶samo艣膰

Przyk艂ady wykorzystania Blockchain: Cyfrowa to偶samo艣膰

Pocz膮tkuj膮cy
Opublikowane Jul 8, 2019Zaktualizowane Dec 11, 2023
5m
Po艣r贸d wielu potencjalnych zastosowa艅 technologii blockchain w naszym codziennym 偶yciu, zarz膮dzanie to偶samo艣ci膮 oraz weryfikacja cyfrowej to偶samo艣ci s膮 prawdopodobnie jednymi z najbardziej obiecuj膮cych obszar贸w dla kt贸rych ta technologia mo偶e okaza膰 si臋 rewolucyjna. W samym 2018 roku wycieki danych osobowych dotkn臋艂y miliardy ludzi na ca艂ym 艣wiecie. Obecnie mamy do czynienia ze stale niezaspokojon膮 potrzeb膮 powstania rozwi膮za艅, kt贸re umo偶liwi膮 bezpieczne przechowywanie, przesy艂anie i weryfikowanie wra偶liwych danych. W tym kontek艣cie technologia blockchain okazuje si臋 by膰 idealnym rozwi膮zaniem na szereg problem贸w z kt贸rymi boryka si臋 wi臋kszo艣膰 scentralizowanych baz danych.


Co implementacja blockchain mo偶e zmieni膰 w systemach cyfrowej to偶samo艣ci?

Zasadniczo rzecz ujmuj膮c, kiedy jakiekolwiek dane zostaj膮 zapisywane w systemie blockchain, autentyczno艣膰 tej informacji jest zapewniona przez wiele 聽w臋z艂贸w, kt贸re utrzymuj膮 sie膰. Innymi s艂owy, sie膰 weryfikuj膮 u偶ytkownicy wystawiaj膮c 鈥渟zereg twierdze艅, 鈥 kt贸rymi po艣wiadczaj膮, 偶e dane obecne w sieci s膮 poprawne i niezmodyfikowane.

Tym samym w臋z艂y zabezpieczaj膮ce sie膰 - w kontek艣cie system贸w cyfrowej to偶samo艣ci - mog膮 by膰 kontrolowane przez upowa偶nione agencje lub instytucje rz膮dowe odpowiedzialne za weryfikacj臋 i walidacj臋 zapis贸w cyfrowych. Zasadniczo, blockchain daje mo偶liwo艣膰 oddawania 鈥済艂os贸w鈥 w臋z艂om w odniesieniu do tego, czy dany zbi贸r danych jest autentyczny czy te偶 nie. Dzi臋ki temu w relatywnie 艂atwy spos贸b technologia blockchain otwiera drog臋 dla cyfrowych danych i dokument贸w na polu zyskania przez nie statusu oficjalnych dokument贸w urz臋dowych, kt贸re charakteryzuj膮 si臋 wi臋kszym ni偶 tradycyjne dokumenty bezpiecze艅stwem i autentyczno艣ci膮.


Rola kryptografii

My艣l膮c o implementacjach blockchain w systemach cyfrowej to偶samo艣ci trzeba pami臋ta膰 o tym, i偶 dodanie technologii blockchain skutkuje wytworzeniem dodatkowej warstwy zabezpiecze艅, kt贸ra niweluje konieczno艣膰 wykonywania bezpo艣redniego przekazywania danych czy udost臋pniania poufnych informacji. Zamiast tego dane cyfrowe mog膮 by膰 udost臋pniane i uwierzytelniane w spos贸b cyfrowy za pomoc膮 r贸偶nych technik kryptograficznych, takich jak funkcje mieszaj膮ce (ang. hash), podpisy cyfrowe (ang. digital signatures) i dowody zerowej wiedzy (ang. zero-knowledge proofs).

Algorytmy haszuj膮ce pozwalaj膮c przekszta艂ci膰 tre艣膰 ka偶dego z dokument贸w lub zawarto艣膰 ka偶dego z plik贸w w skr贸t (ang. hash), kt贸ry jest specjalnym ci膮giem liter i cyfr. W tym przypadku skr贸t reprezentuje wszystkie informacje u偶yte do jego utworzenia, dzia艂aj膮c jak cyfrowy odcisk palca. Instytucje rz膮dowe lub inne zaufane podmioty mog膮 dostarczy膰 podpisy cyfrowe, aby nada膰 dokumentowi oficjaln膮 wa偶no艣膰.

Pos艂uguj膮c si臋 przyk艂adem: dzi臋ki implementacji blockchain w rz膮dowych systemach, obywatele zyskuj膮 mo偶liwo艣膰 przekazywania cyfrowych dokument贸w autoryzowanym jednostkom rz膮dowym. Jednostki te b臋d膮 w stanie wygenerowa膰 dla takich dokument贸w unikalne skr贸ty (cyfrowe odciski palca - hashe). Co wi臋cej, jednostki rz膮dowe zyskuj膮 r贸wnie偶 mo偶liwo艣膰 tworzenia podpis贸w cyfrowych, kt贸rymi potwierdz膮 wa偶no艣膰 takiego skr贸tu. Kr贸tko m贸wi膮c oznacza to, i偶 dane dostarczone elektroniczne przez obywatela mo偶na b臋dzie wykorzysta膰 jako oficjalne i zweryfikowane urz臋dowo dokumenty.

Dowody zerowej wiedzy z kolei umo偶liwiaj膮 udost臋pnianie i uwierzytelnianie po艣wiadcze艅 lub danych bez ujawniania jakichkolwiek informacji na ich temat. Oznacza to, 偶e nawet je艣li dane zostan膮 zaszyfrowane, ich autentyczno艣膰 w dalszym ci膮gu mo偶na zweryfikowa膰. Dla przyk艂adu: jako obywatel m贸g艂by艣 wykorzysta膰 zero-knowledge proof, aby udowodni膰, 偶e jeste艣 wystarczaj膮co doros艂y, aby prowadzi膰 lub wej艣膰 do klubu bez ujawnienia Twojej dok艂adnej daty urodzenia.


Self-sovereign identity (dos艂. samo-suwerenna to偶samo艣膰)

Poj臋cie suwerennej to偶samo艣ci odnosi si臋 do modelu, w kt贸rym ka偶dy indywidualny u偶ytkownik ma pe艂n膮 kontrol臋 nad swoimi danymi, kt贸re mo偶e przechowywa膰 w tzw. portfelach osobistych (podobnie jak kryptowaluty w portfelach do przechowywania kryptowalut). Model ten sprawia, i偶 u偶ytkownik samodzielnie decyduje o tym, kiedy i jak udost臋pniane s膮 jego dane (lub informacje). Dla przyk艂adu wyobra藕 sobie, 偶e od teraz dane o swojej karcie kredytowej przechowywa膰 b臋dziesz w specjalnym portfelu. W mi臋dzyczasie odwiedzasz stron臋 swojego ulubionego sklepu internetowego i co艣 kupujesz. W tym momencie zamiast podawa膰 wszystkie dane o swojej karcie kredytowej, w Twoim portfelu inicjowana jest transakcja, kt贸r膮 podpisujesz (autoryzujesz) swoim kluczem prywatnym. Dzi臋ki temu udowodniasz, 偶e jeste艣 prawdziwym w艂a艣cicielem tej karty i nie udost臋pniasz danych swojej karty bezpo艣rednio na stronie sklepu.

Chocia偶 technologia blockchain jest najcz臋艣ciej wykorzystywana do przechowywania i wymiany r贸偶nych kryptowalut lub token贸w, mo偶e by膰 r贸wnie偶 wykorzystana do udost臋pniania i sprawdzania dokument贸w to偶samo艣ci i podpis贸w. Dla przyk艂adu wyobra藕 sobie, 偶e Twoje zainteresowania sprawi艂y, i偶 chcesz zosta膰 maklerem. Je偶eli poprawnie zdasz pa艅stwowe egzaminy mo偶esz uzyska膰 odpowiedni certyfikat po艣wiadczaj膮cy Twoj膮 zdolno艣膰 do wykonywania takiego zawodu. Chc膮c podj膮膰 prac臋 w tym zawodzie lub chc膮c oferowa膰 innym swoje us艂ugi musisz za ka偶dym razem fizyczny pos艂u偶y膰 si臋 takim certyfikatem i wieloma innymi dokumentami. Dzi臋ki blockchain i zk-proofs Tw贸j certyfikat zostaje odpowiednio podpisany przez upowa偶nion膮 jednostk臋 rz膮dow膮, a przy okazji do艂膮czane do niego s膮 inne przydatne informacje na Tw贸j temat. Od teraz je偶eli zdecydujesz si臋 skorzysta膰 z profesjonalnych us艂ug jakie oferuj膮 domy maklerskie, to wystarczy, 偶e udost臋pnisz im hash Twojego certyfikatu. Dzi臋ki temu dom maklerski zyskuje potwierdzenie na temat posiadanego przez Ciebie certyfikatu oraz tego, 偶e spe艂niasz wszelkie dodatkowe wymogi (np. doch贸d, warto艣膰 obrotu) bez fizycznego dost臋pu do tych informacji.


Potencjalne zalety

Implementacja algorytm贸w kryptograficznych oraz technologii blockchain w dziedzinie cyfrowej to偶samo艣ci mo偶e zapewni膰 co najmniej dwie g艂贸wne korzy艣ci. Po pierwsze, u偶ytkownicy zyskuj膮 lepsz膮 kontrol臋 nad tym, jak i kiedy wykorzystywane s膮 ich dane osobowe. Implementacja blockchain znacznie zmniejsza ilo艣膰 potencjalnych incydent贸w bezpiecze艅stwa zwi膮zanych z przechowywaniem poufnych danych w scentralizowanych bazach danych. Ponadto sieci blockchain mog膮 zapewni膰 wy偶szy poziom prywatno艣ci dzi臋ki wykorzystaniu odpowiednich algorytm贸w kryptograficznych. Tak jak ju偶 wspomnieli艣my wy偶ej, protoko艂y zerowej wiedzy pozwalaj膮 u偶ytkownikom udowodni膰 wa偶no艣膰 swoich dokument贸w bez konieczno艣ci udost臋pniania szczeg贸艂owych informacji na ich temat.

Drug膮 zalet膮 wynikaj膮ca z implementacji jest fakt, i偶 systemy identyfikacji cyfrowej oparte na blockchain mog膮 by膰 bardziej niezawodne od swoich tradycyjnych odpowiednik贸w. Wykorzystanie podpis贸w cyfrowych w procesie autoryzacji i archiwizacji dokument贸w pozwala 艂atwo zweryfikowa膰 ich posiadacza/autora. Co wi臋cej, systemy identyfikacji wykorzystuj膮ce blockchain s膮 zdecydowanie bardziej odporne na pr贸by fa艂szowania informacji oraz s膮 w stanie skutecznie chroni膰 wszelkiego rodzaju dane przed niepowo艂anym dost臋pem do nich.


Potencjalne ograniczenia

Implementacja technologii blockchain oraz algorytm贸w kryptograficznych niesie za sob膮 pewne wyzwania. Prawdopodobnie najtrudniejszym problemem przy tej okazji jest fakt, 偶e systemy te by艂yby nadal podatne na szkodliwe dzia艂ania zwi膮zane z kradzie偶膮 to偶samo艣ci.

Oszustwa syntetyczne (zwi膮zane z fa艂szowaniem to偶samo艣ci) polegaj膮 na 艂膮czeniu wa偶nych informacji od r贸偶nych os贸b w celu stworzenia zupe艂nie nowej to偶samo艣ci. Poniewa偶 ka偶da informacja u偶yta do stworzenia syntetycznej to偶samo艣ci jest w rzeczywisto艣ci prawdziwa, niekt贸re systemy mog膮 zosta膰 oszukane i uzna膰 fa艂szywy zbi贸r danych za dane jak najbardziej autentyczne. Ten rodzaj ataku jest powszechnie wykorzystywany przez przest臋pc贸w w przypadku oszustw zwi膮zanych z kradzie偶膮 i nadu偶yciami kart kredytowych.聽

Problem ten mo偶na jednak w relatywnie 艂atwy spos贸b z艂agodzi膰 za pomoc膮 podpis贸w cyfrowych. Tym samym wiele kombinacji dokument贸w zawieraj膮cych sprzeczne dane mo偶e zosta膰 odrzucona jako niew艂a艣ciwe rekordy podczas ich wysy艂ki do 艂a艅cuchu blok贸w. Dla przyk艂adu, instytucja rz膮dowa mo偶e zapewni膰 indywidualne podpisy cyfrowe dla ka偶dego dokumentu, ale tak偶e i stworzy膰 wsp贸lny podpis cyfrowy dla wszystkich dokument贸w zarejestrowanych przez t臋 sam膮 osob臋.

Inn膮 kwesti膮 na kt贸r膮 nale偶y zwr贸ci膰 uwag臋, jest mo偶liwo艣膰 wyst膮pienia tzw. atak贸w typu 51% na kt贸re najbardziej podatne s膮 mniejsze sieci blockchain. Atak 51-procent daje atakuj膮cemu mo偶liwo艣膰 reorganizacji 艂a艅cucha blok贸w. Zasadniczo wi臋c umo偶liwia wprowadzenie zmian do danych ju偶 wcze艣niej zapisanych w sieci blockchain. Problem ten dotyczy szczeg贸lnie publicznych sieci blockchain, w kt贸rych ka偶dy mo偶e do艂膮czy膰 do procesu weryfikacji danych i walidacji blok贸w. Rozwi膮zaniem tego problemu mog膮 by膰 prywatne sieci blockchain, kt贸rych uczestnikami mogliby zosta膰 jedynie zaufane podmioty. Z drugiej jednak strony taka konstrukcja sprawia, i偶 pomimo tego, 偶e w danym systemie wykorzystuje si臋 rozwi膮zania blockchain, to dalej pozostaje on scentralizowany.


Zako艅czenie

Pomimo wad i ogranicze艅 technologia blockchain cechuje si臋 ogromnym potencja艂em na polu zmiany sposobu weryfikacji, przechowywania i udost臋pniania danych cyfrowych. Pomimo tego, i偶 coraz wi臋cej startup贸w i du偶ych firm zajmuje si臋 ju偶 tym tematem, to jednak w dalszym ci膮gu istnieje bardzo du偶o niewiadomych. Mimo to mo偶emy spodziewa膰 si臋, i偶 w najbli偶szych latach zobaczymy jeszcze wi臋cej us艂ug i firm zwi膮zanych z zarz膮dzaniem cyfrowej to偶samo艣ci. Najprawdopodobniej te偶 blockchain b臋dzie gra艂 w nich pierwsze skrzypce.