Bencil Madencilik Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Bencil Madencilik Nedir?

Bencil Madencilik Nedir?

─░leri Seviye
Yay─▒nlanma: Mar 27, 2020G├╝ncellenme: Dec 28, 2022
5m

─░├žerik


Bitcoin te┼čviklerini anlamak

Bitcoin, te┼čviklerden olu┼čan dikkatle dengelenmi┼č bir oyundur. Merkeziyetsiz bir ekosistemde kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n─▒n ├ž─▒karlar─▒n─▒ dengelemek a─č─▒n uzun vadede ayakta kalabilmesi i├žin ├žok ├Ânemlidir. Node'lar─▒ a─č─▒ g├╝vende tutmaya y├Ânlendiren te┼čvikler genellikle finansald─▒r. B├Âylece d├╝r├╝st davranan kat─▒l─▒mc─▒lar ├Âd├╝llendirilirken, hile yapma giri┼čiminde bulunanlar potansiyel bir gelir f─▒rsat─▒n─▒ ka├ž─▒rm─▒┼č olur.
Bu s├╝re├ž madencilikte olduk├ža belirgindir. Kat─▒l─▒mc─▒lar, blockchaine┬ábloklar ekleyerek yat─▒r─▒mlar─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ alacaklar─▒ ve kar elde edecekleri umuduyla elektri─če ve ├Âzel donan─▒mlara y├╝ksek tutarlarda sermaye yat─▒r─▒m─▒ yapar. Madenciler karlar─▒n─▒ en ├╝st seviyeye ├ž─▒karmaya ├žal─▒┼č─▒r ve bunu yapman─▒n en kolay yolu kurallara uygun hareket etmektir.
Madenci zincire bir┬áblok ekledi─činde, bu bloktaki t├╝m i┼člem ├╝cretlerinin yan─▒ s─▒ra yeni kaz─▒lan coinlerin de bir k─▒sm─▒n─▒ al─▒r. Buna┬áblok ├Âd├╝l├╝ ad─▒ verilir ve al─▒nan ├Âd├╝l├╝n miktar─▒ her 210.000 blokta bir (yakla┼č─▒k d├Ârt y─▒lda bir) yar─▒ya d├╝┼čer. Bug├╝n itibariyle ├Âd├╝l 12,5 BTC'dir ve birka├ž ay i├žinde 6,25 BTC'ye d├╝┼čecektir.┬á
Finansal te┼čvikler madencilik uygulamas─▒n─▒ y├╝ksek seviyede rekabet├ži hale getirmi┼čtir, bu da a─č─▒n g├╝venli─čini ve merkeziyetsizli─čini art─▒r─▒r. Baz─▒ ki┼čiler bu te┼čvikler ├╝zerinde oynama yap─▒labilece─čini iddia eder. Bu makalede bencil madencilik kavram─▒n─▒ inceleyece─čiz.┬á
Bitcoin'in arkas─▒ndaki te┼čviklere y├Ânelik daha fazla bilgi edinmek isterseniz┬áYeni Ba┼člayanlar ─░├žin Kripto Ekonomisi Rehberi makalemizi okuyabilirsiniz.


Bencil madencilik nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

Bencil madencili─čin en kapsaml─▒ incelemesine ara┼čt─▒rmac─▒lar Ittay Eyal ve Emin Gun Sirer'in 2013 tarihli┬á├ço─čunluk Yeterli De─čildir: Bitcoin Madencili─či Sald─▒r─▒ya A├ž─▒kt─▒r makalesinden ula┼č─▒labilir. Makalenin tezine g├Âre, yayg─▒n inanc─▒n aksine Bitcoin madencilerine y├Ânelik te┼čviklerde sorunlar vard─▒r ve bu sorunlar en nihayetinde a─č─▒n merkezile┼čmesine neden olabilir.

Bencil madencili─či bir ├Ârnek ├╝zerinden inceleyelim. Toplam hash oran─▒n─▒n 4 madenci aras─▒nda e┼čit ┼čekilde b├Âl├╝nd├╝─č├╝n├╝ varsayal─▒m: Alice, Bob, Carol ve Dan (her birinde %25). Alice, Bob ve Carol kurallara uygun hareket ederken, Dan kendi ├ž─▒kar─▒ i├žin sistemi k├Ât├╝ye kullanmaya ├žal─▒┼č─▒r.

Normal ko┼čullar alt─▒nda, blok bulan bir madencinin bu blo─ču zincire hemen eklemesi beklenir. Alice, Bob ve Carol'─▒n da d├╝r├╝st kat─▒l─▒mc─▒lar olarak yapt─▒─č─▒ budur. Fakat Dan bir blok buldu─čunda bunu eklemez (blok ge├žerlidir ama hen├╝z eklenmemi┼čtir). Dan'in ┼čans─▒ yaver gidebilir ve di─čer herkesten ├Ânce arka arkaya iki blok bulabilir.

100.000 blo─čun kaz─▒lm─▒┼č oldu─čunu varsayal─▒m. Bu durumda Alice, Bob ve Carol 100.001. blo─ču bulmaya ├žal─▒┼č─▒r. Dan bu blo─ču bulur ama bilgiyi gizli tutar. Art─▒k iki zincir vard─▒r, herkese a├ž─▒k olan ve Dan'in gizli (ve daha uzun) zinciri. Di─čerleri hala 100.001. blo─ču bulmaya ├žal─▒┼č─▒rken Dan 100.002. blo─ču bulur.

Dan'in zinciri art─▒k iki blok ├Ândedir. ┼×ans─▒n─▒n devam etmesi ve di─čer zincirden bu mesafeyi koruyarak ├Ânde olmay─▒ s├╝rd├╝rmesi durumunda Dan ├žal─▒┼čmaya devam eder. Di─čerleri yaln─▒zca bir blok geride kalacak ┼čekilde ona yakla┼čt─▒─č─▒nda kendi zincirini ortaya ├ž─▒kar─▒r.

Dan'in art─▒k herkese a├ž─▒k olan zinciri, di─čer kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ zincirden daha uzundur. En uzun zincir kural─▒ ad─▒ verilen kurala g├Âre ├╝zerinde ├žal─▒┼č─▒lmas─▒ gereken ÔÇťdo─čruÔÇŁ zincir en ├žok Proof of Work'e (zincir i┼či olarak da bilinen bir ├Âl├ž├╝t) sahip oland─▒r. Yani bir node bir zincir ├╝zerinde daha fazla ├žal─▒┼čma oldu─čunu tespit ederse bu zincire ge├žer ve madencilik g├╝c├╝n├╝ bu daha uzun zincir i├žin kullan─▒r.

Art─▒k Alice, Bob ve Carol, Dan'in zincirini g├Ârebilir ve takip edilmesi gereken zincir olarak bunu kabul eder. Di─čer zincir ├╝zerinden ├Âd├╝l kazanabilmek art─▒k m├╝mk├╝n de─čildir. Ve Dan bu bloklar─▒ kullan─▒lan g├╝ncel zincir ├╝zerinde kazd─▒─č─▒ i├žin ├Âd├╝l├╝n tamam─▒n─▒ al─▒r.


Bencil madencilik Bitcoin ├╝zerinde bir tehdit olu┼čturur mu?

T├╝m kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n kendilerinden beklenen ┼čekilde davranmas─▒ tabi ki daha az masrafl─▒ olur. Bencil madencilik y├╝ksek miktarda israfa neden olur fakat as─▒l ├Ânemlisi bencil madencilik yapan ki┼čiler a─č─▒n di─čer kat─▒l─▒mc─▒lar─▒na k─▒yasla stratejik bir avantaj elde eder. Sonu├ž olarak sald─▒rgana ba┼čka madenciler de kat─▒labilir ve bu durumda i┼čler daha k├Ât├╝ hale gelebilir.

Eyal ve Sirer makalelerinde bunun ├Ânemli bir risk oldu─čunu vurgular: bencil birimler kendi karlar─▒n─▒ art─▒rmak i├žin bir arada ├žal─▒┼čmaya ba┼člad─▒k├ža bencil madencilik zamanla madencilik havuzlar─▒n─▒n hash oranlar─▒n─▒ art─▒rmas─▒na neden olabilir. Tek bir havuz g├╝c├╝n ├žo─čunlu─ču eline ge├žirirse bir┬á%51 sald─▒r─▒s─▒ giri┼čiminde bulunabilir.

Di─čerleri ise, madencilerin ideolojik yakla┼č─▒mlar─▒na ve a─č─▒ merkeziyetsiz ┼čekilde tutmaya y├Ânelik bir te┼čvi─čin mevcut olmas─▒na dayanarak bunu ├Ânemli bir tehdit olarak de─čerlendirmez. Ekosistemin bozulmas─▒na izin vermek, madencilerin elektri─če ve donan─▒ma yapt─▒klar─▒ yat─▒r─▒m─▒ tazmin edebilmesini ya da kar elde edebilmesini engeller.


Son fikirler

Bencil madencilik, bir madenci konsorsiyumu taraf─▒ndan ba┼čar─▒yla ger├žekle┼čtirilebilirse, dahil olan kat─▒l─▒mc─▒lar i├žin karlar─▒n artmas─▒n─▒ sa─člayacak ger├žekten de ilgi ├žekici bir strateji olabilir. En k├Ât├╝ senaryoda, te┼čvikler d├╝r├╝st madencileri bencil madencilere kat─▒lmaya y├Ânlendirebilir ve Bitcoin'in merkeziyetsizli─čine zarar gelebilir.

Fakat daha geni┼č ba─člamda partilerin bu ┼čekilde bir ortakl─▒─ča girmesi pek mant─▒kl─▒ de─čildir. En nihayetinde a─č─▒n g├╝venli─čine zarar verecek ┼čekilde hareket etmek Bitcoin fiyatlar─▒n─▒n d├╝┼čmesine neden olur ve bu da madencilik operasyonlar─▒n─▒n karl─▒l─▒─č─▒n─▒ do─črudan etkiler.