Bitcoin Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Bitcoin Nedir?

Bitcoin Nedir?

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Feb 24, 2020G├╝ncellenme: May 12, 2023
9m

B├Âl├╝mler

  1. Bitcoin'e Giri┼č

  2. Bitcoin'ler Nereden Geliyor?

  3. Bitcoin Kullanmaya Ba┼člamak

  4. Bitcoin Halving

  5. Bitcoin'le ─░lgili Yayg─▒n Yanl─▒┼č Bilgiler

  6. Bitcoin ├ľl├žeklenebilirli─či

  7. Bitcoin A─č─▒na Kat─▒lmak


B├Âl├╝m 1 - Bitcoin'e Giri┼č

─░├žerik


Bitcoin nedir?

Bitcoin dijital bir para t├╝r├╝d├╝r. Fakat al─▒┼čk─▒n oldu─čunuz itibari para birimlerinin aksine Bitcoin'i kontrol eden bir merkez bankas─▒ yoktur. Bunun yerine Bitcoin'deki finansal sistem d├╝nyan─▒n her yerine yay─▒lm─▒┼č binlerce bilgisayar taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝l├╝r. Herhangi bir ki┼či a├ž─▒k kaynakl─▒ yaz─▒l─▒m─▒ indirerek ekosisteme kat─▒labilir.

2008'de duyurulan (ve 2009'da kullan─▒ma a├ž─▒lan) Bitcoin ilk kripto parad─▒r. Kullan─▒c─▒lar─▒n dijital para (bitcoin, k├╝├ž├╝k harf b ile ya da BTC) g├Ândermesine ve almas─▒na imkan tan─▒r. Bitcoin'i bu kadar ├žekici k─▒lan sans├╝rlenememesi, fonlar─▒n birden fazla kez harcanamamas─▒ ve i┼člemlerin herhangi bir zamanda herhangi bir yerden yap─▒labilmesidir.


Bitcoin ne i├žin kullan─▒l─▒r?

─░nsanlar Bitcoin'i bir├žok farkl─▒ sebepten kullan─▒r. ├ço─ču ki┼či Bitcoin'i izne dayal─▒ olmayan do─čas─▒ (internet ba─člant─▒s─▒ olan herkes bitcoin g├Ânderebilir ve alabilir) nedeniyle tercih eder. Bu a├ž─▒dan k─▒smen nakit paraya benzerlik g├Âsterir ├ž├╝nk├╝ kimse sizi onu kullanmaktan al─▒koyamaz. Di─čer yandan dijital yap─▒s─▒ sayesinde d├╝nyan─▒n her yerine transfer edilebilir.


Bitcoin'i de─čerli k─▒lan nedir?

Bitcoin merkeziyetsiz, sansüre dayanıklı, güvenli ve sınır tanımazdır. 

Bu ├Âzellikleri onu bireylerin kimliklerini a├ž─▒klamak istemedikleri (banka ya da kredi kart─▒ kullan─▒ld─▒─č─▒nda kimlik bilgilerinin payla┼č─▒m─▒ zorunludur) uluslararas─▒ d├Âviz havaleleri ve ├Âdemeler gibi kullan─▒m alanlar─▒ i├žin ├žekici hale getirir.

Bir├žok ki┼či bitcoinlerini harcamak yerine uzun vadeli olarak tutmay─▒ tercih eder (ayn─▒ zamanda hodling olarak da bilinir). Bitcoin, s─▒n─▒rl─▒ say─▒da arza sahip olmas─▒ nedeniyle dijital alt─▒n olarak da an─▒l─▒r. Baz─▒ ara┼čt─▒rmac─▒lar Bitcoin'i de─čer saklama arac─▒ olarak g├Âr├╝r. Nadir bulundu─ču ve ├╝retilmesi zor oldu─ču i├žin alt─▒n ve g├╝m├╝┼č gibi de─čerli metallere benzetilir.┬á

Bitcoin yat─▒r─▒mc─▒lar─▒ bu ├Âzelliklerin k├╝resel kullan─▒l─▒rl─▒k ve y├╝ksek likidite ile birle┼čti─činde coini uzun vadeli yat─▒r─▒mlar i├žin ideal bir de─čer saklama arac─▒ konumuna yerle┼čtirdi─čine inan─▒r. Bu ki┼čiler Bitcoin'in de─čerinin zamanla y├╝kselmeye devam edece─čine inan─▒r.


Bitcoin nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

Alice, Bob'a bir transfer yapt─▒─č─▒nda i┼člem geleneksel bir ┼čekilde ger├žekle┼čmez. Bu i┼člem bir dolar banknotunu ba┼čka bir ki┼čiye iletmenin dijital e┼čde─čeri de─čildir. Daha ├žok Alice'in bir ka─č─▒da Bob'a bir dolar verdi─čini yazmas─▒ gibidir (herkesin g├Ârebilece─či ┼čekilde). Bob ayn─▒ fonu Carol'a g├Ândermek istedi─činde, Carol bu paran─▒n Bob'da oldu─čunu ka─č─▒da bakarak g├Ârebilir.


i┼člem ├Ârnekleri


Ka─č─▒t, blockchain ad─▒ndaki ├Âzel bir t├╝r veritaban─▒d─▒r. A─č kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n─▒n tamam─▒ kendi cihazlar─▒nda blockchainin birebir kopyas─▒n─▒ tutar. Kat─▒l─▒mc─▒lar yeni verileri senkronize etmek i├žin birbirlerine ba─član─▒r.

Kullan─▒c─▒ bir ├Âdeme yapt─▒─č─▒nda, bu i┼člemi do─črudan e┼čler aras─▒ a─ča yay─▒nlar ÔÇô transferleri i┼čleyecek merkezi bir banka ya kurum yoktur. Bitcoin blockchaini yeni bilgileri eklemek i├žin madencilik ad─▒nda ├Âzel bir mekanizma kullan─▒r. Yeni i┼člem bloklar─▒n─▒n blockchaine eklenmesi madencilik s├╝reciyle ger├žekle┼čtirilir.


Blockchain nedir?

Blockchain yaln─▒zca ekleme yap─▒labilen (append-only) bir kay─▒t defteridir: yani deftere yaln─▒zca yeni veri eklenebilir. Bilgi bir kez eklendi─činde bu bilgiyi de─či┼čtirmek ya da silmek son derece zordur. Blockchain bunu her bir blo─čun kendisinden ├Ânce gelen blok i├žin bir i┼čaret├ži i├žermesiyle ba┼čar─▒r.


blockchain bir blok olu┼čturmak i├žin kendisinden ├Ânce gelen blo─čun hash'ini nas─▒l kullan─▒r


─░┼čaret├ži asl─▒nda ├Ânceki blo─čun bir hash'idir. Hashing, girdinin e┼čsiz bir ÔÇťparmak iziniÔÇŁ yaratmak i├žin verilerin tek y├Ânl├╝ bir fonksiyondan ge├žirilmesidir. Girdide ├žok k├╝├ž├╝k bir de─či┼čiklik yap─▒lsa bile parmak izi tamamen ba┼čka ┼čekilde g├Âz├╝k├╝r. Bloklar arka arkaya ba─čland─▒─č─▒ i├žin de bir ki┼činin sonraki bloklar─▒ ge├žersiz hale getirmeden eski bir girdiyi de─či┼čtirebilmesi m├╝mk├╝n de─čildir. Blockchaini g├╝venli hale getiren ├Â─čelerden biri de bu yap─▒d─▒r.

Blockchainlere genel bir giri┼č i├žin Yeni Ba┼člayanlar ─░├žin Blockchain Teknolojisi Rehberi makalemizi okuyabilirsiniz.


Bitcoin yasal m─▒d─▒r?

Bitcoin ├žo─ču ├╝lkede son derece yasald─▒r. Fakat istisnai baz─▒ ├╝lkeler de vard─▒r, bu y├╝zden kripto paralara yat─▒r─▒m yapmadan ├Ânce ├╝lkenizin konuyla ilgili yasalar─▒n─▒ okudu─čunuzdan emin olun.

Yasal olan ├╝lkelerde h├╝k├╝metlerin vergilendirme ve yasal uyumluluk konular─▒nda sergiledi─či yakla┼č─▒mlar farkl─▒l─▒k g├Âsterir. Reg├╝lasyonlar genel anlamda halen son derece yetersizdir ve ├Ân├╝m├╝zdeki y─▒llarda bu durumun b├╝y├╝k oranda de─či┼čmesi olas─▒d─▒r.


Bitcoin'in Tarihi

Bitcoin'i kim yaratt─▒?

Hi├ž kimse bilmiyor! Bitcoin'in yarat─▒c─▒s─▒ Satoshi Nakamoto takma ad─▒n─▒ kullanm─▒┼čt─▒r ama bu ki┼činin kimli─čine dair hi├žbir bilgi yoktur. Satoshi d├╝nyan─▒n herhangi bir yerindeki bir ki┼či ya da bir geli┼čtirici grubu olabilir. ─░sim Japon kaynakl─▒d─▒r fakat Satoshi'nin ─░ngilizcedeki uzmanl─▒─č─▒ bir├žok ki┼čiye bu ki┼činin/grubun ─░ngilizce konu┼čulan bir ├╝lkeden geldi─čini d├╝┼č├╝nd├╝rm├╝┼čt├╝r.

Satoshi Bitcoin white paper'─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra yaz─▒l─▒m─▒ da yay─▒nlam─▒┼čt─▒r. Fakat gizemli yarat─▒c─▒ 2010 y─▒l─▒nda ortadan kaybolmu┼čtur.


Blockchain teknolojisini Satoshi mi yaratt─▒?

Bitcoin asl─▒nda bir s├╝redir kullan─▒mda olan farkl─▒ birka├ž teknolojiyi birle┼čtirir. Blok zinciri kavram─▒ Bitcoin ile do─čmam─▒┼čt─▒r. Buna benzer de─či┼čtirilemez veri yap─▒lar─▒ Stuart Haber ve W. Scott Stornetta'n─▒n belgelerin zaman damgalanmas─▒ ├╝zerine 90'lar─▒n ba┼č─▒nda ortaya att─▒klar─▒ bir sisteme dayan─▒r. G├╝n├╝m├╝z├╝n blockchainlerine benzer ┼čekilde bu sistem de veriyi g├╝venli hale getirmek ve veri ├╝zerinde de─či┼čiklik yap─▒lmas─▒na engellemek i├žin kriptografik teknikler kullan─▒r.

─░lgin├ž bir ┼čekilde Satoshi'nin white paper'─▒ ÔÇťblockchainÔÇŁ kavram─▒n─▒ hi├žbir yerde kullanmaz.

Blockchain Tarihi┬ámakalesine de g├Âz atabilirsiniz.


Bitcoin'den ├Ânce dijital paralar

Bitcoin, dijital paralara y├Ânelik ilk giri┼čim olmasa da ┼č├╝phesiz en ba┼čar─▒l─▒ oland─▒r. Daha ├Ânceki yap─▒lar Satoshi'nin ke┼čfi i├žin yolu a├žm─▒┼čt─▒r:

DigiCash

DigiCash, kriptograf ve bilgisayar m├╝hendisi David Chaum taraf─▒ndan 1980'lerin sonunda kurulmu┼č bir ┼čirkettir. Chaum taraf─▒ndan yaz─▒lm─▒┼č bir makaleye dayanarak (a├ž─▒klamas─▒ burada) ├ževrimi├ži i┼člemler i├žin gizlilik odakl─▒ bir ├ž├Âz├╝m olarak ortaya at─▒lm─▒┼čt─▒r.

DigiCash modeli merkezi bir sistemdir fakat yine de olduk├ža ilgin├ž bir deneydir. ┼×irket daha sonra iflas etmi┼čtir. Chaum'a g├Âre bunun sebebi sistemin e-ticaret pop├╝lerlik kazanmadan ├Ânce kullan─▒ma sunulmas─▒d─▒r.

B-money

B-money ilk olarak bilgisayar m├╝hendisi Wei Dai taraf─▒ndan 1990'lar─▒n ba┼člar─▒nda yay─▒nlanan bir makalede ├Âne s├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r. Bu makaleye Bitcoin white paper'─▒nda da referans verilir ve nedeni olduk├ža a├ž─▒kt─▒r.┬á

B-money bir Proof of Work (i┼č ispat─▒) sistemidir (Bitcoin madencili─činde kullan─▒l─▒r) ve kullan─▒c─▒lar─▒n i┼člemleri imzalayabilece─či da─č─▒t─▒lm─▒┼č bir veritaban─▒n─▒n kullan─▒m─▒n─▒ ├Ânerir. B-money'nin ikinci versiyonu da g├╝n├╝m├╝zde di─čer kripto paralarda kullan─▒lan staking'e benzer bir fikri tan─▒mlar.

En nihayetinde B-money, tasar─▒ a┼čamas─▒n─▒ ge├žemedi─či i├žin hi├žbir zaman kullan─▒ma a├ž─▒lamam─▒┼čt─▒r. Bununla birlikte Bitcoin, Dai taraf─▒ndan ortaya at─▒lan kavramlardan a├ž─▒k├ža etkilenmi┼čtir.

Bit Gold

Bit Gold ve Bitcoin aras─▒nda ├žok fazla benzerlik oldu─ču i├žin baz─▒ ki┼čiler Bit Gold'un yarat─▒c─▒s─▒ Nick Szabo'nun Satoshi Nakamoto oldu─čuna inan─▒r. Bit Gold en temelde kayna─č─▒ Proof of Work i┼člemlerine dayanan veri serilerini kaydeden bir kay─▒t defterinden meydana gelir.

B-money'ye benzer ┼čekilde hi├žbir zaman geli┼čtirilmesine devam edilmemi┼čtir. Yine de Bitcoin'e olan benzerli─či nedeniyle ÔÇťBitcoin ├Ânc├╝l├╝ÔÇŁ olma konumuna yerle┼čir.




B├Âl├╝m 2 - Bitcoin'ler nereden geliyor?

─░├žerik


Yeni bitcoinler nas─▒l olu┼čturulur?

Bitcoin s─▒n─▒rl─▒ bir arza sahiptir fakat hen├╝z t├╝m birimler dola┼č─▒mda de─čildir. Yeni coinleri yaratman─▒n tek yolu madencilik adl─▒ bir s├╝re├žtir. Madencilik blockchaine veri eklemek i├žin ├Âzel mekanizmad─▒r.


Toplam ka├ž bitcoin var?

Protokol Bitcoin'in maksimum arz─▒n─▒ 21 milyon coinde sabitler. 2020 itibariyle, bu miktar─▒n neredeyse %90'─▒ yarat─▒lm─▒┼čt─▒r fakat kalan coinlerin yarat─▒lmas─▒ y├╝z y─▒l s├╝recektir. Bunun nedeni, madencilik ├Âd├╝l├╝n├╝ kademeli olarak azaltan halving (yar─▒lanma) adl─▒ bir periyodik etkinliklerdir.


Bitcoin madencili─či nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

Kat─▒l─▒mc─▒lar madencilik arac─▒l─▒─č─▒yla blockchaine blok ekler. Bunu yapabilmek i├žin belirli bir hesaplama g├╝c├╝n├╝ bir kriptografik bulmacay─▒ ├ž├Âzmeye adamalar─▒ gerekir. Bunun kar┼č─▒l─▒─č─▒nda, ge├žerli bir blok ├Âneren kat─▒l─▒mc─▒lar te┼čvik olarak bir ├Âd├╝l elde eder.┬á

Blok yaratmak masrafl─▒d─▒r fakat blo─čun ge├žerli olup olmad─▒─č─▒n─▒ kontrol etmek ucuzdur. E─čer bir ki┼či ge├žersiz bir blokla hile yapmaya ├žal─▒┼č─▒rsa a─č bu blo─ču hemen reddeder ve madenci harcad─▒─č─▒ madencilik masraf─▒n─▒ telafi edemez.

Genellikle blok ├Âd├╝l├╝ olarak adland─▒r─▒lan ├Âd├╝l iki ├Â─čeden olu┼čur: i┼člemlere eklenmi┼č i┼člem ├╝cretleri ve blok ├Âdene─či. Blok ├Âdene─či ÔÇťtazeÔÇŁ bitcoinlerin tek kayna─č─▒d─▒r. Kaz─▒lan her blokla, toplam arza belirli miktarda coin eklenir.


Bir blo─ču kazmak ne kadar zaman al─▒r?

Protokol, yeni bir blo─ču bulman─▒n yakla┼č─▒k on dakika s├╝rece─či ┼čekilde madencilik zorluk seviyesini ayarlar. Bloklar her zaman bir ├Âncekinden┬átam┬áon dakika sonra bulunmaz, blok s├╝releri a┼ča─č─▒ yukar─▒ bu hedef civar─▒ndad─▒r.




B├Âl├╝m 3 - Bitcoin Kullanmaya Ba┼člamak

─░├žerik


Nas─▒l Bitcoin sat─▒n alabilirim?

Bitcoin kredi/banka kart─▒yla nas─▒l sat─▒n al─▒n─▒r?

Binance, taray─▒c─▒n─▒z ├╝zerinden sorunsuz ┼čekilde Bitcoin sat─▒n alman─▒za imkan tan─▒r. Bunu yapmak i├žin:

  1. Kripto Para Al ve Sat portalına gidin. 

  2. Sat─▒n almak istedi─čini kripto paray─▒ ve ├Âdemede kullanmak istedi─čini para birimini se├žin.

  3. Binance'e giri┼č yap─▒n ya da hen├╝z bir hesab─▒n─▒z yoksa kay─▒t olun.

  4. ├ľdeme y├Ânteminizi se├žin.

  5. E─čer bu ┼čekilde y├Ânlendirilirseniz kart bilgilerinizi girin ve kimlik do─črulamas─▒n─▒ tamamlay─▒n.

  6. ─░┼čte bu kadar! Bitcoin'leriniz Binance hesab─▒n─▒za yat─▒r─▒lacak.

Bitcoin e┼čler aras─▒ piyasalarda nas─▒l sat─▒n al─▒n─▒r?

E┼čler aras─▒ piyasalarda da Bitcoin alabilir ve satabilirsiniz. Bu y├Ântem do─črudan Binance mobil uygulamas─▒ ├╝zerinden di─čer kullan─▒c─▒lardan coin sat─▒n alman─▒za imkan tan─▒r. Bunun i├žin:

  1. Uygulamay─▒ a├ž─▒n ve giri┼č yap─▒n ya da kay─▒t olun.

  2. Aray├╝z├╝n sol ├╝st k├Â┼česindeki Sat─▒n Al sekmesinin ard─▒ndan Tek t─▒kla al sat'─▒ se├žin.

  3. Size farkl─▒ ├Âneriler sunulacakt─▒r ÔÇô tercih etti─činiz i├žin Al'a t─▒klay─▒n.

  4. Di─čer kripto paralarla (Kriptoyla sekmesi) ya da itibari para birimleriyle (─░tibari Parayla sekmesi) ├Âdeme yapabilirsiniz.┬á

  5. A┼ča─č─▒da size ├Âdeme y├Ânteminiz sorulacakt─▒r. ─░stedi─činiz y├Ântemi se├žebilirsiniz.

  6. BTC Al'─▒ se├žin.

  7. ┼×imdi ├Âdeme yapman─▒z gerekli. ├ľdemeyi yapt─▒─č─▒n─▒zda ├ľdendi olarak i┼čaretle'yi t─▒klay─▒n ve onaylay─▒n.

  8. Sat─▒c─▒ coinlerinizi size g├Ânderdi─činde i┼člem tamamlan─▒r.



Kripto para d├╝nyas─▒na girmek mi istiyorsunuz? Binance ├╝zerinden Bitcoin alabilirsiniz!



Bitcoin ile ne sat─▒n alabilirim?

Bitcoin ile bir├žok ┼čey sat─▒n alabilirsiniz. ┼×u a┼čamada, fiziksel d├╝kkanlarda Bitcoin kabul eden sat─▒c─▒lar bulmak zor olabilir (yine de imkans─▒z de─čildir). Fakat, Bitcoin kabul eden ya da di─čer hizmetlerde kullanmak i├žin hediye kartlar─▒ sat─▒n alman─▒za imkan tan─▒yan web siteleri bulabilirsiniz.

Birka├ž ├Ârnek vermek gerekirse, Bitcoin'le sat─▒n alabileceklerinizden baz─▒lar─▒ ┼čunlard─▒r:

  • U├žak biletleri┬á

  • Otel odalar─▒

  • Gayrimenkul

  • Yiyecek ve i├žecek

  • Giyim

  • Hediye kart─▒

  • ├çevrimi├ži abonelikler


Bitcoin'i nerelerde harcayabilirim?

Bitcoin harcayabilece─činiz yerlerin say─▒s─▒ gitgide art─▒yor! Bunlar─▒n birka├ž─▒ndan bahsedersek:

TravelbyBit

D├╝nyay─▒ gezerken kredi kart─▒ i├žin ├Âdedi─činiz y├╝ksek i┼člem ├╝cretlerinden tasarruf edin! TravelbyBit arac─▒l─▒─č─▒yla Bitcoin ve di─čer kripto paralar─▒ kullanarak u├žak ve otel rezervasyonu yapabilirsiniz. Kay─▒t olun ve kripto ile yapt─▒─č─▒n─▒z rezervasyonlarda %10 indirim kazan─▒n.

Spendabit

Spendabit, Bitcoin ile sat─▒n alabilece─činiz ├╝r├╝nler i├žin bir arama motorudur. Sat─▒n almak istedi─činiz ┼čeyi arat─▒n ve bunu Bitcoin kullanarak yapabilece─činiz sat─▒c─▒lar─▒n listesine ula┼č─▒n.

Coinmap

Etraf─▒n─▒zdaki t├╝m kripto para sat─▒c─▒lar─▒n─▒ ve ATM'leri aray─▒n. E─čer Bitcoin harcamak istiyor ve bunu nerede yapabilece─činizi bilmiyorsan─▒z Coinmap sizin i├žin ideal bir tercih olabilir.

Bitrefill

Buradan y├╝zlerce hizmet i├žin hediye kart─▒ sat─▒n alabilir ve telefonunuza Bitcoin ve di─čer kripto paralar─▒ ekleyebilirsiniz. Bu i┼člemleri kolayl─▒kla yapabilir ve ├Âdemeleriniz i├žin Lightning Network de kullanabilirsiniz.


Sat─▒c─▒lar─▒n g├╝ncel listesi

├ľdeme olarak kripto para kabul eden sat─▒c─▒lar─▒n g├╝ncel listesi. Kaynak:┬áhttps://coinmap.org/


Bitcoin'lerimi kaybedersem ne olur?

Arac─▒ bir banka olmad─▒─č─▒ i├žin coinlerinizi g├╝vende tutman─▒n sorumlulu─ču size aittir. Baz─▒ ki┼čiler coinlerini borsalarda tutmay─▒ tercih ederken, di─čerleri ├že┼čitli c├╝zdanlar arac─▒l─▒─č─▒yla kontrol├╝ kendi eline almay─▒ tercih eder. E─čer bir c├╝zdan kullan─▒yorsan─▒z, c├╝zdan─▒ kurtarabilmek i├žin tohum c├╝mlenizi kaydetmeniz ├žok ├Ânemlidir.


Bitcoin i┼člemlerini tersine ├ževirebilir miyim?

Verinin blockchaine eklendikten sonra kald─▒r─▒lmas─▒ kolay de─čildir (uygulamada ise imkans─▒zd─▒r). Bu da bir i┼člem yapt─▒─č─▒n─▒zda bunu geri ├ževirmenizin m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒ anlam─▒na gelir. Fonlar─▒n─▒z─▒ do─čru adrese g├Ânderdi─činizden emin olmak i├žin adresi her zaman iki kere hatta ├╝├ž kere kontrol etmelisiniz.

Bir i┼člemi teorik olarak nas─▒l geri ├ževirebilece─činizin bir ├Ârne─či i├žin %51 Sald─▒r─▒s─▒ Nedir? makalesini okuyabilirsiniz.


Bitcoin ile para kazanabilir miyim?

Bitcoin ile para kazanabilirsiniz fakat Bitcoin'le para da kaybedebilirsiniz. Genellikle uzun vadeli yat─▒r─▒mc─▒lar fiyat─▒n─▒n artaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nerek Bitcoin al─▒r ve tutar. Di─čerleri ise k─▒sa ya da orta vadeli karlar elde etmek i├žin Bitcoin'i di─čer kripto paralara kar┼č─▒ al─▒p satmay─▒ tercih eder. Bu stratejilerin ikisi de risklidir fakat getirileri d├╝┼č├╝k riskli yakla┼č─▒mlara g├Âre daha y├╝ksektir.

Baz─▒ yat─▒r─▒mc─▒lar karma stratejiler benimser. Bitcoin'lerin bir k─▒sm─▒n─▒ uzun vadeli bir yat─▒r─▒m olarak tutarken bir k─▒sm─▒n─▒ da k─▒sa vadeli olarak (ayr─▒ bir portf├Âyde) al─▒p satar. ┬áVarl─▒klar─▒ portf├Ây├╝n├╝zde da─č─▒tman─▒n do─čru veya yanl─▒┼č bir yolu yoktur. Her yat─▒r─▒mc─▒n─▒n farkl─▒ bir risk tercihi ve farkl─▒ hedefleri olacakt─▒r.

Bor├ž verme, giderek daha pop├╝ler hale gelen bir pasif gelir t├╝r├╝d├╝r. Coinlerinizi ba┼čka bir ki┼čiye bor├ž vererek, daha sonraki bir tarihte ├Âdeyecekleri faiz ├╝zerinden gelir elde edebilirsiniz. Binance Lending gibi platformlar Bitcoin ve di─čer kripto paralar i├žin bunu yapman─▒za imkan tan─▒r.


Bitcoinlerimi nas─▒l saklayabilirim?

Coinleri saklaman─▒n bir├žok yolu vard─▒r ve bu yollar─▒n her biri kendine has g├╝├žl├╝ ve zay─▒f y├Ânlere sahiptir.


Bitcoinleri Binance ├╝zerinde tutmak

Emanete dayal─▒ ├ž├Âz├╝m kullan─▒c─▒lar─▒n coinleri kendilerinin tutmad─▒─č─▒ bunun yerine coinlerin tutulmas─▒ i├žin ├╝├ž├╝nc├╝ bir partiye g├╝vendi─či bir saklama y├Ântemidir. Bir i┼člem yapmak i├žin ├╝├ž├╝nc├╝ partinin platformuna giri┼č yapmalar─▒ gerekir. Binance gibi borsalar al─▒m sat─▒mlar a├ž─▒s─▒ndan ├žok daha verimli oldu─ču i├žin genellikle bu y├Ântemi kullan─▒r.

Coinlerinizi Binance ├╝zerinde tutman─▒z, al─▒m sat─▒m ya da bor├ž verme amac─▒yla fonlar─▒n─▒za kolayca eri┼čebilmenize imkan tan─▒r.┬á

Coinleri bir bitcoin c├╝zdan─▒nda tutmak

Emanete dayal─▒ olmayan ├ž├Âz├╝mler ise fonlar─▒n kontrol├╝n├╝ kullan─▒c─▒ya verir. Bu tarz bir ├ž├Âz├╝mde fonlar─▒ saklamak i├žin bir c├╝zdan kullanman─▒z gerekir. C├╝zdan do─črudan coinlerin kendisini tutmaz. Bunun yerine coinlerin blockchain ├╝zerindeki kilidini a├žacak bir anahtar─▒ tutar. C├╝zdanlar konusunda iki se├žene─činiz vard─▒r:

S─▒cak c├╝zdanlar

S─▒cak c├╝zdan bir yoldan internete ba─članan bir yaz─▒l─▒md─▒r. Genellikle, kolayca coin alman─▒za ve g├Ândermenize imkan tan─▒yan mobil ya da masa├╝st├╝ bir uygulama ┼čeklinde olur. Trust Wallet, kullan─▒m─▒ kolay ve bir├žok coini destekleyen bir mobil c├╝zdan ├Ârne─čidir. S─▒cak c├╝zdanlar ├ževrimi├ži olduklar─▒ i├žin ├Âdemeler i├žin daha kullan─▒┼čl─▒d─▒r ama sald─▒r─▒ya da daha a├ž─▒kt─▒r.

So─čuk c├╝zdanlar

─░nternete ba─članmayan kripto para c├╝zdanlar─▒na so─čuk c├╝zdan ad─▒ verilir. Bu c├╝zdanlar, ├ževrimi├ži sald─▒r─▒ vekt├Âr├╝ olmad─▒─č─▒ i├žin sald─▒r─▒ya daha kapal─▒d─▒r fakat buna ba─čl─▒ olarak daha hantal bir kullan─▒c─▒ deneyimi sunma e─čilimindedir. So─čuk c├╝zdan ├Ârnekleri aras─▒nda donan─▒m c├╝zdanlar─▒ veya ka─č─▒t c├╝zdanlar yer al─▒r.

C├╝zdan t├╝rleri hakk─▒nda daha ayr─▒nt─▒l─▒ bir inceleme i├žin Kripto C├╝zdan─▒ T├╝rleri Nelerdir? makalemizi okuyabilirsiniz.




B├Âl├╝m 4 - Bitcoin Halving

─░├žerik


Bitcoin Halving Nedir?

Bitcoin Halving (Bitcoin yar─▒lanmas─▒), blok ├Âd├╝llerinin azalt─▒ld─▒─č─▒ bir etkinliktir. Halving'in ard─▒ndan yeni bloklar─▒ do─črulamalar─▒ kar┼č─▒l─▒─č─▒nda madencilere verilen ├Âd├╝l yar─▒ya indirilir (eskiden ald─▒klar─▒ ├Âd├╝l├╝n yar─▒s─▒n─▒ almaya ba┼člarlar). Fakat i┼člem ├╝cretlerinde bir de─či┼čiklik olmaz.


Bitcoin Halving nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

Bitcoin kullan─▒ma a├ž─▒ld─▒─č─▒nda madenciler bulduklar─▒ her blok i├žin 50 BTC ├Âd├╝l al─▒yordu.

─░lk halving 28 Kas─▒m 2012'de yap─▒ld─▒. Bu noktada protokol blok ├Âd├╝l├╝n├╝ 50 BTC'den 25 BTC'ye d├╝┼č├╝rd├╝. ─░kinci halving 9 Temmuz 2016'da ger├žekle┼čti (25 BTC'den 12,5 BTC'ye). May─▒s 2020'de ger├žekle┼čmesi beklenen bir sonraki ise ├Âd├╝l├╝ 6,25 BTC'ye indirecek.

Belli bir yap─▒n─▒n ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ g├Âz├╝n├╝ze ├žarpm─▒┼č olabilir. Halving birka├ž ayl─▒k oynamayla her d├Ârt y─▒lda bir ger├žekle┼čir. Bu yap─▒ tasar─▒m gere─či ortaya ├ž─▒kar fakat protokol halving'in ne zaman yap─▒laca─č─▒na y├Ânelik bir tarih belirlemez. Bunun yerine blok y├╝ksekli─čini dikkate al─▒r ÔÇô her 210.000 blokta bir halving ger├žekle┼čir. Dolay─▒s─▒yla, yakla┼č─▒k 2.100.000 dakikada bir ├Âdene─čin yar─▒ya inmesi beklenebilir (unutmay─▒n, bir blo─ču kazmak yakla┼č─▒k 10 dakika s├╝rer).


bitcoin emisyon tablosu


Yukar─▒daki grafikten blok ├Âdene─činin zaman i├žinde nas─▒l azald─▒─č─▒n─▒ ve bunun toplam arzla ili┼čkisini g├Ârebilirsiniz. ─░lk bak─▒┼čta ├Âd├╝ller s─▒f─▒ra d├╝┼čm├╝┼č ve maksimum arz halihaz─▒rda dola┼č─▒mdaym─▒┼č gibi g├Âz├╝kebilir. Fakat ger├žekte durum bu de─čildir. E─čriler son derece yak─▒n bir trend g├Âsterir fakat blok ├Âd├╝llerinin 2140 y─▒l─▒nda s─▒f─▒ra inmesi beklenmektedir.


Bitcoin Halving neden yap─▒l─▒r?

Halving, Bitcoin'in dikkat ├žeken ba┼čl─▒ca ├Âzelliklerinden biridir fakat Satoshi arz─▒ maksimum 21 milyon birim olarak belirlemesinin alt─▒nda yatan mant─▒─č─▒ hi├žbir zaman tam olarak a├ž─▒klamam─▒┼čt─▒r. Baz─▒lar─▒ bunun yaln─▒zca blok ├Âd├╝llerine 50 BTC ile ba┼člaman─▒n ve her 210.000 blokta ├Âd├╝lleri yar─▒ya indirmenin bir sonucu oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝r.

S─▒n─▒rl─▒ bir arz─▒n olmas─▒ uzun vadede para biriminin de─čerinin d├╝┼č├╝┼če e─čilimli olmayaca─č─▒ anlam─▒na gelir. Bu da, yeni birimlerin dola┼č─▒ma eklenmesiyle sat─▒n alma g├╝c├╝nde kay─▒p ya┼čayan itibari para birimlerine k─▒yasla b├╝y├╝k bir fark yarat─▒r.

Kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n coin kazma h─▒z─▒n─▒n s─▒n─▒rland─▒r─▒lm─▒┼č olmas─▒ mant─▒kl─▒d─▒r. Sonu├žta, 210.000 blokta (2012'de) coinlerin %50'si yarat─▒lm─▒┼čt─▒r. E─čer ├Âd├╝l ayn─▒ seviyede kalm─▒┼č olsa 2016 y─▒l─▒nda bloklar─▒n hepsi kaz─▒lm─▒┼č olur.

Halving mekanizmas─▒ ile madencili─čin 100'den fazla y─▒l boyunca devam etmesine y├Ânelik te┼čvik sa─članm─▒┼č olur. Bu da sisteme bir ├╝cret piyasas─▒n─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒n─▒ sa─člayacak kadar kullan─▒c─▒ ├žekmek i├žin yeterli zaman─▒ tan─▒r.



Kripto para d├╝nyas─▒na girmek mi istiyorsunuz? Binance ├╝zerinden Bitcoin alabilirsiniz!



Bitcoin Halving'in etkisi nedir?

Halving'lerden en ├žok madenciler etkilenir. Madencilerin kazan├žlar─▒n─▒n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒n blok ├Âdene─činden olu┼čtu─ču d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝nde bu sonu├ž mant─▒kl─▒d─▒r. Yar─▒lanman─▒n ard─▒ndan ├Ânceden ald─▒klar─▒ tutar─▒n yaln─▒zca yar─▒s─▒n─▒ kazanmaya ba┼člarlar. ├ľd├╝ller ayn─▒ zamanda i┼člem ├╝cretlerini de i├žerir fakat bug├╝ne kadar i┼člem ├╝cretleri blok ├Âd├╝llerinin yaln─▒zca k├╝├ž├╝k bir b├Âl├╝m├╝n├╝ olu┼čturmu┼čtur.

Dolay─▒s─▒yla halving'ler baz─▒ kat─▒l─▒mc─▒lar i├žin madencili─če devam etmeyi kars─▒z hale getirir. Bunun geni┼č kapsamda sekt├Âr i├žin anlam─▒ bilinmemektedir. Blok ├Âd├╝llerindeki azalma, madencilik havuzlar─▒ndaki merkezile┼čmenin daha da artmas─▒na ya da daha verimli madencilik uygulamalar─▒n─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒na neden olabilir.

E─čer Bitcoin, Proof of Work algoritmas─▒n─▒ kullanmaya devam ederse madencili─či karl─▒ ┼čekilde tutmak i├žin i┼člem ├╝cretlerinin artmas─▒ gerekir. Bu senaryo, bloklar yaln─▒zca belirli say─▒da i┼člem tutabildi─či i├žin olduk├ža olas─▒d─▒r. Beklemede olan bir├žok i┼člem varsa daha y├╝ksek i┼člem ├╝cretine sahip olanlar ├Âncelikli olarak blo─ča eklenebilir.

Ge├žmi┼čte halving'in ard─▒ndan Bitcoin fiyatlar─▒nda keskin bir y├╝kselme g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r. Tabi ki bug├╝ne kadar yaln─▒zca iki halving ger├žekle┼čti─či i├žin elimizde fazla veri bulunmaz. Bir├žok ki┼či fiyat hareketlerinin Bitcoin'in az say─▒da olmas─▒na ba─čl─▒ oldu─čunu ve bu fark─▒ndal─▒─č─▒n halving ile tetiklendi─čini d├╝┼č├╝n├╝r. Bu teoriyi savunanlar May─▒s 2020'deki etkinli─čin ard─▒ndan fiyatlar─▒n bir kez daha keskin bir y├╝kseli┼č g├Âsterece─čine inan─▒r.

Di─čerleri bu mant─▒─ča kar┼č─▒ ├ž─▒kar ve piyasan─▒n hali haz─▒rda halving'i yans─▒tt─▒─č─▒na inan─▒r (bknz. Etkin Piyasa Hipotezi). Bu etkinlik s├╝rpriz bir ┼čekilde ortaya ├ž─▒kmaz, ├Âd├╝l├╝n May─▒s 2020'de yar─▒ya inece─či on y─▒ldan uzun bir s├╝redir kat─▒l─▒mc─▒lar taraf─▒ndan bilinir. Bir di─čer nokta ise ilk iki halving'de piyasan─▒n son derece az geli┼čmi┼č olmas─▒d─▒r. G├╝n├╝m├╝zde piyasa daha y├╝ksek profile sahiptir, sofistike ticari ara├žlar sunar ve daha geni┼č bir yat─▒r─▒mc─▒ havuzu bar─▒nd─▒r─▒r.


Bir sonraki Bitcoin Halving ne zaman?

Bir sonraki halving'in May─▒s 2020'de ger├žekle┼čerek ├Âd├╝l├╝ 6,25 BTC'ye d├╝┼č├╝rmesi beklenmektedir. Binance Academy'nin Bitcoin Halving Geri Say─▒m─▒ ile kalan s├╝reyi takip edebilirsiniz.




B├Âl├╝m 5 - Bitcoin'le ─░lgili Yayg─▒n Yanl─▒┼č Bilgiler

─░├žerik


Bitcoin anonim midir?

Pek de─čildir. Bitcoin ilk bak─▒┼čta anonimmi┼č gibi g├Âz├╝kebilir fakat bu do─čru de─čildir. Bitcoin blockchaini herkese a├ž─▒kt─▒r ve i┼člemler herkes taraf─▒ndan g├Âr├╝lebilir. Kimli─činiz blockchain ├╝zerindeki c├╝zdan adresinize ba─čl─▒ de─čildir fakat do─čru kaynaklara sahip bir g├Âzlemci bu ikisini birbirine ba─člayabilir. Bitcoin'i takma adl─▒ olarak tan─▒mlamak daha do─črudur. Bitcoin adresleri herkes taraf─▒ndan g├Âr├╝lebilir ama adres sahiplerinin adlar─▒ g├Âr├╝lemez.

Bununla birlikte, sistem nispeten gizlidir ve g├Âzlemcilerin bitcoinlerinizle ne yapt─▒─č─▒n─▒z─▒ takip etmesini zorla┼čt─▒racak y├Ântemler de mevcuttur. ├ťcretsiz ┼čekilde kullan─▒labilen teknolojiler makul reddedilebilirlik yaratarak adresler aras─▒ndaki ÔÇťba─člant─▒y─▒ k─▒rabilirÔÇŁ. Ayr─▒ca, ileride yap─▒lacak y├╝kseltmeler de gizlili─či b├╝y├╝k oranda art─▒rabilir. Bunun bir ├Ârne─či i├žin Gizli ─░┼člemlere Giri┼č makalemizi okuyabilirsiniz.


Bitcoin doland─▒r─▒c─▒l─▒k m─▒d─▒r?

Hay─▒r. Ayn─▒ itibari paralar gibi Bitcoin de yasa d─▒┼č─▒ faaliyetler i├žin kullan─▒labilir. Fakat bu Bitcoin'i kendi ba┼č─▒ma bir doland─▒r─▒c─▒l─▒k arac─▒ haline getirmez.

Bitcoin hi├ž kimsenin kontrol├╝nde olmayan bir dijital para birimidir. Kar┼č─▒tlar─▒ Bitcoin'i piramit ┼čemas─▒ olarak adland─▒rsa da asl─▒nda bu tan─▒ma uymaz. Bir dijital para birimi olarak coin ba┼č─▒na de─čeri 20 dolar da 20.000 dolar da olsa e┼čit derece iyi ┼čekilde ├žal─▒┼č─▒r. 10 y─▒ldan uzun s├╝redir kullan─▒mdad─▒r ve teknolojinin son derece g├╝venli ve g├╝venilir oldu─ču kan─▒tlanm─▒┼čt─▒r.

Ne yaz─▒k ki Bitcoin dikkatli olman─▒z gereken pek ├žok doland─▒r─▒c─▒l─▒k t├╝r├╝nde kullan─▒l─▒r. Bunlar─▒n aras─▒na oltalama gibi tekniklerin yan─▒ s─▒ra sahte hediyeler ve airdrop'lar gibi di─čer sosyal m├╝hendislik ┼čemalar─▒ dahil edilebilir. Genel bir kural olarak: e─čer bir ┼čey ger├žek olamayacak kadar iyi hissi uyand─▒r─▒yorsa muhtemelen doland─▒r─▒c─▒l─▒kt─▒r. ├ľzel anahtarlar─▒n─▒z─▒ ve tohum c├╝mlenizi hi├žbir zaman ba┼čka biriyle payla┼čmay─▒n ve size sunulan paran─▒z─▒ sizin ad─▒n─▒za ├žok az riskle katlama teklifleri konusunda dikkatli olun. E─čer coinlerinizi bir doland─▒r─▒c─▒ya veya sahte bir hediye da─č─▒t─▒m─▒na g├Ânderirseniz, bu coinleri sonsuza dek kaybetmi┼č olursunuz.


Bitcoin balon mudur?

Fiyatlarda g├Âr├╝len bir├žok parabolik art─▒┼č boyunca insanlar─▒n Bitcoin'den spek├╝latif bir balon olarak bahsetti─čine s─▒k├ža rastlam─▒┼č olabilirsiniz. Bir├žok ekonomist Bitcoin'i Lale ├ç─▒lg─▒nl─▒─č─▒ ya da nokta-com patlamas─▒ gibi d├Ânemlerle kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒r.┬á

Bitcoin'in merkeziyetsiz bir dijital emtia olarak benzersiz do─čas─▒ nedeniyle fiyatlar tamamen serbest piyasadaki spek├╝lasyon taraf─▒ndan belirlenir. Dolay─▒s─▒yla Bitcoin fiyat─▒ ├╝zerinde etkili bir├žok etmen olsa da bunlar en nihayetinde piyasa arz─▒n─▒ ve talebini etkiler. Ve Bitcoin nadir bulunabildi─či ve kat─▒ bir piyasaya s├╝r├╝lme program─▒n─▒ takip etti─či i├žin uzun vadede talebin arz─▒ ge├žece─či d├╝┼č├╝n├╝l├╝r.

Kripto para piyasas─▒ ayn─▒ zamanda geleneksel piyasalara k─▒yasla nispeten k├╝├ž├╝kt├╝r. Bu da Bitcoin'in ve di─čer kripto varl─▒klar─▒n daha oynak olma e─čilimi g├Âsterdi─či, arz ve talep aras─▒nda k─▒sa vadeli piyasa dengesizliklerinin s─▒kl─▒kla g├Âr├╝ld├╝─č├╝ anlam─▒na gelir.

Di─čer bir deyi┼čle Bitcoin kimi zaman oynak bir varl─▒k olabilir. Fakat oynakl─▒k finansal piyasalar─▒n ├Âzellikle de d├╝┼č├╝k hacme ve likiditeye sahip olanlar─▒n bir par├žas─▒d─▒r.


Bitcoin ┼čifreleme kullan─▒r m─▒?

Hay─▒r. Bu genel bir yanl─▒┼č kan─▒d─▒r fakat Bitcoin'in blockchaini ┼čifreleme kullanmaz. A─čdaki her bir e┼čin ge├žerli olup olmad─▒─č─▒n─▒ kontrol edebilmek i├žin i┼člemleri okuyabilmesi gerekir. Bitcoin bunun yerine dijital imzalar─▒ ve hash fonksiyonlar─▒n─▒ kullan─▒r. Baz─▒ dijital imza algoritmalar─▒ ┼čifreleme kullan─▒r fakat bu durum Bitcoin i├žin ge├žerli de─čildir.

Fakat yine de bir├žok uygulaman─▒n ve kripto c├╝zdan─▒n─▒n kullan─▒c─▒lar─▒n c├╝zdanlar─▒n─▒ parolalarla korumak i├žin ┼čifreleme kulland─▒─č─▒n─▒ belirtmek ├Ânemlidir. Yine de bu ┼čifreleme y├Ântemlerinin blockchainle bir ilgisi yoktur. Bunlar yaln─▒zca blockchainle ba─člant─▒l─▒ di─čer teknolojilere dahil edilir.




B├Âl├╝m 6 - Bitcoin ├ľl├žeklenebilirli─či

─░├žerik


├ľl├žeklenebilirlik ne demek?

├ľl├žeklenebilirlik bir sistemin artan talebi kar┼č─▒layacak ┼čekilde b├╝y├╝me becerisidir. E─čer kapasitesinden fazla talep alan bir web siteniz varsa, daha fazla sunucu ekleyerek siteyi ├Âl├žeklendirebilirsiniz. E─čer bilgisayar─▒n─▒zda daha kapsaml─▒ uygulamalar ├žal─▒┼čt─▒rmak istiyorsan─▒z, bilgisayar─▒n─▒z─▒n par├žalar─▒nda y├╝kseltme yapabilirsiniz.

Kripto paralar ba─člam─▒nda bu terim bir blockchaini daha fazla say─▒da i┼člem yapabilecek ┼čekilde y├╝kseltmenin kolayl─▒─č─▒ anlam─▒nda kullan─▒l─▒r.


Bitcoin'in neden ├Âl├žeklendirilmeye ihtiyac─▒ var?

Bitcoin'in g├╝nl├╝k ├Âdemelerde kullan─▒labilmesi i├žin h─▒zl─▒ olmas─▒ gerekir. ┼×u anki durumunda d├╝┼č├╝k bir verime sahiptir, yani blok ba┼č─▒na yap─▒labilen i┼člem miktar─▒ s─▒n─▒rl─▒d─▒r.┬á

Daha ├Ânceki b├Âl├╝mden de hat─▒rlayabilece─činiz gibi madenciler blok ├Âd├╝llerinin bir par├žas─▒ olarak i┼člem ├╝cretlerini al─▒r. Kullan─▒c─▒lar i┼člemlerinin blockchaine eklemesi y├Ân├╝nde madencileri te┼čvik etmek i├žin bu ├╝cretleri i┼člemlerine ekler.┬á

Madenciler donan─▒ma ve elektri─če yapt─▒klar─▒ yat─▒r─▒m─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ almak istedikleri i├žin daha y├╝ksek i┼člem ├╝cretine sahip i┼člemleri ├Ânceliklendirir. A─č─▒n ÔÇťbekleme odas─▒ndaÔÇŁ (bellek havuzu denir) ├žok say─▒da i┼člem varsa kullan─▒c─▒lar i┼člemlerinin dahil edilmesi i├žin daha y├╝ksek fiyat verece─činden i┼člem ├╝cretleri b├╝y├╝k oranda y├╝kselebilir. En k├Ât├╝ ihtimalle ortalama i┼člem ├╝creti 50 USD'ye kadar ├ž─▒kabilir.


Bitcoin'in i┼člem kapasitesi nedir?

Blok ba┼č─▒na ortalama i┼člem say─▒s─▒na dayanarak Bitcoin'in ┼ču an i├žin saniye ba┼č─▒na i┼člem say─▒s─▒ yakla┼č─▒k be┼čtir. Bu rakam merkezi ├Âdeme ├ž├Âz├╝mlerine k─▒yasla olduk├ža d├╝┼č├╝kt├╝r fakat bu da merkeziyetsiz bir para birimi kullanman─▒n eksi y├Ân├╝d├╝r.┬á

Bitcoin, tek bir ki┼činin kendi iste─čine g├Âre y├╝kseltme yapabilece─či bir veri merkezi taraf─▒ndan idare edilmedi─či i├žin bloklar─▒n─▒n b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ s─▒n─▒rlamak zorundad─▒r. Saniye ba┼č─▒na 10.000 i┼člem ger├žekle┼čtirebilen yeni bir blok boyutu entegre┬áedilebilir┬áfakat bu durumda a─č─▒n merkeziyetsizli─či zarar g├Âr├╝r. Unutmay─▒n ki tam node'lar─▒n yeni bilgileri yakla┼č─▒k her on dakikada bir indirmesi gerekir. E─čer indirme i┼člemi node'lar─▒n bir k─▒sm─▒ i├žin ├žok zorlay─▒c─▒ hale gelirse bu node'lar ├ževrimd─▒┼č─▒ kalmay─▒ tercih edebilir.

Bitcoin savunucular─▒, e─čer protokol ├Âdemeler i├žin kullan─▒lacaksa etkin ├Âl├žeklendirmelerin farkl─▒ yollarla yap─▒lmas─▒ gerekti─čine inan─▒r.


Lightning Network nedir?

Lightning Network, Bitcoin i├žin ortaya at─▒lm─▒┼č bir ├Âl├žeklendirme ├ž├Âz├╝m├╝d├╝r. Buna ikinci katman ├ž├Âz├╝m├╝ ad─▒ verilir ├ž├╝nk├╝ i┼člemleri blockchainden d─▒┼čar─▒ ta┼č─▒r. T├╝m i┼člemler baz katmanda kaydedilmek yerine, baz katman ├╝zerine in┼ča edilmi┼č ba┼čka bir protokol ├╝zerinden idare edilir.

Lightning Network, kullan─▒c─▒lar─▒n fonlar─▒n─▒ neredeyse an─▒nda ve ├╝cretsiz olarak g├Ândermesine imkan tan─▒r. ─░┼člem verimlili─či konusunda bir s─▒n─▒rlama yoktur (kullan─▒c─▒lar─▒n alma ve g├Ânderme kapasitesine sahip oldu─ču varsay─▒ld─▒─č─▒nda). Bitcoin Lightning Network'├╝ kullanmak i├žin iki kat─▒l─▒mc─▒ coinlerini ├Âzel bir adreste kilitler. Adresin kendine has bir ├Âzelli─či vard─▒r ÔÇô yaln─▒zca iki partinin de hemfikir olmas─▒ durumunda bitcoinleri serbest b─▒rak─▒r.┬á

Bu noktadan sonra partiler bakiyeler ├╝zerinde ana zincire bildirmek zorunda kalmadan de─či┼čiklik yapabilecekleri ├Âzel bir kay─▒t defteri tutmaya ba┼člar. Kullan─▒c─▒lar i┼člemi blockchaine yaln─▒zca ├Âzel kay─▒t defteriyle i┼čleri bittikten sonra yay─▒nlar. Daha sonra protokol, bakiyeleri buna g├Âre g├╝nceller. ─░ki partinin kar┼č─▒l─▒kl─▒ g├╝ven duymas─▒ da gerekmez. E─čer bir taraf hile yapmaya kalkarsa protokol bunu belirler ve cezaland─▒r─▒r.

Bunun gibi bir ├Âdeme kanal─▒ kullan─▒c─▒n─▒n toplamda yaln─▒zca iki adet zincir ├╝st├╝ i┼člem yapmas─▒n─▒ gerektirir: biri adresi fonlamak i├žin ve di─čeri de coinleri adreslere geri da─č─▒tmak i├žin. Bunun anlam─▒ ise bu s├╝re i├žinde binlerce i┼člemin zincir d─▒┼č─▒ ┼čekilde yap─▒labilece─čidir. Daha fazla geli┼čtirme ve optimizasyon ile teknoloji b├╝y├╝k blockchain sistemlerinin ├Ânemli bir ├Â─česi haline gelebilir.

├ľl├žeklendirme sorunu ve potansiyel ├ž├Âz├╝mler hakk─▒nda daha fazla detay i├žin Blockchain ├ľl├žeklenebilirli─či ÔÇô Yan Zincirler ve ├ľdeme Kanallar─▒ makalemizi okuyabilirsiniz.


Fork (├žatallanma) nedir?

Bitcoin a├ž─▒k kaynakl─▒ oldu─ču i├žin herhangi biri yaz─▒l─▒mda de─či┼čiklik yapabilir. Siz de farkl─▒ ihtiya├žlara g├Âre yeni kurallar ekleyebilir ve eskileri kald─▒rabilirsiniz. Fakat t├╝m de─či┼čiklikler ayn─▒ de─čildir: baz─▒ g├╝ncellemeler node'unuzu a─čla uyumsuz hale getirirken di─čerleri geriye y├Ânelik uyumlu ┼čekilde tutar.


Soft fork'lar

Soft fork g├╝ncellenmi┼č node'lar─▒n eski node'larla etkile┼čim kurmas─▒na izin veren kural de─či┼čiklikleridir. ├ľrnek olarak blok b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ ele alal─▒m. Diyelim ki 2MB'l─▒k blok b├╝y├╝kl├╝klerine sahibiz ve a─č─▒n yar─▒s─▒ art─▒k t├╝m bloklar─▒n 1MB'den d├╝┼č├╝k olmas─▒n─▒ gerektiren bir de─či┼čikli─či uygulamaya koydu. Bu durumda 1MB'den daha b├╝y├╝k t├╝m bloklar reddedilir.┬á

Eski node'lar hala bu bloklar─▒ alabilir ya da kendi bloklar─▒n─▒ yaratabilir. Bu da t├╝m node'lar─▒n kulland─▒klar─▒ versiyondan ba─č─▒ms─▒z olarak hala ayn─▒ a─č─▒n bir par├žas─▒ olmaya devam etti─či anlam─▒na gelir.

A┼ča─č─▒daki animasyondan daha k├╝├ž├╝k bloklar─▒n hem eski hem de yeni node'lar taraf─▒ndan kabul edildi─čini g├Ârebilirsiniz. Fakat yeni node'lar yeni kurallara g├Âre ├žal─▒┼čmaya ba┼člad─▒─č─▒ i├žin 2MB'lik bloklar─▒ kabul etmez.


Soft fork a├ž─▒klama gifi


Bitcoin'in Segregated Witness'─▒ (ya da SegWit/Ayr─▒lm─▒┼č Tan─▒k) bir soft fork ├Ârne─čidir. Ak─▒ll─▒ca bir teknik kullan─▒larak bloklar ve i┼člemler i├žin yeni bir format kullan─▒ma al─▒nm─▒┼čt─▒r. Eski node'lar bloklar─▒ almaya devam eder fakat yeni i┼člem t├╝r├╝n├╝ do─črulamaz.


Hard fork'lar

Hard fork daha karma┼č─▒kt─▒r. A─č─▒n yar─▒s─▒n─▒n blok b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ 2MB'den 3 MB'ye y├╝kseltmek istedi─čini varsayal─▒m. E─čer eski node'lara 3MB'lik bir blok g├Ânderirseniz kurallar a├ž─▒k├ža kabul edebilecekleri maksimum b├╝y├╝kl├╝─č├╝n 2MB oldu─čunu belirtti─či i├žin bu blok reddedilir. ─░ki a─č birbiriyle art─▒k uyumlu olmad─▒─č─▒ i├žin blockchain ikiye ayr─▒l─▒r.


hard fork a├ž─▒klama gifi


Yukar─▒daki grafikteki siyah zincir orijinal oland─▒r. Blok 2 ise hard fork'un ger├žekle┼čti─či bloktur. Bu noktada, g├╝ncelleme yapan node'lar daha b├╝y├╝k bloklar ├╝retmeye ba┼člar (ye┼čil olanlar). Eski node'lar bu yeni bloklar─▒ tan─▒maz bu y├╝zden farkl─▒ bir yoldan devam eder. Art─▒k iki blockchain vard─▒r fakat ikisi Blok 2'ye kadar ortak bir ge├žmi┼če sahiptir.

Her biri kendi para birimine sahip iki farkl─▒ protokol ortaya ├ž─▒kar. Eski protokoldeki t├╝m bakiyeler klonlan─▒r. Yani e─čer orijinal zincirde 20 BTC'niz varsa yeni zincirde de 20YeniBTC'niz olur.

Bitcoin'de 2017 y─▒l─▒nda yukar─▒daki benzer bir senaryoyla tart─▒┼čmal─▒ bir hard fork yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n k├╝├ž├╝k bir b├Âl├╝m├╝ daha fazla verim ve daha d├╝┼č├╝k i┼člem ├╝cretleri i├žin blok b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ art─▒rmak istemi┼čtir. Di─čerleri ise bunun zay─▒f bir ├Âl├žeklendirme stratejisi oldu─čunu savunmu┼čtur. En nihayetinde Bitcoin Cash (BCH) bir hard fork'la Bitcoin a─č─▒ndan ayr─▒larak ortaya ├ž─▒km─▒┼č, kendi ba─č─▒ms─▒z toplulu─čuna ve yol haritas─▒na sahip olmu┼čtur.

Fork'lar hakk─▒nda daha fazla bilgi i├žin Hard Fork'lar ve Soft Fork'lar makalemize g├Âz atabilirsiniz.




B├Âl├╝m 7 - Bitcoin A─č─▒na Kat─▒lmak

─░├žerik


Bitcoin node'u nedir?

ÔÇťBitcoin node'uÔÇŁ, Bitcoin a─č─▒yla bir ┼čekilde etkile┼čim kuran bir program─▒ tan─▒mlamak i├žin kullan─▒lan terimdir. Bitcoin c├╝zdan─▒n─▒ y├Âneten bir mobil telefondan blockchainin tam bir kopyas─▒n─▒ tutan bir bilgisayara kadar herhangi bir ┼čey olabilir.

Birka├ž farkl─▒ node t├╝r├╝ vard─▒r ve bunlar─▒n her birinin kendine has fonksiyonlar─▒ bulunur. Her biri a─čla bir ileti┼čim noktas─▒ olarak hareket eder. Sistem dahilinde i┼člemler ve bloklar hakk─▒nda bilgi iletirler.┬á


Bitcoin node'u nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

Tam node'lar

Bir tam node, i┼člemlerin ve bloklar─▒n belirli zorunluluklar─▒ yerine getirip getirmedi─či (├Ârn. kurallara uygunluk) do─črular. Bir├žok tam node, Bitcoin protokol├╝n├╝n referans uygulamas─▒ olan Bitcoin Core yaz─▒l─▒m─▒n─▒ kullan─▒r.┬á

Bitcoin Core, Satoshi Nakamoto taraf─▒ndan 2009 y─▒l─▒nda yay─▒nlanan programd─▒r. O zamanlar yaln─▒zca Bitcoin olarak adland─▒r─▒lm─▒┼č fakat daha sonra kafa kar─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ yaratmamas─▒ i├žin tekrar isimlendirilmi┼čtir. Bitcoin Core'la uyumlu olmas─▒ durumunda di─čer uygulamalar da kullan─▒labilir.

Tam node'lar Bitcoin'in merkeziyetsizli─či bak─▒m─▒ndan b├╝y├╝k ├Âneme sahiptir. Bloklar─▒ ve i┼člemleri indirir, do─črular ve a─č─▒n geri kalan─▒yla payla┼č─▒rlar. Kendilerine sunulan bilgilerin do─črulu─čunu ba─č─▒ms─▒z olarak onaylad─▒klar─▒ i├žin kullan─▒c─▒lar─▒n herhangi bir ┼čey i├žin ├╝├ž├╝nc├╝ partilere ihtiyac─▒ kalmaz.

E─čer bir tam node blockchainin tamam─▒n─▒n kopyas─▒n─▒ tutuyorsa bu node'a tam ar┼čiv node'u ad─▒ verilir. Fakat baz─▒ kullan─▒c─▒lar yerden tasarruf etmek i├žin eski bloklar─▒ siler ÔÇô Bitcoin blockchaini 200GB'dan fazla i┼člem verisi i├žerir.


Bitcoin tam node'lar─▒n─▒n d├╝nya genelinde da─č─▒l─▒m─▒

Bitcoin tam node'lar─▒n─▒n d├╝nya genelinde da─č─▒l─▒m─▒. Kaynak: bitnodes.earn.com


Hafif node'lar

Hafif node'lar, tam node'lar kadar kapsaml─▒ de─čildir fakat bu node'lar daha az kayna─ča ihtiya├ž duyar. Kullan─▒c─▒lar─▒n bir tam node'un yapt─▒─č─▒ t├╝m i┼člemleri yapmak zorunda kalmadan a─čla etkile┼čim kurmas─▒na imkan tan─▒rlar.

Tam node'lar do─črulamak i├žin bloklar─▒n tamam─▒n─▒ indirirken, hafif node'lar yaln─▒zca her blo─čun bir b├Âl├╝m├╝n├╝ indirir (buna blok ba┼čl─▒─č─▒ ad─▒ verilir). Blok ba┼čl─▒─č─▒n─▒n boyutu k├╝├ž├╝k olsa da kullan─▒c─▒lar─▒n i┼člemlerinin belirli bir blokta olup olmad─▒─č─▒n─▒ kontrol edebilmesine imkan tan─▒yan bilgiler i├žerir.┬á

Light node'lar bant geni┼čli─či ya da bo┼č alan konusunda s─▒n─▒rlamalara sahip cihazlar i├žin idealdir. Bu tip node'lar yayg─▒n olarak masa├╝st├╝ bilgisayarlarda ve mobil c├╝zdanlarda kullan─▒l─▒r. Fakat hafif node'lar do─črulama yapamad─▒klar─▒ i├žin tam node'lara ba─č─▒ml─▒d─▒r.


Madencilik Node'lar─▒

Madencilik node'lar─▒ blok ├╝retme ek g├Ârevine sahip tam node'lard─▒r. Daha ├Ânce de belirtti─čimiz gibi blockchaine veri eklemek i├žin ├Âzel ekipmanlara ve yaz─▒l─▒ma ihtiya├ž duyarlar.

Madencilik node'lar─▒ bekleme olan i┼člemleri al─▒r ve bunlar─▒ di─čer bilgilerle hash ederek bir say─▒ olu┼čturur. E─čer say─▒ protokol taraf─▒ndan belirlenen hedefin alt─▒ndaysa blok ge├žerlidir ve di─čer tam node'lara yay─▒nlanabilir.

Fakat madencilerin ba┼čka birine ihtiya├ž duymadan madencilik yapabilmesi i├žin tam node olmalar─▒ gerekir. Aksi takdirde blo─ča hangi i┼člemlerin dahil edilece─čini bilmeleri m├╝mk├╝n olmaz.┬á

E─čer bir kat─▒l─▒mc─▒ madencilik yapmak ister fakat tam node olmak istemezse ihtiya├ž duydu─ču bilgileri kendisine sa─člamas─▒ i├žin bir sunucuya ba─članabilir. E─čer bir havuzda madencilik yap─▒yorsan─▒z (yani ba┼čkalar─▒yla birlikte ├žal─▒┼č─▒yorsan─▒z) yaln─▒zca bir ki┼činin tam node olmas─▒ yeterlidir.

Farkl─▒ node t├╝rleri hakk─▒nda daha fazla bilgi i├žin Node'lar Nedir? makalemizi okuyabilirsiniz.


Nas─▒l tam Bitcoin node'u olunur?

Bir tam node olmak, geli┼čtiriciler, sat─▒c─▒lar ve son kullan─▒c─▒lar i├žin faydal─▒ olabilir. Kendi donan─▒m─▒n─▒z ├╝zerinde Bitcoin Core istemcisini ├žal─▒┼čt─▒rmak size gizlilik ve g├╝venlik faydalar─▒ sunman─▒n yan─▒ s─▒ra Bitcoin a─č─▒n─▒ da genel anlamda g├╝├žlendirir. Tam node ile ba┼čka hi├ž kimseye ihtiya├ž duymadan ekosistemle etkile┼čim kurabilirsiniz.

Bitcoin odakl─▒ az say─▒da ┼čirket┬átak-oynat┬ánode'lar sunmaktad─▒r. Kullan─▒c─▒ya, kurulumu tamamlanm─▒┼č bir donan─▒m g├Ânderilir ve kullan─▒c─▒n─▒n blockchaini indirmeye ba┼člamak i├žin bu donan─▒m─▒ ├žal─▒┼čt─▒rmas─▒ yeterli olur. Bu y├Ântem teknik uzmanl─▒─č─▒ daha az olan kullan─▒c─▒lar i├žin daha kullan─▒┼čl─▒ olabilir fakat genellikle kendi donan─▒m─▒n─▒z─▒ kurman─▒zdan ├žok daha pahal─▒d─▒r.

├ço─ču zaman eski bir ki┼čisel ya da masa├╝st├╝ bilgisayar yeterli olur. G├╝nl├╝k kulland─▒─č─▒n─▒z bilgisayar─▒n─▒zda node ├žal─▒┼čt─▒rman─▒z ├Ânerilmez ├ž├╝nk├╝ bilgisayar─▒ ciddi oranda yava┼člatabilir. S├╝rekli olarak b├╝y├╝meye devam etti─čini i├žin blockchainin tamam─▒n─▒ indirmeye yetecek kadar belle─če sahip oldu─čunuzdan emin olman─▒z gerekir.┬á

1TB'l─▒k bir sabit disk blok b├╝y├╝kl├╝─č├╝nde ├Ânemli bir de─či┼čiklik yap─▒lmad─▒─č─▒ s├╝rece ├Ân├╝m├╝zdeki birka├ž y─▒l i├žin size yeterli olur. Di─čer gereklilikler ise 2GB'l─▒k RAM (bir├žok bilgisayar─▒n varsay─▒lan donan─▒m─▒ bundan daha y├╝ksektir) ve ├žok y├╝ksek bant geni┼čli─čidir.┬á

Bu a┼čamada, bitcoin.org'daki Tam Node ├çal─▒┼čt─▒rma rehberinden node'unuzu kurma s├╝recine y├Ânelik ayr─▒nt─▒lar─▒ ├Â─črenebilirsiniz.┬á


Bitcoin nas─▒l kaz─▒l─▒r?

Bitcoin'in ilk g├╝nlerinde standart bir diz├╝st├╝ bilgisayarla yeni bloklar yaratmak m├╝mk├╝nd├╝. O zamanlar sistem tan─▒nmad─▒─č─▒ i├žin madencilik konusunda ├žok az rekabet vard─▒. Hareketlilik ├žok az oldu─ču i├žin protokol├╝n belirledi─či madencilik zorlu─ču seviyesi de do─čal olarak d├╝┼č├╝kt├╝.

A─č─▒n hash oranlar─▒ y├╝kseldik├že kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n rekabette kalabilmek i├žin daha iyi ekipmanlara ge├žmesi gerekti. ├çe┼čitli donan─▒m t├╝rlerinden ge├žen madencilik sekt├Âr├╝ en nihayetinde Uygulamaya ├ľzel Entegre Devreler (ASIC'ler) d├Ânemine girdi.

─░sminden de anla┼č─▒labilece─či gibi bu cihazlar ├Âzel bir ama├žla yarat─▒lm─▒┼čt─▒r. Son derece verimli olmalar─▒na ra─čmen yaln─▒zca tek bir amaca hizmet ederler. Dolay─▒s─▒yla bir madencilik ASIC'i yaln─▒zca madencilik i├žin kullan─▒lan ├Âzel bir bilgisayard─▒r. Bitcoin ASIC'i Bitcoin kazabilir fakat ayn─▒ algoritmay─▒ kullanmayan di─čer coinleri kazamaz.

G├╝n├╝m├╝zde Bitcoin madencili─či yaln─▒zca donan─▒m i├žin de─čil ayn─▒ zamanda enerji bak─▒m─▒ndan da ├Ânemli ├Âl├ž├╝de yat─▒r─▒m gerektirir. ┼×u anda iyi bir madencilik ayg─▒t─▒ saniyede on trilyona kadar i┼člem ger├žekle┼čtirebilir. ├çok verimli olsalar da ASIC madencileri inan─▒lmaz y├╝ksek miktarlarda elektrik harcar. Birka├ž madencilik ekipman─▒na ve ucuz elektri─če eri┼čiminiz yoksa Bitcoin madencili─či ile kar etmeniz olduk├ža zordur.

Fakat malzemelerle kendi madencilik operasyonunuzu ba┼člatman─▒z olduk├ža kolayd─▒r. ASIC'lerin b├╝y├╝k b├Âl├╝m├╝ kendi yaz─▒l─▒mlar─▒yla gelir. En pop├╝ler se├ženek madencilerinizi bir blok bulmak i├žin di─čerleriyle birlikte ├žal─▒┼čaca─č─▒n─▒z bir madencilik havuzuna y├Ânlendirmenizdir. E─čer ba┼čar─▒l─▒ olursan─▒z elde edilen blok ├Âd├╝llerinin bir k─▒sm─▒ sundu─čunuz hash oran─▒ nispetinde sizin olur.

Ayn─▒ zamanda yaln─▒z ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒z solo madencili─či de tercih edebilirsiniz. Bir blok olu┼čturma olas─▒l─▒─č─▒ d├╝┼čer fakat ge├žerli bir blok yarat─▒rsan─▒z elde edece─činiz t├╝m ├Âd├╝l size kal─▒r.


Bir bitcoin kazmak ne kadar zaman al─▒r?

Dikkate al─▒nmas─▒ gereken farkl─▒ de─či┼čkenler oldu─ču i├žin genel bir yan─▒t vermek zordur. Bir coini ne kadar h─▒zla kazabilece─činiz kulland─▒─č─▒n─▒z elektrik miktar─▒na ve hash oran─▒n─▒za ba─čl─▒d─▒r. Ayn─▒ zamanda bir madencilik ayg─▒t─▒n─▒ ├žal─▒┼čt─▒rman─▒n masraf─▒n─▒ da g├Âz ├Ân├╝nde bulundurman─▒z gerekir.

Bitcoin kazmaktan elde edilecek gelir hakk─▒nda fikir sahibi olmak i├žin bir madencilik hesaplay─▒c─▒s─▒ kullanarak tahmini masraflar─▒ belirlemeniz ├Ânerilir.


Kimler Bitcoin koduna katk─▒da bulunabilir?

Bitcoin Core yaz─▒l─▒m─▒ a├ž─▒k kaynakl─▒d─▒r yani herhangi biri koda katk─▒da bulunabilir. 70.000+ sat─▒rl─▒k koda eklenmesi i├žin yeni ├Âzellikler ├Ânerebilir ya da mevcut ├Âzellikleri de─čerlendirebilirsiniz. Ayr─▒ca yaz─▒l─▒m a├ž─▒klar─▒n─▒ raporlayabilir ya da dok├╝mantasyonlar─▒ ├ževirebilir ve iyile┼čtirebilirsiniz.

Yaz─▒l─▒ma yap─▒lan de─či┼čiklikler kapsaml─▒ bir de─čerlendirme s├╝recinden ge├žer. Sonu├žta y├╝z milyarlarca dolar─▒ idare eden yaz─▒l─▒mda herhangi bir yaz─▒l─▒m a├ž─▒─č─▒ bulunmamal─▒d─▒r.

Bitcoin'e katk─▒da bulunmak istiyorsan─▒z geli┼čtiricimiz Jimmy Song'un bunu nas─▒l yapaca─č─▒n─▒z─▒ anlatt─▒─č─▒ blog yaz─▒s─▒na ya da Bitcoin Core web sitesine bakabilirsiniz.

G├Ânderiler Payla┼č─▒n
Hesap olu┼čturun
Hemen bir Binance hesab─▒ olu┼čturarak bilgilerinizi uygulamaya d├Âk├╝n.