Ethereum 2.0 Nedir ve Neden ├ľnemlidir?
Ana sayfa
Makaleler
Ethereum 2.0 Nedir ve Neden ├ľnemlidir?

Ethereum 2.0 Nedir ve Neden ├ľnemlidir?

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Nov 16, 2020G├╝ncellenme: Dec 28, 2022
6m

K─▒sa ├ľzet

Ethereum 2.0, bir b├╝t├╝n olarak a─č─▒n i┼člevleri ve sundu─ču deneyimler ├╝zerinde kayda de─čer iyile┼čtirmeler vaat eden ve uzun s├╝redir beklenen bir Ethereum (ETH) a─č y├╝kseltmesidir. En ├Ânemli baz─▒ y├╝kseltmeler aras─▒nda Proof of Stake'e (PoS) ge├ži┼č, par├ža zincirler ve i┼čaret zinciri (beacon chain) ad─▒nda yeni bir blockchainin eklenmesidir. T├╝m bunlar─▒n ve ├žok daha fazlas─▒n─▒n dikkatle planlanm─▒┼č bir yol haritas─▒yla kademeli olarak hayata ge├žirilmesi beklenmektedir.

Fakat bu buz da─č─▒n─▒n yaln─▒zca g├Âr├╝nen k─▒sm─▒d─▒r. Ethereum d├╝nyadaki en pop├╝ler kripto paralardan biri oldu─ču i├žin, Ethereum 2.0'─▒n ger├žekte ne oldu─čuna ve kripto d├╝nyas─▒n─▒n genelini nas─▒l etkileyece─čine dair ├Ânemli ayr─▒nt─▒lar vard─▒r.

Giri┼č

Ethereum'un kullan─▒ma sunulmas─▒ndan bu yana, merkeziyetsiz uygulamalar (Dapp'ler) ┼čeklindeki yeni teknolojilerin ve ba┼čka blockchainlerin geli┼čtirilmesi b├╝y├╝k oranda artm─▒┼čt─▒r. Daha da ├Ânemlisi, bu teknolojilerin ├žo─ču Ethereum a─č─▒ ├╝zerinde in┼ča edilmi┼čtir. ├ľrne─čin, baz─▒ en b├╝y├╝k Merkeziyetsiz Finans (DeFi) inovasyonlar─▒n─▒n ├Ânemli bir k─▒sm─▒ Ethereum ├╝zerinde ├žal─▒┼čmaktad─▒r.

Ne yaz─▒k ki ├Âl├žeklenebilirlik sorunlar─▒ ortaya ├ž─▒kmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r. Ethereum a─č─▒ndaki i┼člem say─▒s─▒n─▒n artmas─▒yla bu i┼člemleri ger├žekle┼čtirmenin maliyeti (gas olarak ├Âdenir) de y├╝kselmi┼čtir. Ethereum, yeni nesil internet olmay─▒ hedefleyen bir platformsa, ekonomisinin de mant─▒kl─▒ olmas─▒ gerekir. Aksi takdirde, bu a─č kullan─▒┼čl─▒ olmaktan ├ž─▒kar.

Ethereum 2.0 da i┼čte bu noktada devreye girer. Ethereum a─č─▒ i├žin ├Ânerilen ETH 2.0 y├╝kseltmeleri, ├Âncelikli olarak ├Âl├žeklenebilirlik sorununu hedeflemektedir. Dikkatle haz─▒rlanm─▒┼č bir yol haritas─▒ ├žer├ževesinde kullan─▒ma sunulacak bu iyile┼čtirmelerin tamam─▒, Ethereum'un mevcut versiyonuna k─▒yasla bir fark yaratacakt─▒r.

Ethereum 2.0 Nedir?

Ethereum 2.0 (di─čer bir deyi┼čle Eth2 ya da "SerenityÔÇŁ), di─čer ┼čeylerin yan─▒ s─▒ra a─č─▒n ├Âl├žeklenebilirli─čini iyile┼čtirecek, uzun s├╝redir beklenen bir Ethereum a─č─▒ y├╝kseltmesidir. Baz─▒ iyile┼čtirmelerin uygulamaya koyulmas─▒yla g├╝venlik ve merkeziyetsizlikten taviz vermeden h─▒z, verimlilik ve ├Âl├žeklenebilirlik daha iyi hale getirilecektir.

Ethereum'un bu versiyonuna ge├ži┼č uzun s├╝redir d├╝┼č├╝n├╝lse de bu y├╝kseltmenin hayata ge├žirilmesi birka├ž y─▒l alm─▒┼čt─▒r. Bunun ba┼čl─▒ca nedeni, bir blockchaini g├╝venli ve merkeziyetsiz bir ┼čekilde ├Âl├žeklendirmenin olduk├ža zor olmas─▒d─▒r.

Neyse ki Ethereum 2.0 bu sorunu ├žok ├Ânemli baz─▒ ├Âzelliklerin kullan─▒ma sunulmas─▒ sayesinde ├ž├Âzmeyi hedeflemektedir. Bu yeni ├Âzellikler, bildi─čimiz Ethereum ve kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kacak Ethereum aras─▒nda baz─▒ ├Ânemli farklar yaratacakt─▒r.

Ethereum ve Ethereum 2.0 aras─▒ndaki farklar

Ethereum ve Ethereum 2.0 aras─▒ndaki en b├╝y├╝k fark Proof of Stake (PoS) mutabakat mekanizmas─▒n─▒n, yatay b├Âl├╝mlenmi┼č (shard) zincirlerin ve i┼čaret (beacon) zincirinin kullan─▒m─▒d─▒r. ┼×imdi bu farklar─▒ daha detayl─▒ inceleyelim.

Proof of Stake

Proof of Work (PoW) Ethereum'un (ve di─čer bir├žok blockchainin) blockchain ├╝zerinde blok olu┼čturma ve do─črulamalar─▒ kar┼č─▒l─▒─č─▒nda madencileri ├Âd├╝llendirerek a─č─▒ g├╝venli ve g├╝ncel tutma y├Ântemidir. Ne yaz─▒k ki PoW, blockchain b├╝y├╝d├╝k├že daha fazla hesaplama g├╝c├╝ne ihtiya├ž duydu─ču i├žin ├Âl├žeklenebilir de─čildir.

Proof of Stake (PoS), hesaplama g├╝c├╝n├╝n├╝n yerine ÔÇťmaddi riske girmeyiÔÇŁ koyarak bu sorunu ├ž├Âzer. Di─čer bir deyi┼čle, minimum 32 ETH'niz oldu─ču s├╝rece bu tutar─▒ ortaya koyabilir (yani stake edebilir), bir do─črulay─▒c─▒ olabilir ve i┼člemleri do─črulayarak ├Âdeme alabilirsiniz. PoS ve staking'in nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ hakk─▒nda daha fazla bilgi i├žin Proof of Stake Nedir? ba┼čl─▒kl─▒ makalemizi okuyabilirsiniz.

Yatay b├Âl├╝mleme (Sharding)

Ethereum a─č─▒na eri┼čmek isteyen herkes, bunu bir d├╝─č├╝m ├╝zerinden yapmal─▒d─▒r. D├╝─č├╝m, t├╝m a─č─▒n bir kopyas─▒n─▒ tutar. Bu da d├╝─č├╝m├╝n, Ethereum'un ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ g├╝nden bu yana ger├žekle┼čmi┼č her bir i┼člemi indirmesi, hesaplamas─▒, saklamas─▒ ve i┼člemesi gerekti─či anlam─▒na gelir. Sizin bir kullan─▒c─▒ olarak yaln─▒zca i┼člem yapmak i├žin d├╝─č├╝m ├žal─▒┼čt─▒rman─▒z gerekmese de d├╝─č├╝mlerin t├╝m bunlar─▒ yapmak zorunda olmas─▒ her ┼čeyi yava┼člat─▒r.

Yatay b├Âl├╝mlenmi┼č (shard) zincirler di─čer blockchainlere benzer, fakat t├╝m bir blockchainin yaln─▒zca belirli alt k├╝melerini i├žerir. Bu da d├╝─č├╝mlerin Ethereum a─č─▒n─▒n yaln─▒zca bir b├Âl├╝m├╝n├╝ ya da par├žas─▒n─▒ y├Ânetmek zorunda kalmas─▒n─▒ sa─člar. Bu de─či┼čiklik, Ethereum'un toplam kapasitesini ve i┼člem oran─▒n─▒ art─▒racakt─▒r.

─░┼čaret (Beacon) zinciri

Par├ža zincirler paralel olarak ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ i├žin bir ┼čekilde bu par├žalar─▒n birbirleriyle senkronize kalmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r. ─░┼čaret zinciri, paralel ├žal─▒┼čan t├╝m par├ža zincirlerde mutabakat sa─člayarak bu sorunu ├ž├Âzer.

─░┼čaret zinciri, Ethereum 2.0'da ├žok ├Ânemli bir role sahip tamamen yeni bir blockchaindir. Bu zincir olmadan, par├ža zincirler aras─▒nda bilgi payla┼č─▒m─▒ m├╝mk├╝n olmaz ve ├Âl├žeklendirme yap─▒lamaz. Bu nedenle i┼čaret zincirinin, Ethereum 2.0'a ge├ži┼čte hayata ge├žirilecek ilk ├Âzellik oldu─ču belirtilmi┼čtir.

Ethereum 2.0'a ge├ži┼č

Ethereum 2.0'a ge├ži┼č bir anda ger├žekle┼čmeyecektir. Bunun yerine, her biri yeni Ethereum'un ba┼čar─▒l─▒ olmas─▒n─▒ sa─člayacak farkl─▒ ├Âzellikleri i├žeren ├╝├ž a┼čamada kullan─▒ma sunulacakt─▒r.

A┼čama 0

─░lk a┼čamada ya da a┼čama 0'da, yatay b├Âl├╝mlenmi┼č zincirlerin ├žal─▒┼čabilmesi i├žin b├╝y├╝k bir ├Âneme sahip oldu─čundan, i┼čaret zinciri kullan─▒ma sunulacakt─▒r. Burada hen├╝z yatay b├Âl├╝mlenmi┼č zincirler olmayacak, fakat i┼čaret zinciri tek y├Ânl├╝ bir yat─▒rma s├Âzle┼čmesi arac─▒l─▒─č─▒yla do─črulay─▒c─▒lar─▒ (staking yapanlar─▒) kabul etmeye ba┼člayacakt─▒r.

ETH'lerini stake eden kay─▒tl─▒ t├╝m do─črulay─▒c─▒lar─▒n, par├ža zincirler tamamen hayata ge├žirilene kadar "stake ettikleri fonlar─▒ geri alamayaca─č─▒n─▒" belirtmemiz de ├Ânemlidir. Yani, do─črulay─▒c─▒lardan gelen ETH'ler bir sonraki a┼čamaya kadar kilitli kalacakt─▒r.

─░┼čaret Zinciri 1 Aral─▒k 2020'de kullan─▒ma sunulmu┼čtur ve mainnet'e paralel olarak ├žal─▒┼čmaktad─▒r. Faaliyete ge├žmesinin ard─▒ndan ─░┼čaret Zinciri mainnet i┼člemlerini i┼člememi┼čtir. Bunun yerine paralel bir ┼čekilde ├žal─▒┼čm─▒┼č, aktif do─črulay─▒c─▒lar─▒ ve onlar─▒n hesap bakiyelerini onaylayarak mutabakat sa─člam─▒┼čt─▒r.┬á

A┼čama 1/1,5

Bir sonraki a┼čama, asl─▒nda iki a┼čaman─▒n bir kar─▒┼č─▒m─▒d─▒r: a┼čama 1 ve a┼čama 1,5. A┼čama 1'de, do─črulay─▒c─▒lar─▒n PoS arac─▒l─▒─č─▒yla blockchainde bloklar olu┼čturmas─▒na imkan tan─▒yan par├ža zincirler kullan─▒ma sunulmu┼čtur. A┼čama 1,5'te ise Ethereum'un mainnet'i par├ža zincirleri resmi olarak kullan─▒ma a├žacak ve PoW'dan PoS'a ge├ži┼č ba┼člayacakt─▒r.

A┼čama 1/1,5 2021 y─▒l─▒nda ba┼člam─▒┼čt─▒r.

Birle┼čtirme

Birle┼čtirme, Ethereum 2.0 i├žin ├Ânemli bir ad─▒md─▒r ve PoW'dan ge├ži┼či sonland─▒racakt─▒r. Birle┼čtirme, Ethereum blockchainini PoW mutabakat mekanizmas─▒ndan PoS mekanizmas─▒na ge├žirecektir.┬á

Birle┼čtirme, mevcut Ethereum mainnet protokol├╝n├╝n ─░┼čaret Zincirine ge├ži┼čini i├žermektedir. Art─▒k Ethereum i┼člemleri yeni PoS a─č─▒nda ger├žekle┼čtirilece─činden bu olduk├ža ├Ânemli bir de─či┼čikliktir. Yeni ETH tokenleri a─č ├╝zerindeki d├╝─č├╝mler taraf─▒ndan ├ž─▒kar─▒lacak, a─č─▒ g├╝vende tutmak ve i┼člemleri do─črulamak i├žin ├Ânemli miktarda ether token bir havuzda stake edilecektir.

Birle┼čtirme, blockchainin iki farkl─▒ versiyonunun ortaya ├ž─▒kmas─▒na neden olacak bir sert ├žatallanma gibi de─čildir. Ethereum tek bir blockchain olarak ├žal─▒┼čmaya devam edecek ve kullan─▒c─▒lar─▒n t├╝m i┼člem ge├žmi┼či birle┼čtirilecektir. ┼×u anda mainnet ├╝zerinde kay─▒tl─▒ olan t├╝m i┼člem ge├žmi┼či kaybolmayacakt─▒r, dolay─▒s─▒yla kullan─▒c─▒lar─▒n varl─▒klar─▒n─▒ korumak i├žin herhangi bir ├Ânlem almas─▒na gerek yoktur.

A┼čama 2

Son a┼čama olan A┼čama 2'de, Ethereum 2.0 son halini alm─▒┼č par├ža zincirleri destekleyecek ve resmi Ethereum a─č─▒ haline gelecektir. Par├ža zincirler ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerle de ├žal─▒┼čabilecek ve geli┼čtiricilerin Dapp'leri ve di─čer teknolojileri Ethereum 2.0'a sorunsuz bir ┼čekilde entegre etmesine imkan tan─▒yacakt─▒r.

A┼čama 2'nin birle┼čtirmenin ard─▒ndan veya daha sonra ba┼člamas─▒ beklenmektedir.

Son S├Âz

Ethereum 2.0, bir├žok nedenden ├Ât├╝r├╝ ama ├Âzellikle de ├Âl├žeklenebilirlik bak─▒m─▒ndan Ethereum a─č─▒na yap─▒lacak ├Ânemli bir y├╝kseltmedir. PoS, yatay b├Âl├╝mlenmi┼č zincirler ve i┼čaret zinciri gibi yeni ├Âzellikler olmadan Ethereum en nihayetinde s├╝rd├╝r├╝lebilirli─čini ve kripto ekosistemindeki lider ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme platformu konumunu kaybedebilir.

Eth2'nin kullan─▒ma sunulmas─▒ zaman alacakt─▒r ve bu, beklenenden daha uzun da s├╝rebilir. ─░yi haber ise s├╝recin ├žoktan ba┼člam─▒┼č olmas─▒ ve Ethereum geli┼čtiricilerinin i┼čin sonunu getirmeye kararl─▒ olmas─▒d─▒r.

G├Ânderiler Payla┼č─▒n
Hesap olu┼čturun
Hemen bir Binance hesab─▒ olu┼čturarak bilgilerinizi uygulamaya d├Âk├╝n.