Криптовалютаны карызга берүүдө кайра кепилдөө тобокелдиги деген эмне?

Криптовалютаны карызга берүүдө кайра кепилдөө тобокелдиги деген эмне?

Орто
Жаңыртылган Dec 16, 2025
6m

Негизги өзгөчөлүктөр

  • Кайра кепилдөө бул карыз берүүчү өз колдонуучулары тарабынан берилген кепилдикти өзүнүн карыздарын камсыз кылуу же үчүнчү тараптар менен киреше алуу үчүн колдонгон учурда пайда болот.

  • Бул ликвиддүүлүктү көбөйтүп, платформаларга жогорку пайыздык төлөмдөрдү сунуштоого мүмкүндүк берсе да, ал татаал каржылык көз карандылык чынжырын пайда кылат.

  • Кайра кепилдөөнүн негизги тобокелдиги үчүнчү тарап карыз алган тарап иштен чыккан учурда пайда болот, бул негизги карыз берүүчүнүн төлөө жөндөмүн жоготуп, депозиттерди салгандарга акчаларын чыгарып алуусун бөгөттөйт.

  • Инвесторлор тобокелдиктерди өз алдынча сактоо жана башкаруу аркылуу азайта алышат. Ошондой эле кызмат көрсөтүү шарттарын түшүнүү жана жогорку киреше менен коопсуздуктун ортосундагы тен салмактоону баалоо маанилүү.

Binance Academy курстарынын жарнамасы

Киришүү

Криптовалютаны карызга берүү платформалары аркылуу пассивдүү киреше табуу популярдуу стратегияга айланды. Колдонуучулар санарип активдерин салып, бир жылдык пайыздык киреше (APY

Кайра кепилдөө салттуу каржыда (TradFi) стандарттык практика болсо да, криптовалюта чөйрөсүндө ал азыраак жөнгө салуу менен иштейт. Бул түшүнүктү борборлоштурулган алмашуу (CEX) же насыя берүү платформасына активдерин тапшырып жаткан ар бир инвестор үчүн билүү маанилүү.

Кепилдик берүү жана кайра кепилдөөнү түшүнүү

Кепилдик берүүбул активди насыяны камсыз кылуу үчүн кепил мүлк катары берүү. Мисалы, ипотека алганда, сиздин үйүңүз банктын алдында кепилдикке берилет. Сиз үйгө болгон ээликти сактайсыз, бирок эгерде карызды бере албасаңыз, банк аны алып коюуга укуктуу. Криптовалюта чөйрөсүндө бул, bitcoin'ди кулпулоо менен стейблкоин минтинг кылууда же накталай карыз алуу учурунда болот.

Кайра кепилдөө сиздин кепил мүлктү кармап турган уюм (банк же криптовалюта платформасы) ошол салынган активдерди өз максаттары үчүн колдонгондо пайда болот, адатта аларды жеке соода кылууда же карызга берүү иштеринде кепил мүлк катары колдонушат же үчүнчү жакка карызга беришет. Башкача айтканда, сиз акчаңызды платформага бересиз, ал платформа болсо акчаңызды башка бирөөгө берет.

Криптовалютада кайра кепилдөө кантип иштейт

Кайра кепилдөө көптөгөн жогорку кирешелүү криптовалюта эсептеринин кыймылдаткычы болуп саналат. Каражаттар төмөнкү механизм боюнча жылат:

  1. Депозит: мисалы, сиз 5% APY сунуштаган борборлоштурулган карыз берүү платформасына 1 BTC салдыңыз дейли.

  2. Кайра карызга берүү: сиз салган 1 BTC'ни платформа алып, аны институционалдык карыз алган тарапка (хеджирлөө фонду же базар мейкери сыяктуу) 8% пайыз менен берет.

  3. Баалардын айырмасы: платформа сизге 5% төлөйт жана калган 3% айырманы өз кирешеси катары калтырат.

Платформанын көз карашынан, бул капиталдын натыйжалуулугун максималдаштырат. Бирок бул сиздин bitcoin платформадагы офлайн сактагычта эмес, үчүнчү жактын колунда экенин билдирет.

Кайра кепилдөөнүн негизги тобокелдиктери

Активдер кайра кепилдөө болгон учурда, депозит салган адам "контрагенттин тобокелдигине" дуушар болот. Бул карталардан жасалган үйгө окшоп, бир уюмдун иштен чыгышы башкалардын да кулашына себеп боло турган сценарийди жаратууда.

1. Каршы тараптын карызды бере албай калуу ыктымалдуулугу

Эгерде хеджирлөө фонду (карыз алган тарап Б) туура эмес соода кылып, платформадан (карыз берүүчү А) алган BTC'ни жоготсо, ал карызды төлөй албай калат. Натыйжада, карыз берүүчү A'нын балансында тешик пайда болуп, сизге акчаны төлөй албай калат. Сиз бул учурда белгисиз уюмдардын каржылык абалына көз каранды болуп каласыз.

2. Банк тарабынан кепилдик

Базар туруксуз болгон учурларда, колдонуучулар көп учурда акчаларын бирдей убакта чыгара башташат. Эгерде платформа колдонуучулардын активдеринин чоң бөлүгүн кайра кепилдөө аркылуу ликвиддүүлүгү төмөн инвестицияларга же узак мөөнөттүү карыздарга салган болсо, ал чыгарууларды аткаруу үчүн жетиштүү накталай акчага ээ болбой калышы мүмкүн. Бул адатта чыгарууларды токтотууга жана мүмкүн болгон банкроттукка алып келет.

3. Кепилдиги жок кредитордун абалы

Салттуу брокердик эсептерде (мисалы, АКШда) кайра кепилдөө чектелген (адатта насыя балансына 140% чейин) жана камсыздандырылган (SIPC). Криптовалюта боюнча эрежелер дагы өнүгүп жатат. Көптөгөн карыз берүү платформаларынын кызмат көрсөтүү шарттарында, депозитти салганда, активдердин ээлик укугун аларга өткөргөнүңүз жазылган. Банкрот болгон учурларда депозит салгандар адатта кепилдиги жок кредиторлор катары каралат, башкача айтканда, алар акчаны акыркылардан болуп кайтарып ала алышат.

Мисалы: 2022-жылдагы ликвиддүүлүк кризиси

Кайра кепилдөөдөгү тобокелдиктерди 2022-жылдагы криптовалюта базарынын кулашында көрө алдык. Бир нече ири платформалар агрессивдүү кайра кепилдөө стратегияларынын натыйжасында кулады:

  • Celsius тармагы: платформа колдонуучулардын акчаларын жогорку тобокелдиктүү DeFi протоколдоруна жана насыяларга кайра кепилдеген. Базар өзгөргөндө, активдерди чыгарып алууларды аткаруу үчүн жетиштүү ликвиддүүлүктү тез арада калыбына келтире алган эмес.

  • Voyager Digital: Voyager колдонуучулардын жүздөгөн миллион долларлык активдерин жалгыз хеджирлөө фонду Three Arrows Capital'га (3AC) карызга берген. 3AC өзүнүн соода кылуудагы жоготууларынын натыйжасында карызын төлөй албай калганда, Voyager төлөө жөндөмүн жоготкон.

CeFi жана DeFi кайра кепилдөөсү

Борборлоштурулган жана борборсуздаштырылган каржынын ортосундагы айырманы билүү маанилүү. CeFi операциялары көбүнчө ачык эмес. Колдонуучулар көп учурда акчаларын каршы тарап ким экенин же канча деңгээлде леверидж колдонулуп жатканын билбестен, "кара кутучага" салышат.

DeFi'де да кайра кепилдөө бар (көбүнчө ликвиддүү стейкинг же оролгон аркылуу), бирок ал адатта ачык-айкын болот. Колдонуучулар блокчейн аркылуу өз активдери кайсы жерде колдонулуп жатканын текшере алышат. Бирок DeFi'де акылдуу келишим тобокелдиги да бар, анда коддогу каталар каражаттарды жоготууга алып келиши мүмкүн.

Кайра кепилдөө тобокелдигин кантип азайтуу керек

  1. Өз алдынча сактоо жана башкаруу: кайра кепилдөө тобокелдигинен сактануунун эң натыйжалуу жолу болуп активдериңизди өз алдынча сактоочу жана башкаруучу эмес криптовалюта капчыгында сактоо эсептлет. Эгердн жеке ачкычтар сиздин колуңузда болсо, анда бул активдерди башка жакка карызга берүүгө мүмкүн эмес.

  2. Майда жазылган шарттарды окуңуз: борборлоштурулган кредитордун кызматын колдоноордон мурун, кызмат көрсөтүү шарттарын окуп чыгыңыз. Анда активдерге болгон менчик укугун өткөрүп берүү же платформанын сиздин активдериңизди күрөөгө коюу, кайра күрөөгө коюу же кепилдик берүү укугу жөнүндө пункттар болгонун текшериңиз.

  3. Пайданы баалоо: жогорку пайдадан этият болуңуз. Эгерде платформа базардагы орточо пайыздан кыйла жогору пайызды сунуштаса, бул көбүнчө алар ошол кирешени алуу үчүн кооптуу саналган кайра кепилдөө стратегияларын колдонуп жатканын көрсөтөт.

  4. Ажыратылган эсептер: кайра сатууда сейрек кездешсе да, айрым институционалдык сактоо провайдерлери ажыратылган капчыктарды сунушушат, анда кардардын активдери фирманын активдеринен башка жерде сакталат.

Корутунду

Кайра кепилдөө бул мүмкүнчүлүктөр менен тобокелдиктерди кошо алып жүрүүчү процесс. Бир жагынан алганда, ал базардын иштеши үчүн керектүү ликвиддүүлүктү камсыз кылат жана активдерин пайдаланбаган кардарларга пайда алууга мүмкүнчүлүк берет. Экинчи жагынан, ал системалык тобокелдиктерди жаратат, жана бул аюу инвестор базарларында активдердин толук жоголушуна алып келиши мүмкүн.

Жеке инвестор үчүн чечим тобокелдикти көтөрө билүү жөндөмүнө байланыштуу. Мындай сөз бар: "Сенин ачкычтарың жок болсо, сенин коиндериң да жок". Каражаттарыңардын башкаруусун колдо кармоо кайра кепилдөө тобокелдиктерине карата толук коргоону камсыз кылат.

Кошумча окуу материалдары

Жоопкерчиликтен баш тартуу: бул материал сизге кандай болсо ошондой түрдө, жалпы маалымат жана окуу максатында гана сунушталат, эч кандай түрдөгү көрсөтүлгөн кепилдик же өкүлчүлүк менен камсыздалган эмес. Аны каржылык, юридикалык же башка кесиптик кеңеш катары түшүнбөңүз жана белгилүү бир өнүмдү же кызматты сатып алууну сунуштоо максатында эмес. Сиз тиешелүү кесиптик кеңешчилерден өз алдынча кеңеш алышыңыз керек. Бул макалада айтылган өнүмдөр сиздин аймакта жеткиликтүү болбошу мүмкүн. Эгер макала үчүнчү тараптын автору тарабынан берилсе, анда айтылган пикирлер ошол авторго таандык болуп, Binance Academy'нин көз карашын сөзсүз чагылдырбайт. Сураныч, толук маалымат үчүн биздин толук жоопкерчиликтен баш тартуубаракчасын караңыз. Санарип активдердин баалары туруксуз болушу мүмкүн. Сиздин инвестицияңыздын баасы төмөндөшү же жогорулашы мүмкүн жана салынган сумманы кайтарып ала албай калышыңыз ыктымал. Инвестициялык чечимдер үчүн жоопкерчилик толугу менен сизге таандык, жана Binance Academy бул сыяктуу жоготууга жооптуу эмес. Бул материалды каржылык, юридикалык же башка кесиптик кеңеш катары кабыл албаңыз. Көбүрөөк маалымат алуу үчүн биздин колдонуу шарттарын жана тобокелдик эскертүүлөрүнкараңыз.