ERC-1155
ERC-1155 არის Ethereum-ის ტოკენების სტანდარტი, რომლის მეშვეობითაც ერთი სმარტ კონტრაქტით შესაძლებელია რამდენიმე ტიპის ტოკენის, მათ შორის ჩანაცვლებადი, არაჩანაცვლებადი და ნაწილობრივ ჩანაცვლებადი აქტივების მართვა.
ERC-1155 არის Ethereum-ის ბლოკჩეინის სტანდარტი, რომელიც შექმნილია ციფრული აქტივების შექმნისა და მართვის პროცესების გამარტივებისა და ოპტიმიზაციის მიზნით. ის 2018 წლის ივნისში წარადგინა ვიტეკ რადომსკიმ, რომელიც იმ პერიოდში ბლოკჩეინ-გეიმინგის კომპანია Enjin-ის ტექნიკური დირექტორი იყო, ხოლო სტანდარტის საბოლოო ვერსია 2019 წლის ივნისში დამტკიცდა.
Ethereum-ის
ტოკენების წინა სტანდარტებს, როგორებიცაა
ERC-20 და
ERC-721, შეეძლო მხოლოდ ერთი ტიპის (ჩანაცვლებადი ან არაჩანაცვლებადი) ტოკენების მართვა, ERC-1155 კი უნიკალური სტანდარტია, რადგან ერთი კონტრაქტით რამდენიმე ტიპის ტოკენის მართვაა შესაძლებელი. ეს ამცირებს სისტემის სირთულეს და ურთიერთქმედებას უფრო ეფექტურს ხდის.
რეალური სამყაროს ვალუტის მსგავსად, ERC-20 ტოკენები
ჩანაცვლებადია, რაც იმას ნიშნავს, რომ თითოეული ერთეული შეიძლება ჩანაცვლდეს ნებისმიერი სხვა ერთეულით. ERC-721 ტოკენები კი არაჩანაცვლებადია და უნიკალურ ობიექტებს ან აქტივებს წარმოადგენს. ნაწილობრივ ჩანაცვლებადი ტოკენები ამ ორი კატეგორიის შუალედური ვარიანტია: საწყის ეტაპზე ისინი წარმოდგენილია ურთიერთჩანაცვლებადი ერთეულების სახით, ხოლო გამოყენების შემდეგ უნიკალური ხდება. მაგალითად, ღონისძიების ბილეთი შესვლამდე შეიძლება სხვა ბილეთების იდენტური იყოს, ხოლო გამოყენების შემდეგ უნიკალურ მნიშვნელობას იძენს.
ERC-1155 ამ ფუნქციებს აერთიანებს. მისი მეშვეობით ერთი
სმარტ კონტრაქტის ფარგლებში შესაძლებელია ჩანაცვლებადი, არაჩანაცვლებადი და ნაწილობრივ ჩანაცვლებადი ტოკენების შექმნა, რომელთაგან თითოეულს უნიკალური ID აქვს. ეს სტრუქტურა იძლევა ერთიანი წესების საფუძველზე მოქმედი ერთი კონტრაქტით აქტივების მთელი სპექტრის მართვის შესაძლებლობას - დაწყებული ვალუტით და დამთავრებული საკოლექციო ნივთებით.
ERC-1155-ის ერთ-ერთი მთავარი მახასიათებელია ჯგუფური ოპერაციების მხარდაჭერა: ერთი ტრანზაქციის ფარგლებში შესაძლებელია რამდენიმე ტოკენის ID-ის დამუშავება ან რამდენიმე ტოკენის დამზადება ან გადარიცხვა. ეს ამცირებს ტოკენებთან დაკავშირებული ტრანზაქციებისთვის საჭირო მონაცემებისა და კოდის ზომას, რაც თავის მხრივ ამცირებს
გაზის საკომისიოებს და ოპერაციებისთვის საჭირო გაზის ოდენობას.
ERC-1155 ასევე მოიცავს გადარიცხვების უსაფრთხოების მექანიზმს. როდესაც ტოკენები სმარტ კონტრაქტზე იგზავნება, მიმღებმა კონტრაქტმა მათი მიღება უნდა დაადასტუროს გადარიცხვის დასრულებამდე. ეს ხელს უწყობს ისეთი შემთხვევების თავიდან აცილებას, როდესაც ტოკენები შემთხვევით იბლოკება კონტრაქტებში, რომლებსაც მათი დამუშავება არ შეუძლია. ეს პრობლემა ტოკენების წინა სტანდარტებსაც ახასიათებდა.
ERC-1155-ის მრავალფუნქციურობის წყალობით ის ეფექტურად გამოიყენება სხვადასხვა დანიშნულებით, განსაკუთრებით გეიმინგისა და ციფრული საკოლექციო ნივთების სფეროებში. მაგალითად, გეიმინგის ეკოსისტემაში ერთი ERC-1155 კონტრაქტით შესაძლებელია სხვადასხვა ტიპის ტოკენების მართვა, რომლებიც წარმოადგენს თამაშის ვალუტას, უნიკალურ პერსონაჟებს, იარაღს, სკინებს და სხვა აქტივებს.
NFT თამაშებში ეს მოქნილობა იძლევა ერთი კონტრაქტით თამაშის მთელი ეკონომიკის მართვის შესაძლებლობას.
მისი გამოყენების სფერო მხოლოდ გეიმინგით არ შემოიფარგლება. მსხვილ მარკეტპლეისებზე ERC-1155 აქტივების მხარდაჭერა 2019 წლიდან არის ხელმისაწვდომი, ხოლო დღეს ეს სტანდარტი ასევე გამოიყენება გამოცემების, ღონისძიებების ბილეთებისა და ლოიალურობის სისტემებში. უნიკალური ხელოვნების ნიმუშებისთვის ERC-721 კვლავ რჩება პრიორიტეტულ სტანდარტად, თუმცა ERC-1155, როგორც წესი, უფრო ეფექტიანია იმ შემთხვევებში, როდესაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია კოლექციების მართვა და გაზის ხარჯების შემცირება.