Piyasa Emri Nedir?
İçindekiler
Giriş
Piyasa emrinin tanımı
Piyasa emri nasıl çalışır?
Piyasa emrine bir örnek
Piyasa emirleri ve limit emirleri
Piyasa emri ne zaman kullanılır?
Binance'te piyasa emri nasıl verilir?
Piyasa emri kullanmanın avantajları
Piyasa emri kullanmanın dezavantajları
Son Söz
Piyasa Emri Nedir?
Ana sayfaMakaleler
Piyasa Emri Nedir?

Piyasa Emri Nedir?

Başlangıç Seviyesi
Published Dec 10, 2018Updated Oct 28, 2021
8m

Kısa Özet

Piyasa emri, finansal varlıkları mevcut en iyi fiyattan anında almanıza ya da satmanıza imkan tanır. Piyasa emirleri, fiyatları emir defterindeki limit emirlerden alır. Bu da işlem yapacağınız fiyattan %100 emin olamayacağınız anlamına gelir. Beklediğinizden daha farklı bir fiyat aldığınızda slipaj ortaya çıkabilir.

Limit emirleriyle piyasa emirlerinin farkı, limit emirlerin belirli bir fiyatla daha önceden verilebilmesidir. Borsa, emrinizi yalnızca belirlediğiniz fiyattan ya da daha iyisinden gerçekleştirir. Binance'in borsa sayfasından kolayca piyasa emirleri verebilirsiniz. Bu emir türüne [Spot] sekmesinin altındaki [Piyasa] seçeneğinden ulaşabilirsiniz.

Piyasa emirlerinin başlıca avantajları basit, anında gerçekleşen, verimli ve çoğu zaman tamamen gerçekleştirilebilir olmalıdır. Fakat slipaj riski ve emrin verilebilmesi için ekran başında olmanızın gerekmesi de piyasa emirlerinin dezavantajlarıdır.


Giriş

Alım satım, yalnızca bir alım ya da satış yapmaya karar vermekten çok daha karmaşıktır. Kripto para, hisse senedi ya da forex gibi bir finansal varlığı alırken ya da satarken karşınıza farklı emir türleri çıkacaktır. Kalanını iptal et emirlerinden stop-limitlere kadar piyasa emirleri en basit emir türlerinden biridir ve yeni başlayanlar tarafından sıkça tercih edilir. Piyasa emrinin ne olduğunu ve nasıl çalıştığını inceleyelim.


Piyasa emrinin tanımı

Piyasa emri, mevcut en iyi fiyattan anında almak veya satmak için kullanılan bir emir türüdür. Bu emrin gerçekleştirilebilmesi için likidite gereklidir. Bu da piyasa emrinin emir defterinde önceden yer alan limit emirler üzerinden gerçekleştirildiği anlamına gelir. Güncel piyasa fiyatından anında almak ya da satmak istiyorsanız, piyasa emri vermek sizin için en iyi seçenektir. Örneğin, BNB'nin fiyatı hızla yükselirken siz de en kısa sürede BNB almak istiyor olabilirsiniz. Anında BNB satın alabileceğiniz sürece piyasa fiyatını ödemeye de isteklisiniz diyelim. Bu durumda, tercih ettiğiniz borsada bir piyasa emri verebilirsiniz.


Piyasa emri nasıl çalışır?

Emir defterine girilen limit emirlerinin aksine piyasa emirleri güncel piyasa fiyatından anında gerçekleştirilir. Bir işlemde her zaman iki taraf yer alır: yapıcı ve alıcı. Bir piyasa emri verdiğinizde, başka biri tarafından belirlenen fiyatı alıyor olursunuz. Örneğin borsa, bir alış piyasa emrini emir defterindeki en düşük satış fiyatı ile eşleyecektir. Bunun aksine bir satış piyasa emri ise emir defterindeki en yüksek alış fiyatı ile eşlenecektir.
Daha önce de belirttiğimiz gibi piyasa emirleri, borsanın talebi anında karşılayabilmek için emir defterinde likiditeye sahip olmasını gerektirir. Piyasa emri borsanın likiditesini azaltacağından bu türden bir emir verdiğinizde piyasa alıcı olarak daha yüksek bir komisyon ödemeniz gerekir. Binance komisyon çizelgesi, alıcı ve yapıcı komisyonları arasındaki farkı açıkça göstermektedir.


Piyasa emrine bir örnek

Piyasa alıcı ve yapıcı arasındaki ilişkiyi sayılarla görmek çok daha kolaydır, bu nedenle bir örneği inceleyelim. 1 BNB almak istediğinizi ve güncel piyasa fiyatının 370 USD olduğunu varsayalım. Binance'e gidip BNB/USD çiftini açarsınız. Alış piyasa emrinizi oluşturmak için miktar alanına 1 yazar ve [BNB Al] seçeneğine tıklarsınız.


Emrinizi vermenizin ardından borsa, emir defterine bakar. Bu kayıt defteri, bir varlığı almak ya da satmak için belirli bir fiyat ve adet üzerinden verilmiş limit emirleri içerir. Bu durumda, piyasa fiyatından (spot fiyat olarak da bilinir) 1 BNB almak üzere piyasa emriniz, emir defterindeki en düşük satış limit emriyle eşleştirilecektir.



Görüldüğü üzere, emir defterindeki en düşük satış limit emri 371,40 $ (BUSD) üzerinden 1,286 BNB'dir. Sizin alış piyasa emriniz defterdeki 1,286 BNB'nin yalnızca 1 BNB'sini alacak ve size 371,40 $ üzerinden bir spot fiyat verecektir.

Fakat güncel piyasa fiyatından 500 BNB satın almak istediğinizi varsayalım. En ucuz satış limit emri, piyasa alış emrinizin tamamını karşılayacak kadar hacme sahip değil. Piyasa emrinizin geri kalan hacmi bir sonraki en iyi satış emirleriyle otomatik olarak doldurulacak ve emrinizin tamamı gerçekleştirilene kadar emir defterinde yukarı doğru ilerlenecektir. Bu sürece slipaj adı verilir ve bir piyasa alıcı olarak daha yüksek fiyatlar ve komisyonlar ödemenizin (ya da daha düşük bir fiyat almanızın) nedeni budur.


Piyasa emirleri ve limit emirleri

Kısaca özetlemek gerekirse, limit emirleri bir finansal varlıktan belirli bir miktarı belirli bir fiyattan ya da daha iyisinden almak ya da satmak üzere emirlerdir. Borsanın limit emrinizi kısmen gerçekleştirebilmesine ya da emrin tamamen gerçekleştirilmek zorunda olmasına siz karar verebilirsiniz. İkinci durumda eğer borsa emrinizi tamamen gerçekleştiremeyecekse bu emri hiç işleme koymaz.

Piyasa emirleri yalnızca mevcut limit emirlerle karşılanabilir. Alım-satım ya da yatırım yaparken mevcut piyasa fiyatını kullanmak herkes tarafından tercih edilmeyebilir, bu nedenle limit emri iyi bir alternatiftir. Alım-satımlarınızı, işlem yaparken masa başında olmanızı gerektirmeyecek şekilde önceden planlamak için limit emirleri kullanabilirsiniz.

Piyasa Emri

Limit Emri

Bir varlığı piyasa fiyatından satın alır

Bir varlığı belirli fiyattan ya da daha iyisinden satın alır

Hemen gerçekleşir

Yalnızca limit fiyattan ya da daha iyisinden gerçekleşir

Manueldir (stop piyasa emirleri haricinde)

Önceden düzenlenebilir


Bu temel farkların dışında, piyasa emirleri ve limit emirleri farklı alım satım faaliyet ve hedefleri için uygundur. Limit emirler genellikle aşağıdakiler için kullanılır:

1. Bir varlığın fiyatının oynaklığı yüksek olduğunda. Yüksek seviyede oynaklık gösteren piyasalarda bir piyasa emri vermek beklenmedik sonuçlar doğurabilir. Emrinizi oluşturduğunuz an ile emrin gerçekleştiği an arasında fiyat değişebilir. Bu küçük farklar, arbitraj yapanlar için kar ya da zarar etmek arasındaki farkı yaratabilir. Limit emri, istediğiniz fiyattan işlem yapmanızı sağlayacaktır.
2. Varlık düşük likiditeye sahip olduğunda. Bu durumda, bir piyasa emri kullanmak slipaja neden olabilir. Slipaj, emir defterindeki piyasa yapıcıların hacmi düşük olduğunda ve emriniz güncel fiyatının civarından kolayca gerçekleştirilemediğinde yaşanır. Bu durumda tahmin ettiğinizden daha düşük bir ortalama satış fiyatı ya da daha yüksek bir ortalama alış fiyatı elde edersiniz. Diğer yandan limit emri, fiyatın slipajdan dolayı sınırlarınızın dışına taşınması durumunda tamamen gerçekleştirilmeyecektir.
3. Hazır bir stratejiniz varsa. Limit emirlerin gerçekleştirilmeye başlaması için sizin herhangi bir etkileşime girmenize gerek yoktur ve bu tür emirleri önceden vermek mümkündür. Bu da aktif olarak alım satım yapmıyorken bile stratejilerinizi devam ettirebileceğiniz anlamına gelir. Aynı şeyi stop piyasa emri adındaki farklı türden bir emir kullanmıyorsanız piyasa emirleriyle yapmanız mümkün değildir.


Piyasa emri ne zaman kullanılır?

Gördüğümüz üzere piyasa emirleri, belirli bir fiyattan işlem yapmaktansa emrin gerçekleştirilmesinin daha önemli olduğu durumlarda kullanışlıdır. Bu da piyasa emirlerini yalnızca, slipajdan dolayı maliyetin daha yüksek olmasını kabul ediyorsanız kullanmanız gerektiği anlamına gelir. Diğer bir deyişle, piyasa emirleri yalnızca aceleniz varsa faydalıdır.

Bazen stop-limit emrinizin gerçekleşmeden geçildiği ve en kısa sürede alım/satım yapmanızın gerektiği bir durumla karşı karşıya kalabilirsiniz. İşleminizi hemen gerçekleştirmek ya da kendinizi sıkıntılı bir durumdan en kısa sürede kurtarmak istiyorsanız piyasa emirleri işinize yarayabilir.
Fakat kriptoya tamamen yeni değilseniz ve Bitcoin'lerinizle altcoin satın almak istiyorsanız piyasa emri kullanmaktan kaçınmalısınız çünkü gerekenden daha fazla ödeme yapmak durumunda kalabilirsiniz. Bu koşullarda bir limit emri kullanmanız muhtemelen daha iyi olacaktır.
Düşük alış-satış farkına sahip yüksek oranda likiditeye sahip varlıkları alıp satarken piyasa emri beklenen spot fiyatını ya da buna yakın bir fiyatı size verecektir. Daha yüksek bir farka sahip varlıklarda slipaj yaşanması ihtimali çok daha yüksektir.

 

Binance'te piyasa emri nasıl verilir?

2 BNB almak için bir piyasa emri yaratmak istediğinizi varsayalım. Binance hesabınıza girdikten sonra borsa sayfasına girin. İstediğiniz BNB piyasasını seçin (örn. BNB/BUSD), [Spot] sekmesini bulun ve [Piyasa]'yı seçin. Daha sonra, satın alım miktarını 2 BNB olarak belirleyin ve [BNB Al] düğmesine tıklayın.


Bunun ardından karşınıza bir onaylama mesajı çıkacak ve piyasa emriniz gerçekleştirilecektir.


Piyasa emri kullanmanın avantajları

Duruma bağlı olarak piyasa emri kullanmanın başlıca dört avantajı vardır:

1. Piyasa emirlerinin kullanımı kolaydır. Bitcoin ya da ETH gibi piyasa değeri ve likiditesi yüksek coinleri alıp satmak istiyorsanız bir piyasa emri kullanmak oldukça güvenli bir seçenektir.
2. Bir varlıktan tam istediğiniz miktarda alabilir ya da satabilirsiniz.  Tüm pozisyonlarınızı kapatmak ya da en kısa sürede bir pozisyon açmak istiyorsanız piyasa emri bunu yapabilmenizi neredeyse her zaman garanti eder.
3. İşlemi hemen yapabilirsiniz. Bir işlemi gerçekleştirmek için zamanınız kısıtlı olabilir, örneğin kapanıştan hemen önce bir alım satım yapmak istiyor olabilirsiniz. Piyasa emrinin her zaman için en hızlı yol ya da en azından bir limit emri kadar hızlı olacağından emin olabilirsiniz.


Piyasa emri kullanmanın dezavantajları

Piyasa emri hızından dolayı avantajlı olsa da size sunduğu kontrol miktarı bakımından büyük bir dezavantaja sahiptir. Bu emir türünün başlıca dezavantajları şunlara dayanır:

1. Düşük hacimli varlıklarda yüksek slipaja maruz kalabilirsiniz. Planladığınızdan daha yüksek bir tutar ödeyebilirsiniz ya da elinize çok daha düşük bir tutar geçebilir. Emir defterinde yeteri kadar hacim yoksa verilmiş emirler üzerinden aşağı ya da yukarı doğru ilerlemeniz gerekecektir.
2. İşlemlerinizi önceden planlayamazsınız. Bazı finansal varlıklar sabit işlem günlerine ya da saatlerine sahip değildir. Her zaman, işlem yapmaya hazır bir şekilde ekran başında da olamazsınız. Siz uyurken ya da müsait değilken piyasa alım satım stratejinizin aksi yönünde hareket ederse bir piyasa emri vermeniz mümkün olmayacaktır (stop piyasa emri adında başka türde bir emir kullanmıyorsanız).


Son Söz

Piyasa emri, finansal varlıkları almak ve satmak için en temel yöntemdir. Anında bir piyasaya girmek ya da piyasadan çıkmak için en iyi seçenektir. Fakat bunun karşılığında, diğer emir türlerinden elde edebileceğiniz kontrol seviyesinden feragat etmeniz gerekir. Yapılacak en doğru şey, içinde bulunduğunuz durumu değerlendirmeniz ve bir piyasa emrini ya da başka bir emri kullanmak için doğru zamanın hangisi olduğunu anlamanızdır.