Worldcoin Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Worldcoin Nedir?

Worldcoin Nedir?

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Jul 26, 2023G├╝ncellenme: Dec 11, 2023
8m

K─▒sa ├ľzet

  • OpenAI CEO'su Sam Altman ortakl─▒─č─▒nda kurulan Worldcoin, merkeziyetsiz bir ki┼čilik ispat─▒ ├ž├Âz├╝m├╝ olu┼čturmay─▒ hedeflemektedir.┬á

  • Ki┼čilik ispat─▒ kavram─▒, yapay zeka ├žok say─▒da i├žerik ├╝retece─či ama ayn─▒ zamanda y├╝ksek miktarda spam de olu┼čturaca─č─▒ i├žin birinin benzersiz bir ger├žek ki┼či oldu─čunu ispatlamaya y├Ânelik ihtiyac─▒n gitgide ├Ânem kazanaca─č─▒ fikrine dayanmaktad─▒r.

  • Worldcoin'in yerel kripto paras─▒ Worldcoin (WLD), 24 Temmuz 2023'te resmi olarak piyasaya s├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r.┬á

  • Kullan─▒c─▒lar, benzersiz bir ger├žek insan olduklar─▒n─▒n do─črulanmas─▒ i├žin irislerinin taranmas─▒ ├╝zere Orb ad─▒nda ├Âzel bir donan─▒m─▒ ziyaret eder. Kullan─▒c─▒lar, bunun ard─▒ndan WLD token almaya hak kazan─▒r.

  • Worldcoin'in vizyonu bir├žok ki┼čiyi heyecanland─▒r─▒rken, baz─▒lar─▒n─▒ ise operasyonlar─▒n─▒n potansiyel riskleri bak─▒m─▒ndan endi┼čelendirmektedir.┬á┬á

Worldcoin'i Kim Kurdu? 

Worldcoin'in alt─▒nda yatan fikir, kurucu ortaklar Sam Altman ve Alex Blania taraf─▒ndan ortaya at─▒lm─▒┼čt─▒r. Sam Altman, tan─▒nm─▒┼č bir kurucu ortak ve ayn─▒ zamanda 2022'nin sonlar─▒nda ChatGPT'yi kullan─▒ma sunan yapay zeka ara┼čt─▒rma laboratuvar─▒ OpenAI'─▒n ┼ču anki CEO'sudur. Altman daha ├Ânce Y Combinator'─▒n ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒ ve k─▒sa bir s├╝reli─čine de Reddit'in CEO'lu─čunu yapm─▒┼čt─▒r. Blania ise eski bir yapay zeka ara┼čt─▒rmac─▒s─▒d─▒r.┬á

Worldcoin, 2021 itibar─▒yla birden fazla finansmanla Andreessen Horowitz ve Khosla Ventures da dahil olmak ├╝zere yat─▒r─▒mc─▒lardan 100 milyon USD'nin ├╝zerinde giri┼čim fonu toplam─▒┼čt─▒r. Worldcoin'in yerel kripto paras─▒ Worldcoin (WLD), 24 Temmuz 2023'te resmi olarak piyasaya s├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r.┬á

Worldcoin Nedir? 

Kurucu ortaklar─▒n yapay zeka deneyimlerine dayanarak olu┼čturulan bir kripto para olarak Worldcoin, yapay zekaya g├╝├žl├╝ bir ┼čekilde odaklanmay─▒ ama├žlamaktad─▒r. Kendisini yapay zeka ├ža─č─▒nda insanl─▒─č─▒ desteklemeyi ama├žlayan bir dijital kimlik protokol├╝ olarak tan─▒mlayan Worldcoin, merkeziyetsiz bir ki┼čilik ispat─▒ ├ž├Âz├╝m├╝ geli┼čtirmeyi hedeflemektedir.┬á

Ki┼čilik ispat─▒ kavram─▒, yapay zeka ├žok say─▒da i├žerik ├╝retece─či ama ayn─▒ zamanda y├╝ksek miktarda spam de olu┼čturaca─č─▒ i├žin birinin bir bot de─čil benzersiz bir ger├žek ki┼či oldu─čunu ve ba┼čka bir ger├žek ki┼činin kimli─če b├╝r├╝nmedi─čini ispatlamaya y├Ânelik ihtiyac─▒n gitgide ├Ânem kazanaca─č─▒ fikrine dayanmaktad─▒r.┬á

Worldcoin, herkesin irislerini taramas─▒ ve bir uygulama arac─▒l─▒─č─▒yla bir kimlik almas─▒ i├žin Orb ad─▒nda ├Âzel bir donan─▒m─▒ d├╝nya genelinde da─č─▒tmay─▒ planlamaktad─▒r. Worldcoin, gizlili─či koruyan bir teknoloji kulland─▒─č─▒n─▒ ve protokol├╝n y├Âneti┼čimini zaman i├žinde merkeziyetsizle┼čtirmeyi planlad─▒klar─▒n─▒ belirtmektedir.┬á

Worldcoin Neden ├ľnemlidir?┬á

Worldcoin ve ondan ├Ânceki bir├žok ki┼čilik ispat─▒ protokol├╝, ger├žek d├╝nyaya dair acil birka├ž sorunu ├ž├Âzmeye ├žal─▒┼č─▒r. Bu sorunlar aras─▒nda ┼čunlar yer almaktad─▒r:┬á

  1. Merkezi ki┼čilik ispat─▒ sistemleri

Kimlik tan─▒mlama sistemlerinin bir├žo─ču merkezi h├╝k├╝metlere dayan─▒r ve merkezi birimlerin kontrol├╝ndedir. Bu merkezi birimler, veri gizlili─či ve kimi zaman s─▒n─▒rl─▒ eri┼čilebilirlik gibi say─▒s─▒z zorlukla kar┼č─▒ kar┼č─▒yad─▒r.┬á

  1. Spam ve yapay zeka taraf─▒ndan olu┼čturulan i├žerik┬á

Yapay zeka, insanlar taraf─▒ndan olu┼čturulan i├žeriklerden gitgide daha da ay─▒rt edilemez hale gelen dijital i├žerikler olu┼čturma konusundaki becerisini art─▒rd─▒k├ža, belirli bir i├žeri─čin ger├žek bir insan m─▒ yoksa yapay zeka m─▒ taraf─▒ndan olu┼čturuldu─čunu anlaman─▒n bir yolunun olmas─▒ da gerekli hale gelmi┼čtir. Bir ki┼čilik ispat─▒ ├ž├Âz├╝m├╝ne sahip olmak, bir├žok platformu ve kullan─▒c─▒y─▒ rahats─▒z eden bot taraf─▒ndan olu┼čturulmu┼č spam sorununu ├ž├Âzmeyi kolayla┼čt─▒rabilir.┬á

Worldcoin Nas─▒l ├çal─▒┼č─▒r?┬á

Worldcoin'in birka├ž temel bile┼čeni vard─▒r: bir World Kimli─či, WLD tokenleri ve World Uygulamas─▒. World Kimli─či, ger├žek bir ki┼čiye verilen ve bu ki┼činin kimli─čini ispat etmek i├žin kullanabilece─či bir kimliktir. Worldcoin token, a─č─▒n kat─▒l─▒mc─▒lar─▒na ├ž─▒kar─▒l─▒r. Bunlar─▒n her ikisine de kullan─▒c─▒lar─▒n telefonlar─▒na indirebilecekleri World uygulamas─▒ ├╝zerinden eri┼čilebilir.

Worldcoin'de kullan─▒c─▒lar World uygulamas─▒ ile ├Âzel ve herkese a├ž─▒k bir anahtar olu┼čturur. Kullan─▒c─▒lar, ger├žek ve benzersiz bir insan olduklar─▒n─▒ do─črulanmak ├╝zere yak─▒nlarda bulunan bir Orb'a giderek irislerini cihaza tarat─▒r. Bu da iris taramas─▒n─▒n ger├žek bir insana ait olmas─▒ gerekti─či ve do─črulanm─▒┼č ba┼čka bir insanla ayn─▒ olamayaca─č─▒ anlam─▒na gelir.┬á

Do─črulamas─▒n─▒ tamamlayan kullan─▒c─▒lara Orb taraf─▒ndan do─črulanm─▒┼č bir World kimli─či verilir. Temmuz 2023 itibar─▒yla Orb taraf─▒ndan do─črulanm─▒┼č yakla┼č─▒k iki milyon World Kimli─či olu┼čturulmu┼čtur ve proje Orb say─▒s─▒n─▒ ├Ân├╝m├╝zdeki birka├ž ay i├žinde d├╝nya genelinde 35'ten fazla ┼čehirde 1.500'in ├╝zerine ├ž─▒karmay─▒ hedeflemektedir. Baz─▒ ├╝lkelerdeki Worldcoin Kullan─▒c─▒lar─▒ halihaz─▒rda Worldcoin tokenleri (WLD) alabilmektedir.

Worldcoin'in (WLD) Token Ekonomisi

Worldcoin (WLD), Ethereum ana a─č─▒ ├╝zerindeki bir ERC-20 tokenidir ve uygun kullan─▒c─▒lar, tokenlerini Optimism ana a─č─▒ ├╝zerinden al─▒r.

WLD'nin ilk token arz─▒, 15 y─▒l s├╝reli─čine 10 milyar token ile s─▒n─▒rland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu noktadan sonra, a─č y├Âneti┼čimi %1,5'e kadar enflasyon oran─▒ uygulamaya karar verebilir ve yeni ├ž─▒kar─▒lan tokenler i├žin da─č─▒t─▒m mekanizmalar─▒ belirleyebilir.

10 milyar tokenin ilk token da─č─▒t─▒m─▒ ┼ču ┼čekildedir:┬á

  • Tokenlerin %75'i kullan─▒c─▒lara, ekosistem fonuna ve a─č operasyonlar─▒na tahsis edilmekle birlikte ├žo─čunluk kullan─▒c─▒lara ayr─▒lacakt─▒r.┬á

  • Yakla┼č─▒k %10'u kurucu ekibe ve %13,5'i yat─▒r─▒mc─▒lara tahsis edilecek, %1,7'si ise rezerv olarak kullan─▒lacakt─▒r.┬á

Kullan─▒c─▒lara tahsis edilen 7,5 milyar tokenin tamam─▒ WLD kullan─▒ma sunulmadan ├Ânce ├ž─▒kar─▒lacak, fakat bu tokenlerin b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču 15 y─▒l i├žinde kademeli olarak serbest b─▒rak─▒lacakt─▒r. Token kilit a├žma program─▒na g├Âre, lansman s─▒ras─▒nda WLD tokenin maksimum dola┼č─▒mdaki arz─▒ 143 milyon olacak, bunlar─▒n 43 milyonu do─črulanm─▒┼č kullan─▒c─▒lara tahsis edilecek ve 100 milyonu ABD d─▒┼č─▒ndaki piyasa yap─▒c─▒lara kredi olarak verilecektir.┬á

Worldcoin, token ekonomisinin tokenlerin b├╝y├╝k ├žo─čunlu─čunu uzun y─▒llar boyunca yeni ve mevcut kullanacaklara vererek m├╝mk├╝n oldu─čunca ├žok ki┼činin yer ald─▒─č─▒ bir ki┼čilik ispat─▒ a─č─▒ olu┼čturmak ├╝zere tasarland─▒─č─▒ belirtmektedir. A─ča yeni kullan─▒c─▒lar kat─▒ld─▒k├ža, WLD'nin dola┼č─▒mdaki arz─▒ da artmaya devam edecektir.┬á

Worldcoin Nas─▒l Y├Ânetilir?┬á

Worldcoin'in hedefinin merkeziyetsiz bir ki┼čilik ispat─▒ ├ž├Âz├╝m├╝ olu┼čturmak olmas─▒, y├Âneti┼čiminin en nihayetinde merkeziyetsiz olmas─▒ gerekti─či anlam─▒na gelir. Fakat protokol├╝n ilk geli┼čtirmesi San Francisco, California merkezli bir Delaware ┼čirketindeki geli┼čtiricilerden olu┼čan Tools for Humanity (TFH) ad─▒ndaki bir ekip taraf─▒ndan yap─▒lm─▒┼čt─▒r. TFH, bir Alman yan kurulu┼čuyla protokol├╝n birden fazla y─▒l boyunca devam eden beta testini ger├žekle┼čtirmi┼č, Orb'u ve World Uygulamas─▒n─▒ geli┼čtirmi┼čtir.┬á

A─č─▒ bir kamu hizmeti olarak ├Âl├žeklendirmek ve merkeziyetsiz y├Âneti┼čime do─čru y├Ânlendirmek i├žin 2022'de Worldcoin Vakf─▒ ad─▒nda k├ór amac─▒ g├╝tmeyen bir kurulu┼č kurulmu┼čtur. Worldcoin Vakf─▒ ┼ču anda ├╝├ž y├Âneticiden olu┼čan bir kurulun yan─▒ s─▒ra ek dan─▒┼čmanlar taraf─▒ndan y├Ânetilmektedir ve Worldcoin'in ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeleriyle ilgili herhangi bir faaliyetin ger├žekle┼čtirilebilmesi i├žin 6'n─▒n 4'├╝ ├žoklu imzal─▒ bir c├╝zdan kullanmaktad─▒r. Worldcoin protokol├╝, nihayetinde vakf─▒n s─▒n─▒rl─▒ bir rol ├╝stlenece─či ┼čekilde toplulu─ču taraf─▒ndan y├Ânetilmeyi ama├žlamaktad─▒r.┬á

Worldcoin ve WLD Tokenin Sınırlamaları ve Riskleri Nelerdir? 

Worldcoin iddial─▒ hedeflere sahip olsa da protokol├╝ne kat─▒lmay─▒ veya tokenlerine yat─▒r─▒m yapmay─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorsan─▒z bilmeniz gereken s─▒n─▒rlamalar─▒ ve riskleri de vard─▒r. Worldcoin'in kar┼č─▒s─▒ndaki ba┼čl─▒ca zorluklardan baz─▒lar─▒ ┼čunlard─▒r:┬á

  1. Orb g├╝venli─či

Hi├žbir donan─▒m sistemi %100 g├╝venli olmad─▒─č─▒ i├žin Orb'un g├╝venli─či de b├╝y├╝k bir risk i├žerebilir. Doland─▒r─▒c─▒l─▒k, tarama hatalar─▒, olas─▒ veri s─▒z─▒nt─▒lar─▒ ve h─▒rs─▒zl─▒k da dahil olmak ├╝zere farkl─▒ bir├žok g├╝venlik a├ž─▒─č─▒ Orb i├žin s├Âz konusu olabilir. Hassas biyometik verilerin kullan─▒ld─▒─č─▒ Orb'da g├╝venli─če ili┼čkin herhangi bir sorunun ya┼čanmas─▒ y─▒k─▒c─▒ sonu├žlar do─čurabilir.┬á

  1. Token fiyat─▒ oynakl─▒─č─▒┬á┬á┬á

WLD token fiyatlar─▒, di─čer kripto paralara benzer ┼čekilde ├Ânemli oynakl─▒klar ya┼čayabilir. Yat─▒r─▒mc─▒lar her zaman dikkatli olmal─▒ ve tokene yat─▒r─▒m yapmadan ├Ânce kapsaml─▒ bir ara┼čt─▒rma yapmal─▒d─▒r.┬á

  1. Manipülasyon riskleri 

Potansiyel doland─▒r─▒c─▒lar, ba┼čka ki┼čileri manip├╝le edebilir ve onlar─▒n World Kimliklerini kullanabilir. Worldcoin'in herhangi birinin kendi World Kimli─činden daha fazlas─▒na eri┼čmesini engelleme ├žabalar─▒na ra─čmen insanlar bo┼čluklar bularak ├že┼čitli yollardan birden fazla World Kimli─čine eri┼čebilir.┬á┬á

  1. Ki┼čisel veri gizlili─čine y├Ânelik endi┼čeler┬á

Baz─▒ kullan─▒c─▒lar, hassas biyometrik verilerinin g├╝venli─či konusunda endi┼če duymaktad─▒r. Worldcoin, iris taramas─▒n─▒n t├╝m verilerini saklam─▒yor ve yaln─▒zca taraman─▒n hash'lerini sakl─▒yor olsa da bir ki┼činin g├Âzlerinin taranmas─▒ ve bu ki┼čisel verinin payla┼čmas─▒yla ilgili bir├žok risk vard─▒r. Worldcoin, y├╝z tan─▒may─▒ da uygulamaya koyabilir ve bu da veri gizlili─či riskini art─▒rabilir.┬á

  1. Merkezilik ve a├ž─▒k kaynakl─▒ olma┬á

Worldcoin protokol├╝n├╝n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒ a├ž─▒k kaynakl─▒ olsa da Orb'un donan─▒m yaz─▒l─▒m─▒ gibi di─čer baz─▒ b├Âl├╝mler hen├╝z a├ž─▒k kaynakl─▒ de─čildir. Worldcoin'in pek ├žok operasyonu, iris taramalar─▒n─▒n hash'lerini depolayan veri merkezleri ve Orb'un ├╝retim ve da─č─▒t─▒m─▒ da dahil olmak ├╝zere ┼ču anda merkezidir. Worldcoin'in uzun vadeli hedefi merkeziyetsizlik olsa da gelecekte bunun uygulamaya ne kadar konabilece─či ├Ânemlidir.┬á

  1. D├╝zenlemelerdeki belirsizlik

K├╝resel bir protokol olu┼čturmay─▒ ama├žlayan Worldcoin'in, d├╝nyan─▒n d├Ârt bir yan─▒ndaki karma┼č─▒k ve farkl─▒ yerel yarg─▒ alanlar─▒nda faaliyet g├Âsterirken d├╝zenlemelere ili┼čkin belirsizlikler ve uyum sorunlar─▒yla kar┼č─▒la┼čmas─▒ muhtemeldir. Yerel d├╝zenlemeler de de─či┼čebilir ve bu da operasyonlar─▒ ├Ânemli ├Âl├ž├╝de etkileyebilir.┬á

Son S├Âz┬á

Worldcoin, b├╝y├╝k hedeflere ula┼čmaya ├žal─▒┼čan iddial─▒ bir projedir. World Kimli─čini, yapay zeka ├Ânc├╝l├╝─č├╝ndeki bolluk ├ža─č─▒nda, bir t├╝r evrensel temel gelirin (UBI) d├╝nyadaki herkese e┼čit bir ┼čekilde da─č─▒t─▒lmas─▒n─▒ sa─člayabilecek bir ara├ž olarak g├Ârmektedir. Bu t├╝r vizyonlar bir├žok ki┼čiyi heyecanland─▒r─▒rken baz─▒lar─▒n─▒ ise ├Âzellikle de iris taramas─▒ ve biyometrik verilerin toplanmas─▒ ve saklanmas─▒ gibi uygulamalar─▒n potansiyel riskleri ve zorluklar─▒ konusunda endi┼čelendirmektedir.┬á┬á

Herhangi bir kripto projesine ve tokenlerine yat─▒r─▒m yaparken her zamanki gibi dikkatli olmal─▒ ve kendi ara┼čt─▒rman─▒z─▒ yapmal─▒s─▒n─▒z. WLD tokenlerin de─čeri, kullan─▒c─▒lar─▒n Worldcoin fikrine nas─▒l tepki verece─čine, bu fikre dayanan canl─▒ bir ekosistemin ve herhangi bir pratik uygulaman─▒n olu┼čturulup olu┼čturulamayaca─č─▒na ba─čl─▒d─▒r.┬á

Ek Okumalar

Blockchain Kullan─▒m Alanlar─▒: Dijital Kimlik

Token Ekonomisi Nedir ve Neden ├ľnemlidir?

Kripto Para Whitepaper'─▒ Nedir?

ICO (─░lk Coin Arz─▒) Nedir?

Sorumluluk Reddi ve Risk Uyar─▒s─▒: Bu i├žerik, size hi├žbir beyan veya garanti verilmeksizin yaln─▒zca genel bilgi sunma ve e─čitim amac─▒yla "oldu─ču gibi" sunulmaktad─▒r. Bu i├žerik finansal, hukuki veya di─čer herhangi bir mesleki tavsiye olarak yorumlanmamal─▒d─▒r ve belirli bir hizmet veya ├╝r├╝n├╝n sat─▒n al─▒nmas─▒n─▒ ├Ânerme amac─▒ ta┼č─▒mamaktad─▒r. Uygun profesyonel dan─▒┼čmanlarla g├Âr├╝┼čerek kendinize y├Ânelik tavsiye alman─▒z gerekir. ├ť├ž├╝nc├╝ bir taraf─▒n katk─▒da bulundu─ču makalelerde yer alan g├Âr├╝┼člerin bu ├╝├ž├╝nc├╝ tarafa ait oldu─čunu ve Binance Academy'nin g├Âr├╝┼člerini yans─▒tmayabilece─čini l├╝tfen dikkate al─▒n─▒z. Daha fazla bilgi i├žin sorumluluk reddimizin tam metnini buradan okuyabilirsiniz. Dijital varl─▒k fiyatlar─▒ dalgalanabilir. Yat─▒r─▒m─▒n─▒z─▒n de─čeri y├╝kselebilece─či gibi d├╝┼čebilir de ve yat─▒r─▒m yapt─▒─č─▒n─▒z tutar─▒ geri alamayabilirsiniz. Yat─▒r─▒m kararlar─▒n─▒z─▒n t├╝m sorumlulu─ču size aittir ve Binance ya┼čanacak hi├žbir kay─▒p i├žin sorumluluk kabul etmez. Yat─▒r─▒m tavsiyesi de─čildir. Daha fazla bilgi i├žin Kullan─▒m Ko┼čullar─▒ ve Risk Uyar─▒s─▒ b├Âl├╝mlerimize bakabilirsiniz.