Булут
Булут – бул маалымат сактагыч жана иштетүү кубаттуулугу сыяктуу эсептөө ресурстарынын жалпы пулу болуп, колдонуучулар ага интернет аркылуу суроо-талап боюнча кире алышат.
Программаларды иштетүүнүн же файлдарды бир эле жергиликтүү компьютерде сактоонун ордуна, колдонуучулар провайдер башкарган алыстагы серверлерди колдонушат. Бул ресурстар өзгөрүп турган муктаждыктарга ылайык тез эле көбөйтүлүп же азайтылып масштабдалат. Булут технологиясынын бүгүнкү күндө көптөгөн күнүмдүк кызматтарда колдонулушунун себептеринин бири да ушунда.
Булут эсептөөсү адатта үч кызмат моделине бөлүнүп, алардын ар бири башкаруунун ар башка деңгээлин сунуштайт:
Кызмат катары инфраструктура (IaaS): эсептөө кубаттуулугу, сактагыч жана тармак сыяктуу негизги ресурстарды камсыздайт. Мисалы, Amazon EC2 жана Microsoft Azure.
Кызмат катары платформа (PaaS): иштеп чыгуучуларга негизги жабдууларды башкарбастан колдонмолорду түзүп, жайгаштыра ала турган даяр чөйрөнү камсыздайт. Мисалы, Heroku жана Google App Engine.
Кызмат катары программалык камсыздоо (SaaS): даяр колдонмолорду интернет аркылуу түздөн-түз колдонуучуларга жеткирет, ал эми провайдер бардык иштерди көшөгөнүн артында өзү аткарат. Мисалы, Google Docs жана Slack.
Жалпы эреже мындай: бул стектин жогору жагына чыккан сайын, өзүңүз башкарууга тийиш болгон нерселер азаят. Булут кызматтары
борборсуздаштырылган сактагычтан да айырмаланат: анда маалымат бир провайдерде сакталбастан, тармак боюнча бөлүштүрүлөт.
Кызмат моделдеринен тышкары, булут инфраструктура кимге таандык экенине жана ага ким кире аларына жараша бир нече ыкма менен жайгаштырылышы мүмкүн:
Коомдук булут: үчүнчү тарап провайдери тарабынан иштетилет жана көп колдонуучуга ачык, көбүнчө баасы төмөн болот.
Жеке булут: маалымат жана коопсуздук боюнча көбүрөөк көзөмөл үчүн бир уюмга гана арналат.
Жамааттык булут: жалпы максаттары же комплаенс талаптары бар уюмдардын тобу тарабынан бирге колдонулат.
Гибриддик булут: ийкемдүүлүк менен көзөмөлдү тең салмактоо үчүн жогорудагылардын экөөсүн же андан көбүн айкалыштырат.
Криптовалюта тармагында булуттук инфраструктурасы көп учурда
нода хостинги, маалымат талдоосу жана
майнинг операциялары сыяктуу кызматтарды колдойт, бирок бир гана провайдерге таянуу
борборлоштуруу тобокелдигинин белгилүү бир деңгээлин жаратышы мүмкүн.