Бета (коэффициент)
Бета коэффициенти – активдин жалпы базарга же тандалган
бенчмаркка салыштырмалуу
баа өзгөрүшүн жана баа кыймылын өлчөө көрсөткүчү.
Каржы тармагында бета активди өзүнчө кармоодогу тобокелдикти эмес, инвестиция портфелге канча тобокелдик кошо аларын баалоо үчүн колдонулат. Бенчмарк кеңири базар
индекси же белгилүү бир портфель болушу мүмкүн.
Эгер бүт базарды өзүнө салыштырсаңыз, бета так 1ге барабар болмок. Жеке актив базарга салыштырылып өлчөнгөндө, анын бетасы адатта 1ден жогору же төмөн болот жана ар бир диапазон активдин өзүн кандай алып жүрүшү мүмкүн экенин жана андан кандай
инвестициянын кирешелүүлүгү күтүлүшү мүмкүн экенин көрсөтөт.
Бета 1ден жогору: актив базарга караганда көбүрөөк өзгөрмөлүү болуп, аны менен тыгыз байланышта кыймылдайт. Бенчмаркка салыштырмалуу пайданы да, жоготууну да күчөтүшү мүмкүн.
Бета 1ге барабар: актив базар менен бир нукта кыймылдоого ыкташат.
Бета 1ден төмөн (же терс): актив базарга караганда азыраак өзгөрмөлүү болушу мүмкүн же анын баа кыймылдары базар менен тыгыз байланышта болбошу мүмкүн.
Ошондуктан портфель менеджерлери активдин бетасын эсептеп, анын портфелиндеги активдердин жалпы тобокелдик профилине кандай таасир этиши мүмкүн экенин жана алар үчүн оптималдуу
активдерди бөлүштүрүү кандай болушу мүмкүн экенин аныктай алышат.
Белгилей кетчү нерсе, бета тарыхый баа маалыматтарына негизделгендиктен, ал активдин келечекте кандай кыймылдай турганын эмес, өткөндө кандай кыймылдоого ыктаганын көрсөтөт.
Бул түшүнүктү криптовалюта базарларына да колдонсо болот. Бул жерде
bitcoin көп учурда бенчмарк катары колдонулгандыктан, соодагер башка
альткоиндердин бетасын Bitcoin’дин баасына жана баа өзгөрүшүнө салыштырмалуу эсептеши мүмкүн.
Же болбосо, Bitcoin’дин өзүнүн баа өзгөрүшүн алтынга же салттуу
акция индекстерине салыштырып өлчөөгө болот. Натыйжада алынган бета Bitcoin’дин ошол базарлар менен канчалык тыгыз байланышта кыймылдоого ыктаганын түшүнүүгө жардам берет, бирок мурунку корреляциялар келечектеги жүрүм-турумга кепилдик бербейт.