Ako pou┼ż├şva┼ą Bitcoin blockchainov├Ż prehliada─Ź
Domov
Články
Ako pou┼ż├şva┼ą Bitcoin blockchainov├Ż prehliada─Ź

Ako pou┼ż├şva┼ą Bitcoin blockchainov├Ż prehliada─Ź

Za─Źiato─Źn├şk
Zverejnen├ę Nov 4, 2020Aktualizovan├ę Jan 4, 2023
7m

Komunitn├Ż pr├şspevok ÔÇô autor: John Ma


Zhrnutie

Verejn├í transparentnos┼ą je k─ż├║─Źov├Żm pojmom vo svete kryptomien. Jedn├Żm z┬áve─żk├Żch pr├şs─żubov blockchainu je, ┼że vytv├íra rovnak├ę podmienky pre v┼íetk├Żch t├Żm, ┼że neobmedzuje inform├ície len na h┼Ľstku ─żud├ş s┬áprivilegovanou poz├şciou ovl├ídania.

─îo to v┼íak presne znamen├í? Dok├í┼żete zisti┼ą, ko─żko bitcoinov vlastn├ş v├í┼í sused? Ako si m├┤┼żete sami pozrie┼ą a┬áoveri┼ą verejn├ę ├║daje? To je presne to, ─Źo v├ím objasn├şme v┬átomto ─Źl├ínku. V┬átomto ─Źl├ínku sa zameriavame na bitcoin, av┼íak pre Litecoin, Ethereum, Binance a┬átakmer ak├Żko─żvek nat├şvny blockchain existuj├║ tie┼ż ┼ípecializovan├ş blockchainov├ş prieskumn├şci.


Úvod

Stalo sa v├ím u┼ż niekedy, ┼że platba zmizla alebo sa niekto du┼íoval, ┼że v├ím zaplatil, v├ím v┼íak platba nepri┼íla? V┬ána┼íom s├║─Źasnom finan─Źnom syst├ęme to m├┤┼że skon─Źi┼ą situ├íciou ÔÇ×moje slovo proti v├í┼ímuÔÇť, pr├şpadne si to m├┤┼że vy┼żadova┼ą z├ísah tretej strany.

Blockchainy rie┼íia tento probl├ęm zaveden├şm konceptu verejnej transparentnosti, kde s├║ inform├ície pripraven├ę na zobrazenie komuko─żvek a┬ákedyko─żvek. V┬ápr├şpade blockchainov ako Bitcoin a┬áEthereum s├║ v┼íetky inform├ície verejne vidite─żn├ę, ─Źo je u┼żito─Źn├ę, ke─Ć je potrebn├ę jednoduch├í identifik├ícia a┬áoverenie transakci├ş, (resp. Txs) a┬ákontraktov.

V┬átejto pr├şru─Źke sa pozrieme na z├íkladn├ę rozlo┼żenie prehliada─Źa blokov re┼ąazca Bitcoin. Potom sa pozrieme na sl├ívnu transakciu, na z├íklade ktorej 22.┬ám├íja vznikla udalos┼ą Bitcoin Pizza Day.┬á


─îo je blockchainov├Ż prehliada─Ź?

Blockchainov├Ż prehliada─Ź je ako vyh─żad├íva─Ź, ktor├Ż odha─żuje inform├ície o┬áminulom a┬ás├║─Źasnom stave blockchainu. To sa v├ím m├┤┼że hodi┼ą, ke─Ć chcete sledova┼ą priebeh konkr├ętnej platby alebo skontrolova┼ą zostatok a┬áhist├│riu adresy. Ktoko─żvek s┬áinternetov├Żm pripojen├şm m├┤┼że pou┼żi┼ą prehliada─Ź na zobrazenie v┼íetk├Żch transakci├ş verejn├ęho blockchainu.


Ako funguje prehliada─Ź blokov?

Ka┼żd├Ż blockchain m├í rozhranie pr├şkazov├ęho riadka (CLI) na komunik├íciu s┬ádatab├ízou a┬ázobrazenie hist├│rie siete. Pre ┼íirok├║ verejnos┼ą v┼íak prehliada─Ź CLI nie je pou┼ż├şvate─żsky pr├şjemn├Żm prostred├şm. To je d├┤vod, pre─Źo v├Ą─Ź┼íina blockchainov m├í aj prehliada─Ź s┬ágrafick├Żm pou┼ż├şvate─żsk├Żm rozhran├şm (GUI), ktor├Ż zobrazuje inform├ície v┬ápr├şjemnej┼íom form├íte.

Po─Ćme presk├║ma┼ą jeden z┬ábe┼żne pou┼ż├şvan├Żch prehliada─Źov na sieti Bitcoin: blockchain.com. ─Äal┼í├şmi alternat├şvnymi mo┼żnos┼ąami pre BTC s├║ blockchair.com a┬áblockcypher.com.

Domovsk├í str├ínka prehliada─Źa Blockchain.com

Zdroj: https://www.blockchain.com/explorer.


Na titulnej str├ínke m├┤┼żete vidie┼ą niektor├ę ├║daje na vy┼í┼íej ├║rovni o┬áblockchaine Bitcoin. Patria sem cena, odhadovan├í hash rate, denn├Ż po─Źet transakci├ş a┬áobjem transakci├ş. Vid├şme tu tie┼ż grafy mapuj├║ce cenu a┬áve─żkos┼ą mempoolu. V┬áspodnej ─Źasti m├┤┼żeme sledova┼ą najnov┼íie bloky a┬átransakcie.

Pozrime sa na to, ─Źo sa tu zobrazuje, trochu podrobnej┼íie:

  • Price (Cena): s├║hrnn├Ż cenov├Ż ├║daj v┬áUSD z┬áviacer├Żch trhov. Vo v├Ą─Ź┼íine pr├şpadov cena z├ívis├ş od poskytovate─ża informa─Źn├ęho kan├íla. Nesl├║┼żi ako orienta─Źn├í cena pre spotov├║ cenu na konkr├ętnej burze.

  • Odhadovan├Ż hash rate: odhad v├Żpo─Źtov├ęho v├Żkonu, ktor├Ż v┬ás├║─Źasnosti vyu┼ż├şvaj├║ ┼ąa┼żiari na zabezpe─Źenie blockchainu. Mo┼żno ho pova┼żova┼ą za proxy pre bezpe─Źnos┼ą blockchainu typu Proof of Work (PoW).

  • Transactions (Transakcie): po─Źet jedine─Źn├Żch transakci├ş potvrden├Żch za posledn├Żch 24┬áhod├şn. Na potvrdenie mus├ş by┼ą transakcia zahrnut├í do overen├ęho bloku (blok, ktor├Ż bol ├║spe┼íne vy┼ąa┼żen├Ż).

  • Transaction Volume (Objem transakci├ş): miera celkovej hodnoty v├Żstupov (v┬áBTC) potvrden├Żch na blockchaine za posledn├Żch 24┬áhod├şn. Vzh─żadom na sp├┤sob, ak├Żm Bitcoin funguje, s├║ do tohto s├║─Źtu zapo─Ź├ştan├ę aj nevy─Źerpan├ę v├Żstupy vr├íten├ę sp├Ą┼ą do pe┼ła┼żenky ÔÇ×odosielate─żaÔÇť ako drobn├ę.

  • Transaction Volume (estimated) (Objem transakcie (odhadovan├Ż)): odhad (v┬áBTC) skuto─Źn├ęho objemu transakcie prenesen├ęho medzi jedine─Źn├Żmi pe┼ła┼żenkami. Je to objem transakcie (vy┼í┼íie) po odpo─Ź├ştan├ş v├Żstupov vr├íten├Żch ako drobn├ę do pe┼ła┼żeniek odosielate─żov.

  • Mempool Size (Ve─żkos┼ą mempoolu): ve─żkos┼ą mempoolu sleduje s├║hrnn├║ ve─żkos┼ą transakci├ş (v┬ábajtoch), ktor├ę ─Źakaj├║ na zahrnutie do bloku. Je to proxy n├ístroj pre rozsah aktivity na blockchaine. M├┤┼że sl├║┼żi┼ą ako indik├ítor poplatkov potrebn├Żch na r├Żchle potvrdenie.

  • Latest Blocks (Najnov┼íie bloky): zoznam potvrden├Żch blokov, od najnov┼í├şch po najstar┼í├ş. S├║─Źas┼ąou s├║ podrobnosti, ako je v├Ż┼íka bloku, ─Źasov├í zna─Źka, meno ┼ąa┼żiara (ak je zn├íme) a┬áve─żkos┼ą bloku. Kliknut├şm na ÔÇ×block heightÔÇť (v├Ż┼íka bloku) zobraz├şte inform├ície o┬átransakci├ích, ktor├ę s├║ s├║─Źas┼ąou bloku. Kliknut├şm na ÔÇ×minerÔÇť (┼ąa┼żiar) sa zobrazia inform├ície o┬áadrese ┼ąa┼żiara bloku. Verejn├í adresa ┼ąa┼żiara m├┤┼że by┼ą zn├íma adresa ┼ąa┼żobn├ęho poolu. Ak neviete, ─Źo je ┼ąa┼żobn├Ż pool, pre─Ź├ştajte si tento ─Źl├ínok.

  • Latest Transactions (Posledn├ę transakcie): zoznam platn├Żch transakci├ş, ktor├ę boli odoslan├ę do mempoolu. Op├Ą┼ą plat├ş, ┼że transakcie s├║ nepotvrden├ę, k├Żm nie s├║ zahrnut├ę do overen├ęho bloku.


K┬ádispoz├şcii s├║ aj ─Ćal┼íie metriky o┬áblockchaine, ktor├ę m├┤┼żete sledova┼ą na tejto str├ínke, vr├ítane n├íro─Źnosti siete, poplatkov za transakciu a┬ápriemern├Żch ─Źasov potvrdenia. Niektor├ş blockchainov├ş prieskumn├şci tie┼ż umo┼ż┼łuj├║ pripoji┼ą sa k┬áich API.


Ô×č┬áChcete za─Źa┼ą s kryptomenami? K├║pte si Bitcoin na Binance!


Ako si zobrazi┼ą transakciu objednania pizze za 10┬á000┬ábitcoinov

Pizza Day je priazniv├Ż de┼ł v┬áhist├│rii bitcoinu, ktor├Ż pripom├şna n├íkup dvoch ve─żk├Żch p├şzz v├Żmenou za 10┬á000┬ábitcoinov. Pomocou n├í┼ího prehliada─Źa blokov si m├┤┼żete zobrazi┼ą a┬ápozrie┼ą podrobnosti o┬átejto sl├ívnej transakcii.

Hash transakcie Pizza Day: 

a1075db55d416d3ca199f55b6084e2115b9345e16c5cf302fc80e9d5fbf5d48d

Skop├şrovan├şm hashu transakcie do po─ża vyh─żad├ívania po─ża blockchainov├ęho prehliada─Źa siete Bitcoin sa dostanete k┬átransakcii s┬án├ízvom Pizza Day. Ak nechcete kop├şrova┼ą a┬ávklada┼ą podrobnosti, tu je odkaz na str├ínku transakcie.

V┬áhornej ─Źasti str├ínky m├┤┼żete vidie┼ą s├║hrn vstupov a┬áv├Żstupov transakci├ş. V─żavo s├║ bitcoiny zaplaten├ę za pizzu (spolu 10┬á000┬áBTC). Tieto boli zaslan├ę na jedin├║ adresu vpravo (patr├ş doru─Źovate─żovi pizze).

S├║hrn transakcie Pizza Day. Zdroj: blockchain.com

S├║hrn transakcie Pizza Day. Zdroj: blockchain.com


Ak kliknete na receiving address (adresa pr├şjemcu) vpravo, zobraz├ş sa v├ím hist├│ria transakcie. M├┤┼żete tie┼ż naskenova┼ą QR k├│d a┬áz├şska┼ą pr├şslu┼ín├Ż re┼ąazec adresy. QR k├│dy s├║ ve─żmi u┼żito─Źn├ę pri platb├ích pomocou TrustWallet alebo in├Żch mobiln├Żch kryptope┼ła┼żeniek.

Adresa pr├şjemcu transakcie Bitcoin Pizza Day. Zdroj: blockchain.com

Adresa pr├şjemcu transakcie Pizza Day. Zdroj: blockchain.com


Ak sa vr├ítite na p├┤vodn├║ str├ínku transakcie Pizza Day, m├┤┼żete prejs┼ą nadol a┬ápozrie┼ą si podrobnosti transakcie. N├íjdete tu jedine─Źn├Ż hash pre transakciu, stav potvrdenia, ─Źasov├║ zna─Źku, po─Źet potvrden├ş, celkov├Ż vstup a┬áv├Żstup, poplatky ┼ąa┼żiara a┬á─Ćal┼íie. M├┤┼żete vidie┼ą, ┼że k┬á10┬á000┬áBTC za pizze bol ┼ąa┼żiarovi zaplaten├Ż poplatok za transakciu vo v├Ż┼íke 0,99┬áBTC.

Podrobnosti transakcie Bitcoin Pizza Day

Podrobnosti transakcie Pizza Day. Zdroj: blockchain.com


Kliknut├şm na v├Ż┼íku bloku (57┬á043) z├şskate podrobnosti o┬ábloku, do ktor├ęho bola t├íto transakcia zahrnut├í.

Blok transakcie Pizza Day

Blok transakcie Pizza Day. Zdroj: blockchain.com


Ako vid├şte, blok, ktor├Ż potvrdil transakciu Pizza Day, bol bezprobl├ęmov├Ż. Boli to celkovo dve transakcie, jedna transakcia Pizza Day a┬ádruh├í odmena za blok ┼ąa┼żiara.

Zelen├ę a┬á─Źerven├ę gl├│busy na pravej strane ozna─Źuj├║, ─Źi boli bitcoiny po tejto transakcii minut├ę alebo nie. Predajca pizze u┼ż poslal t├Żch 10┬á000┬áBTC na in├║ adresu, ale adresa ┼ąa┼żiara st├íle dr┼ż├ş odmenu za blok (50,99┬áBTC).


Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky

Blockchainov├ş prieskumn├şci s├║ u┼żito─Źn├ę n├ístroje, ktor├ę vyu┼ż├şvaj├║ otvoren├║ a┬átransparentn├║ povahu verejn├Żch blockchainov. Poskytuj├║ u┼żito─Źn├ę inform├ície o┬ástave siete vr├ítane hist├│rie transakci├ş a┬áadries. To umo┼ż┼łuje jednoduch├ę sledovanie a┬áoverovanie.

Tento d├┤raz na ├║pln├║ verejn├║ transparentnos┼ą v┼íak m├┤┼że vies┼ą k┬ázmapovaniu hist├│rie transakci├ş a┬áadries, zn├ímemu pod n├ízvom anal├Żza re┼ąazca. To m├┤┼że odhali┼ą pseudonymn├Ż charakter adries, najm├Ą pre pou┼ż├şvate─żov, ktor├ş maj├║ tendenciu pou┼ż├şva┼ą rovnak├ę adresy viackr├ít (neodpor├║─Źa sa). In├ę verejn├ę blockchainy (napr├şklad Monero) vytv├íraj├║ in├║ rovnov├íhu medzi transparentnos┼ąou a┬ás├║krom├şm.

Teraz, ke─Ć u┼ż zhruba rozumiete tomu, ako blockchain prieskumn├şci funguj├║, sk├║ste sa s┬ánimi pohra┼ą. Mo┼żno budete prekvapen├ş, ak├ę tajomstv├í odhal├şte!