Jak zabezpieczy膰 i przekaza膰 krypto po 艣mierci
Strona G艂贸wna
Artyku艂y
Jak zabezpieczy膰 i przekaza膰 krypto po 艣mierci

Jak zabezpieczy膰 i przekaza膰 krypto po 艣mierci

艢rednio zaawansowany
Opublikowane Apr 19, 2023Zaktualizowane Nov 15, 2023
9m

Ten artyku艂 zosta艂 nades艂any przez cz艂onk贸w spo艂eczno艣ci. Autorem jest Richard Marshall, prawnik z bran偶y krypto mieszkaj膮cy w Anglii.

Pogl膮dy zawarte w tym artykule s膮 pogl膮dami autora/wsp贸艂autora i nie musz膮 odzwierciedla膰 pogl膮d贸w Akademii Binance.

TL;DR

  • Zdecentralizowany charakter aktyw贸w kryptowalutowych stwarza kilka specyficznych problem贸w, je偶eli chcemy przekaza膰 swoje krypto po 艣mierci.

  • Trzeba si臋 dobrze zastanowi膰 nad tym, w jaki spos贸b umo偶liwi膰 lokalizacj臋 oraz identyfikacj臋 kryptowalut, a tak偶e uzyskanie do nich dost臋pu, aby bliscy mogli z nich skorzysta膰.

  • Rozwi膮za艅 jest wiele 鈥 pocz膮wszy od pisemnych fraz seed poprzez zaszyfrowane klucze prywatne a sko艅czywszy na tzw. czuwakach.

Co si臋 dzieje z krypto po naszej 艣mierci?

Ze wzgl臋du na sta艂y wzrost popularno艣ci kryptowalut coraz wa偶niejsze staje si臋 przewidywanie, jaki b臋dzie los aktyw贸w kryptowalutowych po naszej 艣mierci.聽

Planowanie przekazania maj膮tku jest powszechn膮 praktyk膮, w kt贸rej chodzi o to, aby zapewni膰 rozdysponowanie aktyw贸w tradycyjnych zgodnie ze swoimi 偶yczeniami. Jednak kiedy w gr臋 wchodz膮 r贸wnie偶 aktywa krypto, trzeba uwzgl臋dni膰 jeszcze kilka specyficznych problem贸w.聽

Bior膮c pod uwag臋, 偶e aktywa kryptowalutowe mo偶na trzyma膰 na niezliczonej liczbie rozwi膮za艅 programowych, sprz臋towych oraz na gie艂dach, pierwsz膮 przeszkod膮 do pokonania, kiedy kto艣 umiera, jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie aktyw贸w kryptowalutowych.聽

Je偶eli nie da si臋 uzyska膰 dost臋pu do portfeli i kont ze wzgl臋du na brak danych o kluczach prywatnych, fraz odzyskiwania lub kod贸w pin, wszelkie wysi艂ki zmierzaj膮ce do zlokalizowania i uzyskania dost臋pu do tych aktyw贸w mog膮 spe艂zn膮膰 na niczym. Oznacza to, 偶e nasze kryptowaluty, np. bitcoin, ether lub inne altcoiny, mog膮 na zawsze przepa艣膰.聽聽

Oto jak mo偶emy zaplanowa膰 t臋 ewentualno艣膰 jako posiadacze krypto, lub odzyska膰 aktywa osoby zmar艂ej jako spadkobiercy.

Jak przekaza膰 krypto po 艣mierci

Je偶eli chcemy przekaza膰 krypto po 艣mierci, kluczowe jest planowanie z wyprzedzeniem. Jest na to kilka metod, ale poni偶ej mo偶na znale藕膰 kilka najbardziej powszechnych.聽

Fizyczne rozwi膮zania niskotechnologiczne

Kartka papieru聽

Zasadniczo klucze prywatne oraz frazy seed mo偶na spisa膰 i bezpiecznie schowa膰 w sejfie wraz z instrukcjami na temat dost臋pu do aktyw贸w po 艣mierci. Ta prostota ma swoje minusy, poniewa偶 informacje mog膮 ulec kradzie偶y, utracie lub zniszczeniu za 偶ycia, lub po 艣mierci.聽

Dla zwi臋kszenia bezpiecze艅stwa informacje te mo偶na schowa膰 w zabezpieczonym skarbcu w banku, kt贸ry ma ochron臋 ubezpieczeniow膮 i dysponuje sprawdzonymi procedurami umo偶liwiaj膮cymi spadkobiercom lub wykonawcy testamentu uzyskanie dost臋pu do nich po naszej 艣mierci.

Pendrive lub dysk twardy聽

Alternatyw膮 jest zapisanie kluczy prywatnych oraz fraz seed na pami臋ci USB lub zewn臋trznym dysku twardym i zabezpieczenie tych informacji has艂em, aby nie wpad艂y w niepowo艂ane r臋ce. Najwi臋ksze ryzyko polega na tym, 偶e pami臋膰 USB lub dysk twardy mo偶e ulec uszkodzeniu, lub zniszczeniu, przez co informacje staj膮 si臋 niedost臋pne. Przy wyborze tej metody zaleca si臋 wykonanie kilku kopii zapasowych.聽

Je偶eli pliki s膮 zabezpieczone has艂em, i tak b臋dzie trzeba gdzie艣 zapisa膰 has艂o 鈥 mo偶na je spisa膰 i schowa膰 w bezpiecznym miejscu lub zapisa膰 mened偶erem hase艂 online.聽

Opcje te wi膮偶膮 si臋 z ryzykiem, np. ryzykiem kradzie偶y lub zhakowania, wi臋c posiadacze krypto powinni mie膰 na uwadze, 偶e trzeba poinformowa膰 spadkobierc贸w, jak odzyska膰 aktywa przy u偶yciu tych metod.

Rozwi膮zania zaawansowane

Zaszyfrowana wiadomo艣膰 e-mail

Klucze prywatne i frazy seed mo偶na przes艂a膰 zaszyfrowan膮 wiadomo艣ci膮 e-mail do zaufanego odbiorcy z instrukcj膮, jak uzyska膰 dost臋p do 艣rodk贸w po 艣mierci. Skuteczno艣膰 tej metody zale偶y w du偶ej mierze od tego, czy zaufana osoba wykona te instrukcje, nie nara偶aj膮c na niebezpiecze艅stwo zaszyfrowanej wiadomo艣ci e-mail za naszego 偶ycia.聽

Do zaszyfrowanej wiadomo艣ci e-mail mo偶na r贸wnie偶 wej艣膰 za po艣rednictwem zewn臋trznej witryny hostingowej, do kt贸rej trzeba poda膰 has艂o dost臋powe. Je偶eli jednak zewn臋trzna witryna hostingowa przestanie istnie膰, informacje te mog膮 znikn膮膰.

Czuwak

Mo偶na r贸wnie偶 skonfigurowa膰 tzw. czuwak, kt贸ry wyda nasze klucze prywatne wyznaczonemu odbiorcy, je偶eli nie potwierdzimy, 偶e 偶yjemy.聽

Takim potwierdzeniem mo偶e by膰 cho膰by wej艣cie do wiadomo艣ci e-mail lub wykonanie szybkiego zadania i mo偶e ono by膰 ustawione tak, aby trzeba je by艂o wykonywa膰 co tydzie艅, co miesi膮c lub w innych odst臋pach czasu. Je偶eli nie potwierdzimy swojej obecno艣ci przed up艂ywem okre艣lonego czasu, czuwak si臋 w艂膮czy, a informacje o kluczu prywatnym zostan膮 automatycznie przekazane wyznaczonemu przez nas odbiorcy.

Z t膮 metod膮 wi膮偶e si臋 pewne wa偶ne zastrze偶enie. Mo偶e si臋 zdarzy膰, 偶e nie uda si臋 nam potwierdzi膰 obecno艣ci z innych powod贸w ni偶 艣mier膰 鈥 np. z powodu choroby czy braku 艂膮czno艣ci z internetem. Inn膮 kwesti膮 jest to, 偶e wyznaczenie kogo艣 do otrzymania informacji o dost臋pie do kryptowalut nie musi wcale oznacza膰, 偶e chcemy, aby skorzysta艂 z tych aktyw贸w lub 偶e prawo zezwala na t臋 form臋 przekazania aktyw贸w w naszej jurysdykcji.聽

Je偶eli postanowimy wdro偶y膰 w swoim planie zako艅czenia 偶ycia czuwak, pami臋tajmy, aby zwr贸ci膰 si臋 do specjalisty z pytaniem, jak to bezpiecznie zrobi膰, aby mie膰 pewno艣膰, 偶e aktywa zostan膮 przekazane spadkobiercom.

Odzyskiwanie spo艂eczno艣ciowe poprzez us艂ugi powiernictwa danych

Mo偶na skorzysta膰 ze spo艂eczno艣ciowego odzyskiwania danych poprzez us艂ugi powiernictwa danych, w ramach kt贸rych wyznacza si臋 wielu opiekun贸w, kt贸rzy spotykaj膮 si臋 po 艣mierci posiadacza i odtwarzaj膮 dane dost臋powe osoby zmar艂ej.聽

Dostawca us艂ug powierniczych zazwyczaj prosi o potwierdzenie 艣mierci odpowiednimi dokumentami. Niekt贸re z tych us艂ug dzia艂aj膮 na tradycyjnych stronach internetowych, a inne w trybie on-chain, co jeszcze bardziej zwi臋ksza bezpiecze艅stwo.聽

Korzystaj膮c z takich us艂ug, trzeba wybiera膰 jak najlepszych opiekun贸w i ustala膰 odpowiednie warunki. Nale偶y r贸wnie偶 ostro偶nie podchodzi膰 do us艂ug powierniczych, je偶eli umo偶liwiaj膮 odtworzenie klucza prywatnego wi臋kszo艣ci膮 g艂osu opiekun贸w bez wymogu weryfikacji 艣mierci posiadacza konta.聽

Wa偶ne jest r贸wnie偶, aby jasno okre艣li膰, czy osoby wyznaczone na opiekun贸w maj膮 tylko otrzyma膰 informacje o dost臋pie, czy te偶 maj膮 r贸wnie偶 odnie艣膰 korzy艣膰 z aktyw贸w krypto.聽

Portfele smart kontrakt贸w na Ethereum i portfele tradycyjne

Portfele smart kontrakt贸w w sieci Ethereum dopuszczaj膮 wielu sygnatariuszy i s膮 dobr膮 opcj膮 do odzyskiwania spo艂eczno艣ciowego. Mo偶emy utworzy膰 portfel multisig, kt贸rego posiadaczami jeste艣my my sami oraz spadkobiercy. Przy tej metodzie wszelkie transakcje musi weryfikowa膰 wi臋kszo艣膰 stron kontraktu 鈥 nawet za naszego 偶ycia.聽

W chwili 艣mierci dost臋p do portfela uzyskuj膮 wsp贸艂w艂a艣ciciele oraz jeden lub wi臋ksza liczba osobistych przedstawicieli osoby zmar艂ej, co zapewnia p艂ynne przekazanie dost臋pu przez osob臋 zmar艂膮 wyznaczonym spadkobiercom.聽

Inn膮 form臋 portfeli tradycyjnych mo偶na stworzy膰, aby umo偶liwi膰 przes艂anie kryptowalut na portfel i umieszczenie ich za 偶ycia w fizycznym zabezpieczonym skarbcu. Za 偶ycia u偶ytkownika osoby trzecie nie mog膮 uzyska膰 dost臋pu. W chwili 艣mierci osobi艣ci przedstawiciele musz膮 przedstawi膰 potwierdzenie zgonu oraz postanowienie s膮du wykazuj膮ce ich prawo do dost臋pu do maj膮tku osoby zmar艂ej i wtedy mog膮 uzyska膰 dost臋p do portfela. Takie fizyczne sejfy zwykle maj膮 w ofercie ochron臋 ubezpieczeniow膮.聽

Jak uwzgl臋dni膰 aktywa kryptowalutowe w testamencie聽

Istnieje r贸偶nica mi臋dzy tym, czy dajemy komu艣 dost臋p do swoich kryptowalut, czy chcemy, aby z takich aktyw贸w korzysta艂. Wa偶ne jest, aby zadba膰 o w艂膮czenie wszelkich plan贸w zwi膮zanych z aktywami kryptowalutowymi do tradycyjnego rozporz膮dzenia maj膮tkiem.聽

Prawo w ka偶dej jurysdykcji przewiduje, w jaki spos贸b mo偶na przekaza膰 aktywa z chwil膮 艣mierci 鈥 zazwyczaj s艂u偶y do tego testament. Bior膮c pod uwag臋, 偶e wi臋kszo艣膰 jurysdykcji na ca艂ym 艣wiecie nie uznaje testament贸w cyfrowych i nadal dzia艂a na testamentach papierowych z podpisami odr臋cznymi, trzeba sprawdzi膰, czy wszystkie 偶yczenia dotycz膮ce naszych aktyw贸w kryptowalutowych s膮 prawnie uznawane.聽

W tym celu mo偶na okre艣li膰 w testamencie, w jaki spos贸b klucze prywatne przechodz膮 na odbiorc臋 z chwil膮 艣mierci, lub sprecyzowa膰, kto ma odnie艣膰 korzy艣膰 z aktyw贸w bazowych, je偶eli nie opiekun lub osoba wyznaczona.聽

Co si臋 dzieje po 艣mierci z aktywami kryptowalutowymi trzymanymi na gie艂dach

Scentralizowane gie艂dy kryptowalutowe cz臋sto pomagaj膮 ustali膰 lokalizacj臋 i umo偶liwi膰 dost臋p do aktyw贸w kryptowalutowych po 艣mierci w艂a艣ciciela konta.

Je偶eli osoba zmar艂a mia艂a aplikacj臋 gie艂dow膮 na smartfonie lub laptopie, a konto by艂o ustawione tak, aby po otwarciu logowa艂o si臋 automatycznie, ustalenie posiadanych aktyw贸w mo偶e by膰 prostym zadaniem.

Ka偶dy, kto zajmuje si臋 maj膮tkiem osoby zmar艂ej, powinien jednak zachowa膰 ostro偶no艣膰, wchodz膮c na takie konta po 艣mierci. Przyk艂adowo w Anglii mo偶e to zosta膰 uznane z przest臋pstwo karne zgodnie z ustaw膮 o nadu偶yciach komputerowych z 1990 r. (The Computer Misuse Act 1990). Ka偶da gie艂da ma r贸wnie偶 w swoich warunkach 艣wiadczenia us艂ug w艂asne zasady w zakresie ujawniania hase艂 i udzielania dost臋pu osobom zewn臋trznym.

Aby nie艣wiadomie nie z艂ama膰 prawa, wykonawca testamentu powinien si臋 skontaktowa膰 z gie艂dami, aby poinformowa膰 je o 艣mierci i przekaza膰 wszystkie istotne informacje oraz dokumenty. W艂a艣ciwy spos贸b post臋powania jest zazwyczaj okre艣lony w warunkach 艣wiadczenia us艂ug danej gie艂dy. Ten etap wymaga zwykle potwierdzenia 艣mierci 鈥 np. aktem zgonu 鈥 i udowodnienia, 偶e mamy prawo zajmowa膰 si臋 aktywami kryptowalutowymi zmar艂ego w艂a艣ciciela konta. Wykonawca testamentu mo偶e np. przedstawi膰 kopi臋 testamentu lub upowa偶nienie z s膮du.聽

Jak uzyska膰 dost臋p do kluczy prywatnych b臋d膮c spadkobierc膮

Je偶eli trzymamy kryptowaluty na portfelach niepowierniczych, czyli np. portfelach sprz臋towych lub portfelach papierowych, wa偶ne jest wdro偶enie planu, aby da膰 kilku zaufanym osobom dost臋p do kluczy prywatnych po swoim odej艣ciu.

W wi臋kszo艣ci przypadk贸w s膮 pewne mo偶liwo艣ci odzyskania tych aktyw贸w nawet je偶eli osoba zmar艂a nie mia艂a wdro偶onego planu. Na kt贸rym艣 z jej urz膮dze艅 mog膮 by膰 zapisane pliki z kluczami prywatnymi albo w jej notatnikach lub sejfach mo偶na znale藕膰 karteczki z frazami seed. Je偶eli jednak osoba zmar艂a podj臋艂a dodatkowe kroki w celu zabezpieczenia swoich kluczy prywatnych, np. poprzez zaszyfrowanie lub ustawienie has艂a, w贸wczas zlokalizowanie kluczy prywatnych staje si臋 znacznie trudniejsze. Oznacza to r贸wnie偶, 偶e aktywa cyfrowe osoby zmar艂ej mog膮 by膰 nie do odzyskania.

Czy mo偶na przekaza膰 po 艣mierci swoje stanowiska w g贸rnictwie lub w organizacji Dao?聽

Pojawiaj膮 si臋 pytania, czy nale偶y kontynuowa膰 gry play-to-earn po 艣mierci, a je偶eli tak, to kto ma to robi膰. S膮 r贸wnie偶 kontrowersje co do tego, kto b臋dzie czerpa艂 korzy艣ci z tantiem od NFT lub dzie艂 niezmintowanych, a tak偶e co si臋 stanie, je偶eli zmar艂a osoba zajmowa艂a si臋 kopaniem, airdropami krypto lub DAO.聽

Wszystkie te sprawy mo偶na wyja艣ni膰 w testamencie lub do艂膮czonym do niego li艣cie z 偶yczeniami, ale nale偶y odpowiednio przemy艣le膰 wszelkie mo偶liwe kwestie i aspekty praktyczne.聽

Przemy艣lenia Ko艅cowe聽

Kwesti膮 kluczow膮 jest to, aby mie膰 wdro偶ony plan dziedziczenia, dzi臋ki kt贸remu z chwil膮 艣mierci b臋dzie si臋 da艂o zlokalizowa膰 oraz zidentyfikowa膰 nasze aktywa kryptowalutowe i uzyska膰 do nich dost臋p. Najlepiej wpisa膰 planowanie aktyw贸w kryptowalutowych w og贸ln膮 procedur臋 konfiguracji testamentu. Nale偶y zadba膰 o to, aby testament by艂 uznawany prawnie, a cz臋艣膰 dotycz膮ca aktyw贸w kryptowalutowych spe艂nia艂a miejscowe wymogi prawne.聽

Bez tego mo偶e si臋 okaza膰, 偶e spadkobiercy b臋d膮 walczy膰 o kryptoaktywa poprzez skomplikowane procedury prawne albo 偶e nasze aktywa kryptowalutowe na zawsze przepadn膮.

Lista dodatkowych i sugerowanych 藕r贸de艂 do przeczytania (w j臋zyku angielskim):

Wy艂膮czenie Odpowiedzialno艣ci i Ostrze偶enie o Ryzyku: Niniejsza tre艣膰 jest prezentowana bez r臋kojmi, wy艂膮cznie w celach og贸lnoinformacyjnych i edukacyjnych, bez jakichkolwiek gwarancji. Nie nale偶y jej interpretowa膰 jako porady finansowej, prawnej ani innej porady specjalistycznej. Nie ma ona r贸wnie偶 charakteru zach臋ty do zakupu jakiegokolwiek konkretnego produktu lub us艂ugi. U偶ytkownik powinien zasi臋gn膮膰 w艂asnej porady u odpowiednich zawodowych doradc贸w. Je偶eli artyku艂 jest napisany przez osob臋 z zewn膮trz, nale偶y pami臋ta膰, 偶e wyra偶one pogl膮dy s膮 pogl膮dami tej osoby i nie musz膮 odzwierciedla膰 pogl膮d贸w Akademii Binance. Wi臋cej informacji mo偶na znale藕膰 w naszym pe艂nym wy艂膮czeniu odpowiedzialno艣ci tutaj. Ceny aktyw贸w cyfrowych mog膮 by膰 zmienne. Warto艣膰 Twojej inwestycji mo偶e spa艣膰 lub wzrosn膮膰 i mo偶esz nie odzyska膰 zainwestowanej kwoty. Ponosisz wy艂膮czn膮 odpowiedzialno艣膰 za swoje decyzje inwestycyjne, a Akademia Binance nie ponosi odpowiedzialno艣ci za jakiekolwiek straty, jakie mo偶esz ponie艣膰. To nie jest porada z zakresu finans贸w, prawa ani innej dziedziny. Aby uzyska膰 wi臋cej informacji, zapoznaj si臋 z naszymi Warunkami u偶ytkowania i Ostrze偶eniem o Ryzyku.