Jak zabezpieczy─ç i przekaza─ç krypto po ┼Ťmierci
Strona Główna
Artykuły
Jak zabezpieczy─ç i przekaza─ç krypto po ┼Ťmierci

Jak zabezpieczy─ç i przekaza─ç krypto po ┼Ťmierci

Średnio zaawansowany
Opublikowane Apr 19, 2023Zaktualizowane Nov 15, 2023
9m

Ten artyku┼é zosta┼é nades┼éany przez cz┼éonk├│w spo┼éeczno┼Ťci. Autorem jest Richard Marshall, prawnik z bran┼╝y krypto mieszkaj─ůcy w Anglii.

Pogl─ůdy zawarte w tym artykule s─ů pogl─ůdami autora/wsp├│┼éautora i nie musz─ů odzwierciedla─ç pogl─ůd├│w Akademii Binance.

TL;DR

  • Zdecentralizowany charakter aktyw├│w kryptowalutowych stwarza kilka specyficznych problem├│w, je┼╝eli chcemy przekaza─ç swoje krypto po ┼Ťmierci.

  • Trzeba si─Ö dobrze zastanowi─ç nad tym, w jaki spos├│b umo┼╝liwi─ç lokalizacj─Ö oraz identyfikacj─Ö kryptowalut, a tak┼╝e uzyskanie do nich dost─Öpu, aby bliscy mogli z nich skorzysta─ç.

  • Rozwi─ůza┼ä jest wiele ÔÇô pocz─ůwszy od pisemnych fraz seed poprzez zaszyfrowane klucze prywatne a sko┼äczywszy na tzw. czuwakach.

Co si─Ö dzieje z krypto po naszej ┼Ťmierci?

Ze wzgl─Ödu na sta┼éy wzrost popularno┼Ťci kryptowalut coraz wa┼╝niejsze staje si─Ö przewidywanie, jaki b─Ödzie los aktyw├│w kryptowalutowych po naszej ┼Ťmierci.┬á

Planowanie przekazania maj─ůtku jest powszechn─ů praktyk─ů, w kt├│rej chodzi o to, aby zapewni─ç rozdysponowanie aktyw├│w tradycyjnych zgodnie ze swoimi ┼╝yczeniami. Jednak kiedy w gr─Ö wchodz─ů r├│wnie┼╝ aktywa krypto, trzeba uwzgl─Ödni─ç jeszcze kilka specyficznych problem├│w.┬á

Bior─ůc pod uwag─Ö, ┼╝e aktywa kryptowalutowe mo┼╝na trzyma─ç na niezliczonej liczbie rozwi─ůza┼ä programowych, sprz─Ötowych oraz na gie┼édach, pierwsz─ů przeszkod─ů do pokonania, kiedy kto┼Ť umiera, jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie aktyw├│w kryptowalutowych.┬á

Je┼╝eli nie da si─Ö uzyska─ç dost─Öpu do portfeli i kont ze wzgl─Ödu na brak danych o kluczach prywatnych, fraz odzyskiwania lub kod├│w pin, wszelkie wysi┼éki zmierzaj─ůce do zlokalizowania i uzyskania dost─Öpu do tych aktyw├│w mog─ů spe┼ézn─ů─ç na niczym. Oznacza to, ┼╝e nasze kryptowaluty, np. bitcoin, ether lub inne altcoiny, mog─ů na zawsze przepa┼Ť─ç.┬á┬á

Oto jak mo┼╝emy zaplanowa─ç t─Ö ewentualno┼Ť─ç jako posiadacze krypto, lub odzyska─ç aktywa osoby zmar┼éej jako spadkobiercy.

Jak przekaza─ç krypto po ┼Ťmierci

Je┼╝eli chcemy przekaza─ç krypto po ┼Ťmierci, kluczowe jest planowanie z wyprzedzeniem. Jest na to kilka metod, ale poni┼╝ej mo┼╝na znale┼║─ç kilka najbardziej powszechnych.┬á

Fizyczne rozwi─ůzania niskotechnologiczne

Kartka papieru 

Zasadniczo klucze prywatne oraz frazy seed mo┼╝na spisa─ç i bezpiecznie schowa─ç w sejfie wraz z instrukcjami na temat dost─Öpu do aktyw├│w po ┼Ťmierci. Ta prostota ma swoje minusy, poniewa┼╝ informacje mog─ů ulec kradzie┼╝y, utracie lub zniszczeniu za ┼╝ycia, lub po ┼Ťmierci.┬á

Dla zwi─Ökszenia bezpiecze┼ästwa informacje te mo┼╝na schowa─ç w zabezpieczonym skarbcu w banku, kt├│ry ma ochron─Ö ubezpieczeniow─ů i dysponuje sprawdzonymi procedurami umo┼╝liwiaj─ůcymi spadkobiercom lub wykonawcy testamentu uzyskanie dost─Öpu do nich po naszej ┼Ťmierci.

Pendrive lub dysk twardy 

Alternatyw─ů jest zapisanie kluczy prywatnych oraz fraz seed na pami─Öci USB lub zewn─Ötrznym dysku twardym i zabezpieczenie tych informacji has┼éem, aby nie wpad┼éy w niepowo┼éane r─Öce. Najwi─Öksze ryzyko polega na tym, ┼╝e pami─Ö─ç USB lub dysk twardy mo┼╝e ulec uszkodzeniu, lub zniszczeniu, przez co informacje staj─ů si─Ö niedost─Öpne. Przy wyborze tej metody zaleca si─Ö wykonanie kilku kopii zapasowych.┬á

Je┼╝eli pliki s─ů zabezpieczone has┼éem, i tak b─Ödzie trzeba gdzie┼Ť zapisa─ç has┼éo ÔÇô mo┼╝na je spisa─ç i schowa─ç w bezpiecznym miejscu lub zapisa─ç mened┼╝erem hase┼é online.┬á

Opcje te wi─ů┼╝─ů si─Ö z ryzykiem, np. ryzykiem kradzie┼╝y lub zhakowania, wi─Öc posiadacze krypto powinni mie─ç na uwadze, ┼╝e trzeba poinformowa─ç spadkobierc├│w, jak odzyska─ç aktywa przy u┼╝yciu tych metod.

Rozwi─ůzania zaawansowane

Zaszyfrowana wiadomo┼Ť─ç e-mail

Klucze prywatne i frazy seed mo┼╝na przes┼éa─ç zaszyfrowan─ů wiadomo┼Ťci─ů e-mail do zaufanego odbiorcy z instrukcj─ů, jak uzyska─ç dost─Öp do ┼Ťrodk├│w po ┼Ťmierci. Skuteczno┼Ť─ç tej metody zale┼╝y w du┼╝ej mierze od tego, czy zaufana osoba wykona te instrukcje, nie nara┼╝aj─ůc na niebezpiecze┼ästwo zaszyfrowanej wiadomo┼Ťci e-mail za naszego ┼╝ycia.┬á

Do zaszyfrowanej wiadomo┼Ťci e-mail mo┼╝na r├│wnie┼╝ wej┼Ť─ç za po┼Ťrednictwem zewn─Ötrznej witryny hostingowej, do kt├│rej trzeba poda─ç has┼éo dost─Öpowe. Je┼╝eli jednak zewn─Ötrzna witryna hostingowa przestanie istnie─ç, informacje te mog─ů znikn─ů─ç.

Czuwak

Można również skonfigurować tzw. czuwak, który wyda nasze klucze prywatne wyznaczonemu odbiorcy, jeżeli nie potwierdzimy, że żyjemy. 

Takim potwierdzeniem mo┼╝e by─ç cho─çby wej┼Ťcie do wiadomo┼Ťci e-mail lub wykonanie szybkiego zadania i mo┼╝e ono by─ç ustawione tak, aby trzeba je by┼éo wykonywa─ç co tydzie┼ä, co miesi─ůc lub w innych odst─Öpach czasu. Je┼╝eli nie potwierdzimy swojej obecno┼Ťci przed up┼éywem okre┼Ťlonego czasu, czuwak si─Ö w┼é─ůczy, a informacje o kluczu prywatnym zostan─ů automatycznie przekazane wyznaczonemu przez nas odbiorcy.

Z t─ů metod─ů wi─ů┼╝e si─Ö pewne wa┼╝ne zastrze┼╝enie. Mo┼╝e si─Ö zdarzy─ç, ┼╝e nie uda si─Ö nam potwierdzi─ç obecno┼Ťci z innych powod├│w ni┼╝ ┼Ťmier─ç ÔÇô np. z powodu choroby czy braku ┼é─ůczno┼Ťci z internetem. Inn─ů kwesti─ů jest to, ┼╝e wyznaczenie kogo┼Ť do otrzymania informacji o dost─Öpie do kryptowalut nie musi wcale oznacza─ç, ┼╝e chcemy, aby skorzysta┼é z tych aktyw├│w lub ┼╝e prawo zezwala na t─Ö form─Ö przekazania aktyw├│w w naszej jurysdykcji.┬á

Je┼╝eli postanowimy wdro┼╝y─ç w swoim planie zako┼äczenia ┼╝ycia czuwak, pami─Ötajmy, aby zwr├│ci─ç si─Ö do specjalisty z pytaniem, jak to bezpiecznie zrobi─ç, aby mie─ç pewno┼Ť─ç, ┼╝e aktywa zostan─ů przekazane spadkobiercom.

Odzyskiwanie spo┼éeczno┼Ťciowe poprzez us┼éugi powiernictwa danych

Mo┼╝na skorzysta─ç ze spo┼éeczno┼Ťciowego odzyskiwania danych poprzez us┼éugi powiernictwa danych, w ramach kt├│rych wyznacza si─Ö wielu opiekun├│w, kt├│rzy spotykaj─ů si─Ö po ┼Ťmierci posiadacza i odtwarzaj─ů dane dost─Öpowe osoby zmar┼éej.┬á

Dostawca us┼éug powierniczych zazwyczaj prosi o potwierdzenie ┼Ťmierci odpowiednimi dokumentami. Niekt├│re z tych us┼éug dzia┼éaj─ů na tradycyjnych stronach internetowych, a inne w trybie on-chain, co jeszcze bardziej zwi─Öksza bezpiecze┼ästwo.┬á

Korzystaj─ůc z takich us┼éug, trzeba wybiera─ç jak najlepszych opiekun├│w i ustala─ç odpowiednie warunki. Nale┼╝y r├│wnie┼╝ ostro┼╝nie podchodzi─ç do us┼éug powierniczych, je┼╝eli umo┼╝liwiaj─ů odtworzenie klucza prywatnego wi─Ökszo┼Ťci─ů g┼éosu opiekun├│w bez wymogu weryfikacji ┼Ťmierci posiadacza konta.┬á

Wa┼╝ne jest r├│wnie┼╝, aby jasno okre┼Ťli─ç, czy osoby wyznaczone na opiekun├│w maj─ů tylko otrzyma─ç informacje o dost─Öpie, czy te┼╝ maj─ů r├│wnie┼╝ odnie┼Ť─ç korzy┼Ť─ç z aktyw├│w krypto.┬á

Portfele smart kontrakt├│w na Ethereum i portfele tradycyjne

Portfele smart kontrakt├│w w sieci Ethereum dopuszczaj─ů wielu sygnatariuszy i s─ů dobr─ů opcj─ů do odzyskiwania spo┼éeczno┼Ťciowego. Mo┼╝emy utworzy─ç portfel multisig, kt├│rego posiadaczami jeste┼Ťmy my sami oraz spadkobiercy. Przy tej metodzie wszelkie transakcje musi weryfikowa─ç wi─Ökszo┼Ť─ç stron kontraktu ÔÇô nawet za naszego ┼╝ycia.┬á

W chwili ┼Ťmierci dost─Öp do portfela uzyskuj─ů wsp├│┼éw┼éa┼Ťciciele oraz jeden lub wi─Öksza liczba osobistych przedstawicieli osoby zmar┼éej, co zapewnia p┼éynne przekazanie dost─Öpu przez osob─Ö zmar┼é─ů wyznaczonym spadkobiercom.┬á

Inn─ů form─Ö portfeli tradycyjnych mo┼╝na stworzy─ç, aby umo┼╝liwi─ç przes┼éanie kryptowalut na portfel i umieszczenie ich za ┼╝ycia w fizycznym zabezpieczonym skarbcu. Za ┼╝ycia u┼╝ytkownika osoby trzecie nie mog─ů uzyska─ç dost─Öpu. W chwili ┼Ťmierci osobi┼Ťci przedstawiciele musz─ů przedstawi─ç potwierdzenie zgonu oraz postanowienie s─ůdu wykazuj─ůce ich prawo do dost─Öpu do maj─ůtku osoby zmar┼éej i wtedy mog─ů uzyska─ç dost─Öp do portfela. Takie fizyczne sejfy zwykle maj─ů w ofercie ochron─Ö ubezpieczeniow─ů.┬á

Jak uwzględnić aktywa kryptowalutowe w testamencie 

Istnieje r├│┼╝nica mi─Ödzy tym, czy dajemy komu┼Ť dost─Öp do swoich kryptowalut, czy chcemy, aby z takich aktyw├│w korzysta┼é. Wa┼╝ne jest, aby zadba─ç o w┼é─ůczenie wszelkich plan├│w zwi─ůzanych z aktywami kryptowalutowymi do tradycyjnego rozporz─ůdzenia maj─ůtkiem.┬á

Prawo w ka┼╝dej jurysdykcji przewiduje, w jaki spos├│b mo┼╝na przekaza─ç aktywa z chwil─ů ┼Ťmierci ÔÇô zazwyczaj s┼éu┼╝y do tego testament. Bior─ůc pod uwag─Ö, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç jurysdykcji na ca┼éym ┼Ťwiecie nie uznaje testament├│w cyfrowych i nadal dzia┼éa na testamentach papierowych z podpisami odr─Öcznymi, trzeba sprawdzi─ç, czy wszystkie ┼╝yczenia dotycz─ůce naszych aktyw├│w kryptowalutowych s─ů prawnie uznawane.┬á

W tym celu mo┼╝na okre┼Ťli─ç w testamencie, w jaki spos├│b klucze prywatne przechodz─ů na odbiorc─Ö z chwil─ů ┼Ťmierci, lub sprecyzowa─ç, kto ma odnie┼Ť─ç korzy┼Ť─ç z aktyw├│w bazowych, je┼╝eli nie opiekun lub osoba wyznaczona.┬á

Co si─Ö dzieje po ┼Ťmierci z aktywami kryptowalutowymi trzymanymi na gie┼édach

Scentralizowane gie┼édy kryptowalutowe cz─Östo pomagaj─ů ustali─ç lokalizacj─Ö i umo┼╝liwi─ç dost─Öp do aktyw├│w kryptowalutowych po ┼Ťmierci w┼éa┼Ťciciela konta.

Je┼╝eli osoba zmar┼éa mia┼éa aplikacj─Ö gie┼édow─ů na smartfonie lub laptopie, a konto by┼éo ustawione tak, aby po otwarciu logowa┼éo si─Ö automatycznie, ustalenie posiadanych aktyw├│w mo┼╝e by─ç prostym zadaniem.

Ka┼╝dy, kto zajmuje si─Ö maj─ůtkiem osoby zmar┼éej, powinien jednak zachowa─ç ostro┼╝no┼Ť─ç, wchodz─ůc na takie konta po ┼Ťmierci. Przyk┼éadowo w Anglii mo┼╝e to zosta─ç uznane z przest─Öpstwo karne zgodnie z ustaw─ů o nadu┼╝yciach komputerowych z 1990 r. (The Computer Misuse Act 1990). Ka┼╝da gie┼éda ma r├│wnie┼╝ w swoich warunkach ┼Ťwiadczenia us┼éug w┼éasne zasady w zakresie ujawniania hase┼é i udzielania dost─Öpu osobom zewn─Ötrznym.

Aby nie┼Ťwiadomie nie z┼éama─ç prawa, wykonawca testamentu powinien si─Ö skontaktowa─ç z gie┼édami, aby poinformowa─ç je o ┼Ťmierci i przekaza─ç wszystkie istotne informacje oraz dokumenty. W┼éa┼Ťciwy spos├│b post─Öpowania jest zazwyczaj okre┼Ťlony w warunkach ┼Ťwiadczenia us┼éug danej gie┼édy. Ten etap wymaga zwykle potwierdzenia ┼Ťmierci ÔÇô np. aktem zgonu ÔÇô i udowodnienia, ┼╝e mamy prawo zajmowa─ç si─Ö aktywami kryptowalutowymi zmar┼éego w┼éa┼Ťciciela konta. Wykonawca testamentu mo┼╝e np. przedstawi─ç kopi─Ö testamentu lub upowa┼╝nienie z s─ůdu.┬á

Jak uzyska─ç dost─Öp do kluczy prywatnych b─Öd─ůc spadkobierc─ů

Je┼╝eli trzymamy kryptowaluty na portfelach niepowierniczych, czyli np. portfelach sprz─Ötowych lub portfelach papierowych, wa┼╝ne jest wdro┼╝enie planu, aby da─ç kilku zaufanym osobom dost─Öp do kluczy prywatnych po swoim odej┼Ťciu.

W wi─Ökszo┼Ťci przypadk├│w s─ů pewne mo┼╝liwo┼Ťci odzyskania tych aktyw├│w nawet je┼╝eli osoba zmar┼éa nie mia┼éa wdro┼╝onego planu. Na kt├│rym┼Ť z jej urz─ůdze┼ä mog─ů by─ç zapisane pliki z kluczami prywatnymi albo w jej notatnikach lub sejfach mo┼╝na znale┼║─ç karteczki z frazami seed. Je┼╝eli jednak osoba zmar┼éa podj─Ö┼éa dodatkowe kroki w celu zabezpieczenia swoich kluczy prywatnych, np. poprzez zaszyfrowanie lub ustawienie has┼éa, w├│wczas zlokalizowanie kluczy prywatnych staje si─Ö znacznie trudniejsze. Oznacza to r├│wnie┼╝, ┼╝e aktywa cyfrowe osoby zmar┼éej mog─ů by─ç nie do odzyskania.

Czy mo┼╝na przekaza─ç po ┼Ťmierci swoje stanowiska w g├│rnictwie lub w organizacji Dao?┬á

Pojawiaj─ů si─Ö pytania, czy nale┼╝y kontynuowa─ç gry play-to-earn po ┼Ťmierci, a je┼╝eli tak, to kto ma to robi─ç. S─ů r├│wnie┼╝ kontrowersje co do tego, kto b─Ödzie czerpa┼é korzy┼Ťci z tantiem od NFT lub dzie┼é niezmintowanych, a tak┼╝e co si─Ö stanie, je┼╝eli zmar┼éa osoba zajmowa┼éa si─Ö kopaniem, airdropami krypto lub DAO.┬á

Wszystkie te sprawy mo┼╝na wyja┼Ťni─ç w testamencie lub do┼é─ůczonym do niego li┼Ťcie z ┼╝yczeniami, ale nale┼╝y odpowiednio przemy┼Ťle─ç wszelkie mo┼╝liwe kwestie i aspekty praktyczne.┬á

Przemy┼Ťlenia Ko┼äcowe┬á

Kwesti─ů kluczow─ů jest to, aby mie─ç wdro┼╝ony plan dziedziczenia, dzi─Öki kt├│remu z chwil─ů ┼Ťmierci b─Ödzie si─Ö da┼éo zlokalizowa─ç oraz zidentyfikowa─ç nasze aktywa kryptowalutowe i uzyska─ç do nich dost─Öp. Najlepiej wpisa─ç planowanie aktyw├│w kryptowalutowych w og├│ln─ů procedur─Ö konfiguracji testamentu. Nale┼╝y zadba─ç o to, aby testament by┼é uznawany prawnie, a cz─Ö┼Ť─ç dotycz─ůca aktyw├│w kryptowalutowych spe┼énia┼éa miejscowe wymogi prawne.┬á

Bez tego mo┼╝e si─Ö okaza─ç, ┼╝e spadkobiercy b─Öd─ů walczy─ç o kryptoaktywa poprzez skomplikowane procedury prawne albo ┼╝e nasze aktywa kryptowalutowe na zawsze przepadn─ů.

Lista dodatkowych i sugerowanych źródeł do przeczytania (w języku angielskim):

Wy┼é─ůczenie Odpowiedzialno┼Ťci i Ostrze┼╝enie o Ryzyku: Niniejsza tre┼Ť─ç jest prezentowana bez r─Ökojmi, wy┼é─ůcznie w celach og├│lnoinformacyjnych i edukacyjnych, bez jakichkolwiek gwarancji. Nie nale┼╝y jej interpretowa─ç jako porady finansowej, prawnej ani innej porady specjalistycznej. Nie ma ona r├│wnie┼╝ charakteru zach─Öty do zakupu jakiegokolwiek konkretnego produktu lub us┼éugi. U┼╝ytkownik powinien zasi─Ögn─ů─ç w┼éasnej porady u odpowiednich zawodowych doradc├│w. Je┼╝eli artyku┼é jest napisany przez osob─Ö z zewn─ůtrz, nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e wyra┼╝one pogl─ůdy s─ů pogl─ůdami tej osoby i nie musz─ů odzwierciedla─ç pogl─ůd├│w Akademii Binance. Wi─Öcej informacji mo┼╝na znale┼║─ç w naszym pe┼énym wy┼é─ůczeniu odpowiedzialno┼Ťci tutaj. Ceny aktyw├│w cyfrowych mog─ů by─ç zmienne. Warto┼Ť─ç Twojej inwestycji mo┼╝e spa┼Ť─ç lub wzrosn─ů─ç i mo┼╝esz nie odzyska─ç zainwestowanej kwoty. Ponosisz wy┼é─ůczn─ů odpowiedzialno┼Ť─ç za swoje decyzje inwestycyjne, a Akademia Binance nie ponosi odpowiedzialno┼Ťci za jakiekolwiek straty, jakie mo┼╝esz ponie┼Ť─ç. To nie jest porada z zakresu finans├│w, prawa ani innej dziedziny. Aby uzyska─ç wi─Öcej informacji, zapoznaj si─Ö z naszymi Warunkami u┼╝ytkowania i Ostrze┼╝eniem o Ryzyku.