Коин
Коин — өзүнүн көз карандысыз блокчейнинде иштеген жана ошол тармактын жергиликтүү санарип валютасы катары кызмат кылган криптовалюта.
Учурдагы блокчейн платформаларында түзүлгөн
токендерден айырмаланып, коиндер өздөрүнүн жергиликтүү блокчейндеринде иштейт. Коиндер негизинен алмашуу каражаты,
наркты сактоо каражаты же өз экосистемаларында эсеп бирдиги катары кызмат кылат.
Коин өз блокчейнинин жергиликтүү активи болуп саналат, башкача айтканда, ал тармактын консенсус механизми аркылуу түзүлөт жана өткөрүлөт. Блокчейн ар бир транзакцияны каттаган бөлүштүрүлгөн
реестрди жүргүзүп, ачык-айкындуулукту жана коопсуздукту камсыздоого жардам берет. Коиндер адатта транзакция акыларын төлөө, тармак катышуучуларын стимулдаштыруу жана ортомчуларсыз
P2P которууларды жеңилдетүү үчүн колдонулат.
Мисалы,
Bitcoin Bitcoin
блокчейнинде иштейт, анда
майнерлер транзакцияларды ырастап, сыйлык катары жаңы чыгарылган BTC алышат. Ушундай эле, Ether —
Ethereum тармагынын жергиликтүү коини болуп, эсептөө операцияларын жана транзакция төлөмдөрүн төлөө үчүн колдонулат.
Коиндер менен токендердин айырмасы — криптовалютадагы негизги түшүнүк. Экөө тең санарип активдер болгону менен, блокчейн менен болгон байланышы боюнча айырмаланат:
Токендер активдердин кеңири спектрин, анын ичинде
башкаруу укуктарын, белгилүү бир колдонмодогу утилитини же чыныгы дүйнөдөгү активдердин санариптик өкүлчүлүктөрүн (
RWA) билдириши мүмкүн. Ал эми коиндер негизинен өздөрүнүн жергиликтүү тармактарында валюта катары кызмат кылат.
Крипто мейкиндигиндеги көптөгөн компаниялар жана стартаптар өз блокчейнин куруудан мурда каражат тартууну тандашат жана бул көп учурда Алгачкы коин сунушу (
ICO) аркылуу жүргүзүлөт. Адатта, мындай ICO токендери Bitcoin же Ethereum менен алмашуу үчүн сунушталат, бирок айрым стартаптар каражат тартуу учурунда төлөм катары фиат валютасын же башка криптовалюталарды да кабыл алышат. Айрым учурларда токендер келечектеги долбоорду билдириши мүмкүн жана блокчейн акыры ишке киргизилгенде, алар жергиликтүү коиндерге алмаштырылышы керек.
Коиндерди криптовалюта биржаларында башка коиндерге, токендерге же
фиат валюталарына алмаштырып соодалоого болот. Ошондой эле алар P2P транзакциялар, биржа тышкаркы соода сунуштар же ортомчусуз капчыктан капчыкка түз которууларга мүмкүндүк берген борборсуздаштырылган платформалар аркылуу алмаштырылышы мүмкүн.
Коиндин наркы базардагы сунуш жана суроо-талап менен аныкталат, ал эми баалар тармактын кабыл алынышы, жөнгө салуудагы өзгөрүүлөр, технологиялык жаңыртуулар жана кеңири макроэкономикалык шарттар сыяктуу ар кандай факторлорго жараша өзгөрүп турушу мүмкүн. Ар бир коин өзүнүн блокчейнине байланыштуу болгондуктан, ошол тармактын абалы жана активдүүлүгү да убакыт өтүшү менен коиндин кабылданган наркына таасир этиши мүмкүн.
Коиндерди салыштырганда, инвесторлор жана колдонуучулар көбүнчө транзакция ылдамдыгы,
тармак коопсуздугу, масштабдуулук жана иштеп чыгуучулар коомчулугунун көлөмү сыяктуу факторлорду эске алышат. Бул мүнөздөмөлөр коиндин канчалык кеңири кабыл алынышына жана базардагы башка санарип активдерге салыштырмалуу кандай натыйжа көрсөтөрүнө таасир этиши мүмкүн.