Forex (FX)
Forex (FX) — foreign exchange деген сөз айкашынын кыскартылган түрү болуп, улуттук валюталарды сатып алуу жана сатуу жүргүзүлүүчү дүйнөлүк базарды билдирет.
Дүйнөдөгү эң ири жана эң ликвиддүү каржы базары катары Forex базарындагы
соода көлөмү күнүнө триллиондогон доллар менен өлчөнөт. Ага жеке чекене соодагерлерден тартып ири коммерциялык банктарга чейин катышуучулар кирет жана алар биргелешип валюталардын ортосундагы дүйнөлүк алмашуу курстарын аныктоого көмөктөшөт.
Forex базарында валюталар EUR/USD, GBP/JPY же AUD/NZD сыяктуу жуптар түрүндө котировкаланат жана соода кылынат. Жуп менен соода кылганда, сиз бир валютаны сатып алып, ошол эле учурда башка валютаны сатып жатасыз. Базарда жалаң гана
фиат акчасы , мисалы, британ фунту, канадалык доллар же жапон йени менен операциялар жүргүзүлөт.
Forex борборсуздаштырылган, башкача айтканда, соода операциялары New York Stock Exchange (NYSE) же NASDAQ сыяктуу бирдиктүү борбордук биржа аркылуу жүргүзүлбөйт. Анын ордуна, транзакциялар дүйнө жүзү боюнча банктар жана электрондук брокерлер аркылуу бирдиктүү жөнгө салуучу органдын көзөмөлүсүз жүргүзүлөт. Базар иш күндөрү 24 саат ачык болуп, дем алыш күндөрү жабылат.
Бүгүнкү күндө биз билген Forex — салыштырмалуу жакында пайда болгон система болуп, ага 1971-жылы Бреттон-Вудс түзүмүнүн жоюлушу чоң таасир тийгизген. Натыйжада АКШ доллары алтындан ажыратылып, суроо-талап менен запастын негизинде аныкталган
калкыма алмашуу курстары киргизилген.
Forex базарындагы соода операцияларынын көбү спот базарда жүргүзүлөт, анда валюталар реалдуу убакыт режиминде алмаштырылат. Соодагерлер көбүнчө базардын адатта төмөн болгон
маржасы менен иштөө үчүн көп учурда
техникалык серепти, левериджди жана кыска мөөнөттүү стратегияларды айкалыштырышат.
Фьючерстик жана форварддык келишимдер сыяктуу туунду инструменттер да популярдуу альтернатива болуп саналат жана алар валюталардын келечектеги өзгөрүүлөрүнө каршы
хеджирлөө үчүн өзгөчө пайдалуу болушу мүмкүн.
Forex базары
криптовалюта азарлары менен бир нече окшош өзгөчөлүктөргө ээ. Экөө тең жогорку деңгээлде
ликвиддүү, эбир эле соода аянтчасына байланбаганы жагынан экөө тең борборсуздаштырылган жана экөөндө тең активдер жуптар түрүндө соода кылынат.
Ошондой эле олуттуу айырмачылыктар бар. Forex базарында мамлекеттик органдар чыгарган фиат валюталары менен гана соода жүргүзүлөт жана базар иш күндөрү суткасына 24 саат иштейт, ал эми криптовалюта базарларында санариптик активдер менен соода жүргүзүлүп, алар адатта дем алыш күндөрүн кошкондо үзгүлтүксүз иштейт. Forex базарынын кандай иштээрин түшүнүү криптовалюта менен соода кылууну түшүнүүнү жеңилдетет, анткени алардын негизиндеги көптөгөн түшүнүктөр окшош.