Proof of Authority Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Proof of Authority Nedir?

Proof of Authority Nedir?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Dec 8, 2018G├╝ncellenme: Aug 17, 2023
4m

Kripto para d├╝nyas─▒, Bitcoin a─č─▒ndaki ilk blockchain i┼čleminden bu yana ├žok de─či┼čti. Tan─▒nm─▒┼č ─░┼č ─░spat─▒ (PoW) ve Hisse ─░spat─▒ (PoS) algoritmalar─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra bir blockchain sistemi dahilinde mutabakata varmak i├žin alternatif y├Ântemlere sahip ba┼čka mutabakat mekanizmalar─▒ da ortaya ├ž─▒kt─▒.

Bitcoin taraf─▒ndan kullan─▒lan PoW mutabakat algoritmas─▒, g├╝n├╝m├╝z├╝n en g├╝venilir ve korunakl─▒ mutabakat─▒d─▒r. Fakat bu y├Ântem pek de ├Âl├žeklenebilir de─čildir. Bitcoin ve di─čer PoW tabanl─▒ blockchainlerin saniye ba┼č─▒na i┼člem (TPS) say─▒s─▒ a├ž─▒s─▒ndan performans─▒ s─▒n─▒rl─▒d─▒r. Bu s─▒n─▒rlama, Bitcoin'in blockchainin g├╝ncel durumu ├╝zerinde fikir birli─čine ula┼čmas─▒ ve mutabakata varmas─▒ gereken da─č─▒t─▒k bir d├╝─č├╝m a─č─▒na dayanmas─▒ndan kaynaklanmaktad─▒r. Bu da yeni bir i┼člem blokunun onaylanmadan ├Ânce a─č d├╝─č├╝mlerinin ├žo─čunlu─ču taraf─▒ndan do─črulanmas─▒ ve tasdik edilmesi gerekti─či anlam─▒na gelir. Bu nedenle, Bitcoin'in merkeziyetsiz y├Ân├╝ yaln─▒zca g├╝venli ve g├╝vene dayal─▒ olmayan bir ekonomik sistem sunmakla kalmaz, ayn─▒ zamanda a─č─▒n daha b├╝y├╝k bir ├Âl├žekte kullan─▒lma potansiyelini de s─▒n─▒rlar.

Saniye ba┼č─▒na i┼člem say─▒s─▒ dikkate al─▒nd─▒─č─▒nda, Hisse ─░spat─▒ blockchainleri genellikle Bitcoin'den daha iyi bir performans sergiler. Ancak arada b├╝y├╝k bir fark yoktur ve PoS a─člar─▒ ├Âl├žeklenebilirlik sorununu ├ž├Âzmeyi tam anlam─▒yla ba┼čarabilmi┼č de─čil.

Bu ba─člamda, Yetki ─░spat─▒ saniye ba┼č─▒na ├žok daha fazla i┼člem ger├žekle┼čtirebildi─či i├žin ┼ču anda daha verimli bir alternatif olarak uygulanmaktad─▒r.


Yetki ─░spat─▒ Nedir?

Yetki ─░spat─▒ (PoA), blockchain a─člar─▒ (├Âzellikle de ├Âzel a─člar) i├žin pratik ve verimli bir ├ž├Âz├╝m sunan, itibara dayal─▒ bir mutabakat algoritmas─▒d─▒r. Terim, 2017 y─▒l─▒nda Ethereum'un kurucu orta─č─▒ ve eski CTO'su Gavin Wood taraf─▒ndan ortaya at─▒lm─▒┼čt─▒r.┬á

PoA mutabakat algoritmas─▒, kimlik bilgilerinin de─čerinden yararlan─▒r. Bu da blok do─črulay─▒c─▒lar─▒n coinler yerine kendi itibarlar─▒n─▒ stake ettikleri anlam─▒na gelir. Dolay─▒s─▒yla PoA blockchainleri, g├╝venilir birimler olarak rastgele bir ┼čekilde se├žilen do─črulay─▒c─▒ d├╝─č├╝mler taraf─▒ndan g├╝vende tutulur.

Yetki ─░spat─▒ modeli, s─▒n─▒rl─▒ say─▒da blok do─črulay─▒c─▒s─▒na dayan─▒r ve sistemi b├╝y├╝k oranda ├Âl├žeklenebilir yapan da budur. Bloklar ve i┼člemler, sistemin moderat├Ârleri olarak hareket eden ├Ânceden onaylanm─▒┼č kat─▒l─▒mc─▒lar taraf─▒ndan do─črulan─▒r.

PoA mutabakat algoritmas─▒ farkl─▒ senaryolara uygulanabilir ve lojistik uygulamalar i├žin de─čeri y├╝ksek bir se├ženek olarak g├Âr├╝lmektedir. ├ľrne─čin tedarik zincirleri s├Âz konusu oldu─čunda, PoA etkili ve mant─▒kl─▒ bir ├ž├Âz├╝m olarak kabul edilir.┬á

Yetki ─░spat─▒ modeli, ┼čirketlerin blockchain teknolojisinin avantajlar─▒ndan faydalan─▒rken bir yandan da gizliliklerini korumas─▒na imkan tan─▒r. Microsoft Azure, PoA'n─▒n uyguland─▒─č─▒ ba┼čka bir ├Ârnektir. K─▒saca ├Âzetleyecek olursak Azure platformu, madencili─če gerek olmad─▒─č─▒ i├žin ether 'gas' gibi yerel bir para birimi gerektirmeyen bir sistemle ├Âzel a─člar i├žin ├ž├Âz├╝mler sunar.


Yetki ─░spat─▒ (PoA) ve Hisse ─░spat─▒ (PoS) Kar┼č─▒la┼čt─▒rmas─▒

Baz─▒lar─▒ PoA'y─▒, PoS'nin coinler yerine kimlik bilgilerinden faydalanan modifiye edilmi┼č bir versiyonu olarak kabul eder. ├ço─ču blockchain a─č─▒n─▒n merkeziyetsiz do─čas─▒ nedeniyle, PoS belirli i┼čletme ve ┼čirketler i├žin her zaman uygun olmayabilir. Bunun aksine PoA sistemleri, ├Ânemli ├Âl├ž├╝de daha y├╝ksek performansa sahip olmalar─▒ nedeniyle ├Âzel blockchainlere y├Ânelik daha iyi bir ├ž├Âz├╝m olabilir.


Yetki ─░spat─▒ Mutabakat─▒ ─░├žin Ko┼čullar

Ko┼čullar sistemden sisteme farkl─▒l─▒k g├Âsterebilse de PoA mutabakat algoritmas─▒ genellikle ┼čunlara dayan─▒r:┬á

  • ge├žerli ve g├╝venilir kimlikler: do─črulay─▒c─▒lar ger├žek kimliklerini do─črulamal─▒d─▒r.

  • do─črulay─▒c─▒ olma zorlu─ču: bir aday para yat─▒rmaya ve itibar─▒n─▒ ortaya koymaya istekli olmal─▒d─▒r. S├╝recin zorlu olmas─▒, ┼č├╝pheli do─črulay─▒c─▒lar─▒n se├žilmesi riskini azalt─▒r ve uzun vadeli ba─čl─▒l─▒─č─▒ te┼čvik eder.

  • do─črulay─▒c─▒ onay─▒ i├žin bir standart: do─črulay─▒c─▒lar─▒ se├žme y├Ântemi t├╝m adaylar i├žin ayn─▒ olmal─▒d─▒r.┬á

─░tibar mekanizmas─▒n─▒n temeli, do─črulay─▒c─▒n─▒n kimli─činin net bir ┼čekilde bilinmesine dayan─▒r. Bu kolay veya kolayca vazge├žilebilecek bir s├╝re├ž olamaz. S├╝re├ž, k├Ât├╝ niyetli ki┼čileri d─▒┼čar─▒da b─▒rakabilmelidir. Son olarak, t├╝m do─črulay─▒c─▒lar─▒n ayn─▒ prosed├╝rden ge├žmesini sa─člamak, sistemin b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝ ve g├╝venilirli─čini garanti alt─▒na al─▒r.


S─▒n─▒rlamalar

PoA mekanizmas─▒na y├Ânelik alg─▒, bu yakla┼č─▒m─▒n merkeziyetsizlikten vazge├žti─či y├Ân├╝ndedir. Dolay─▒s─▒yla, bu mutabakat algoritmas─▒ modelinin yaln─▒zca merkezi sistemleri daha verimli hale getirme ├žabas─▒ oldu─ču s├Âylenebilir. Bu durum PoA'y─▒ lojistik ihtiya├žlar─▒ olan b├╝y├╝k ┼čirketler i├žin cazip bir ├ž├Âz├╝m haline getirse de ├Âzellikle kripto para kapsam─▒nda baz─▒ teredd├╝tleri de beraberinde getirir. PoA sistemleri y├╝ksek i┼člem oranlar─▒na sahiptir, fakat sans├╝r ve kara listeye alma gibi ┼čeylerin kolayca yap─▒labilmesi durumunda de─či┼čmezlik konusu sorgulanabilir hale gelir.

Bir di─čer yayg─▒n ele┼čtiri ise PoA do─črulay─▒c─▒lar─▒n─▒n kimliklerinin herkes taraf─▒ndan g├Âr├╝lebilmesidir. Buna kar┼č─▒ olan arg├╝man, yaln─▒zca bu pozisyonu elinde tutabilecek tan─▒nm─▒┼č oyuncular─▒n do─črulay─▒c─▒ olmaya ├žal─▒┼čaca─č─▒d─▒r (herkes├že bilinen bir kat─▒l─▒mc─▒ olarak). Yine de do─črulay─▒c─▒lar─▒n kimliklerinin bilinmesi, ├╝├ž├╝nc├╝ taraf manip├╝lasyon ihtimalini yarat─▒r. ├ľrne─čin bir rakip, PoA tabanl─▒ bir a─ča zarar vermek isterse, sistemi i├žeriden tehlikeye atmak i├žin kimlikleri herkes├že bilinen do─črulay─▒c─▒lar─▒ d├╝r├╝st olmayan bir ┼čekilde hareket etmeleri i├žin etkilemeye ├žal─▒┼čabilir.

PoW, PoS veya PoA kendilerine has avantaj ve dezavantajlara sahiptir. Kripto para toplulu─čunun merkeziyetsizli─če olduk├ža de─čer verdi─či ve bir mutabakat mekanizmas─▒ olarak PoA'n─▒n y├╝ksek i┼člem oranlar─▒ ve ├Âl├žeklenebilirlik elde etmek i├žin merkeziyetsizlikten feragat etti─či bilinmektedir. PoA sistemlerinin do─čas─▒nda bulunan ├Âzellikler, blockchainlerin ┼ču ana kadarki ├žal─▒┼čma prensipleriyle tam bir tezat olu┼čturur. Yine de PoA ilgin├ž bir yakla┼č─▒m sunar ve ├Âzel blockchain uygulamalar─▒ i├žin ├žok uygun olabilecek yeni bir blockchain ├ž├Âz├╝m├╝ olarak g├Âz ard─▒ edilmemelidir.

G├Ânderiler Payla┼č─▒n
Hesap olu┼čturun
Hemen bir Binance hesab─▒ olu┼čturarak bilgilerinizi uygulamaya d├Âk├╝n.