CryptoPunks Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
CryptoPunks Nedir?

CryptoPunks Nedir?

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: May 10, 2021G├╝ncellenme: Jun 9, 2023
4m


K─▒sa ├ľzet

CryptoPunks, koleksiyonluk kripto sanat eserleridir ve Ethereum blockchaini ├╝zerinde NFT'lerle temsil edilir. Her biri benzersiz ├Âzelliklere sahip 10.000 k├╝├ž├╝k, 8 bit tarz─▒nda "punk"lardan olu┼čur. ├ťnl├╝ ilk NFT projelerinden biri olmas─▒yla bir├žok kripto sanat├ž─▒s─▒na, hatta dijital koleksiyonluklar i├žin ERC-721 token standard─▒n─▒n geli┼čtirilmesine de ilham vermi┼čtir. CryptoPunk'lardan baz─▒lar─▒n─▒n milyonlarca dolara sat─▒larak en pahal─▒ NFT'ler aras─▒na girmesinin ard─▒ndan proje 2021 y─▒l─▒nda daha da pop├╝ler olmu┼čtur.




Giri┼č┬á

─░lk bak─▒┼čta bu k├╝├ž├╝k, kare ┼čeklindeki pikselli suratlar pek de ├Âzel g├Âz├╝kmeyebilir. Bunlardan baz─▒lar─▒ pipo i├žer. Baz─▒lar─▒n─▒n ┼čapkas─▒ vard─▒r. Hatta baz─▒lar─▒ da uzayl─▒d─▒r. Ama s├Âz konusu NFT'ler oldu─čunda g├Âr├╝n├╝┼čler aldat─▒c─▒ olabilir.

Bu komik g├Âr├╝n├╝ml├╝ punk'lardan yaln─▒zca bir tanesine sahip olman─▒z k├╝├ž├╝k bir apartman dairesinden b├╝y├╝k bir malikaneye kadar bir├žok ┼čeyi sat─▒n alman─▒za imkan tan─▒yabilir. 10.000 adetle s─▒n─▒rl─▒ bu 8 bit tarz─▒ndaki CryptoPunk'lar ┼ču anda ├žok b├╝y├╝k bir taleple kar┼č─▒ kar┼č─▒ya olan bir NFT koleksiyonudur. Bunlar─▒ sava┼čt─▒rmak ya da stake etmek m├╝mk├╝n de─čildir ve yaln─▒zca var olman─▒n d─▒┼č─▒nda hi├žbir ├Âzelli─če sahip de─čildirler. CryptoPunks ayn─▒ zamanda ilk NFT projelerinden biridir.


CryptoPunks'─▒ kim yaratt─▒?

CryptoPunks, Matt Hall ve John Watkinson taraf─▒ndan kurulmu┼č olan New York merkezli Larva Labs taraf─▒ndan yarat─▒lm─▒┼čt─▒r. Proje 2017 y─▒l─▒nda NFT'ler ve sanat─▒n de─čeri ├╝zerine bir deney olarak ba┼člam─▒┼č ve en nihayetinde g├╝n├╝m├╝zde kripto sanat─▒ olarak bildi─čimiz kavram─▒n pop├╝lerle┼čmesine yard─▒mc─▒ olmu┼čtur.
Bir t├╝r kripto para olmalar─▒n─▒n yan─▒nda Bitcoin ya da BNB'den olduk├ža farkl─▒d─▒rlar. 10.000 punk'─▒n her biri, Ethereum blockchaini ├╝zerindeki benzersiz NFT'lerdir. Bunlardan 3.840'─▒ kad─▒n ve 6.039'u ise erkektir. Ayr─▒ca birka├ž maymun, uzayl─▒ ve zombi de bu koleksiyonda yer almaktad─▒r.

Farkl─▒ ├Âzelliklerin bir araya getirilmesi 10.000 par├žadan her birinin tamamen benzersiz olmas─▒n─▒ sa─člamaktad─▒r.


─░lk zamanlarda punk'lar ├╝cretsiz olarak da─č─▒t─▒lm─▒┼čt─▒r. O d├Ânemde bu punk'lardan birine sahip olmak i├žin yap─▒lmas─▒ gereken tek ┼čey ilgili Ethereum i┼člem ├╝cretinin ├Âdenmesi olmu┼čtur.

O zamandan beri bu sanat eserlerinin pop├╝lerli─či de genel anlamda NFT'lerle birlikte b├╝y├╝k bir art─▒┼č g├Âstermi┼čtir. Hatta Christie's m├╝zayede evi tahmini de─čeri milyonlar─▒ bulan koleksiyonlar─▒ a├ž─▒k art─▒rma ile satmaktad─▒r.
Kafas─▒nda bant olan bu soluk y├╝zl├╝ uzayl─▒ punk, sat─▒┼č tarihi olan Mart 2021'de yakla┼č─▒k 7,58 milyon USD de─čerindeki 4.200 ETH ile en y├╝ksek bedelle sat─▒lm─▒┼č CryptoPunk olma rekoruna sahiptir. ─░kinci s─▒rada ise ayn─▒ miktarda ETH'ye (sat─▒┼č tarihinde yakla┼č─▒k 7,57 milyon USD) sat─▒lan CryptoPunk #7804 yer almaktad─▒r. Aradaki fark ETH fiyat─▒n─▒n artmas─▒ndan kaynaklanmaktad─▒r.┬á
Genel anlamda NFT'lere bakarsak, bu ikisi bug├╝ne dek en y├╝ksek bedelle sat─▒lm─▒┼č benzersiz tokenlar s─▒ralamas─▒nda ikinci ve ├╝├ž├╝nc├╝ s─▒rada yer almaktad─▒r. Bu s─▒ralaman─▒n zirvesindeki NFT ise Beeple'─▒n 69.346.250 USD'ye sat─▒lan EVERYDAYS: THE FIRST 5000 DAYS adl─▒ eseridir.


CryptoPunks nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

Proje kullan─▒ma sunuldu─čunda, g├╝n├╝m├╝zde NFT'ler i├žin kullan─▒lan ERC-721 token protokol├╝ hen├╝z mevcut bile de─čildi. Bu durumda Larva Labs'in tek yapabilece─či ellerinde olanla yani ERC-20 ile ├žal─▒┼čmakt─▒.

Punk k├╝lt├╝r├╝ne uygun bir ┼čekilde, ekip ERC-20 kodunu benzersiz ├╝r├╝nler ortaya ├ž─▒karmaya yetecek kadar de─či┼čtirdi ve k─▒sa bir s├╝re sonra geli┼čtirilen ERC-721'e de ilham kayna─č─▒ oldu.

Tokena Etherscan ├╝zerinden bakarsak, Maksimum Toplam Arz─▒n 10.000 oldu─čunu g├Ârebiliriz. Punk'lar ERC-20 token olarak g├Âz├╝kse de asl─▒nda birbiriyle ayn─▒ de─čildirler.


Her bir CryptoPunk'─▒n orijinalli─čini referans resmini hash ederek ve bunu token─▒n s├Âzle┼čmesindeki ├Âzel bir resim hash'i ile k─▒yaslayarak belirleyebilirsiniz.┬á
Resimler blockchain ├╝zerinde saklamak i├žin ├žok b├╝y├╝k oldu─čundan, Larva Labs 10.000 punk'─▒n hepsini birden i├žeren bile┼čik bir resim yaratm─▒┼čt─▒r. Bu resmin bir hash'i CryptoPunks token s├Âzle┼čmesinde mevcuttur.

Peki, sizin elinizdekinin hangisi oldu─čunu nas─▒l anlayabilirsiniz? Her bir punk'─▒n token─▒, bile┼čik resimdeki konumunu ifade eden meta veriler i├žerir. ├ľrne─čin CryptoPunk #7804, b├╝y├╝k bile┼čik resimdeki 7804. punk't─▒r.


Nereden CryptoPunk alabilirim?

Larva Labs, CryptoPunk'lar─▒ tasarlaman─▒n yan─▒nda CryptoPunks web sitesinde kendi ├Âzel pazar yerini de olu┼čturmu┼čtur. Kullan─▒c─▒lar buradan teklif verebilir, CryptoPunk alabilir ve satabilir. MetaMask'inizi kurarak ve ba─člayarak bu pazar yeriyle etkile┼čime girebilirsiniz.


CryptoPunk'lar Ethereum ├╝zerindeki lider NFT pazar yerlerinden biri olan OpenSea'de de yer almaktad─▒r. Fakat bu pikselli punk'lar biraz farkl─▒d─▒r. NFT pazar yerlerinde al─▒n─▒p sat─▒labilmeleri i├žin ERC-721 tokenlar─▒ olarak wrap edilmi┼člerdir.
Bir ERC-721 CryptoPunk'─▒n─▒ ERC-20 formuna kolayca geri ├ževirmek m├╝mk├╝nd├╝r. Bu wrap etme ve orijinal haline geri ├ževirme s├╝re├žleri Wrapped PUNKS ├╝zerinde ger├žekle┼čtirilir ve CryptoPunk i├žeren bir MetaMask c├╝zdan─▒ kullan─▒larak yap─▒labilir.


Son S├Âz

CryptoPunk'lar, NFT'ler ba─člam─▒nda art─▒k e┼čsiz olmasalar da bir zamanlar blockchain ├╝zerindeki saf sanatsal de─čerin ├Ânc├╝l├╝─č├╝n├╝ yap─▒yordu. Oyunla┼čt─▒rma ├Â─čelerine sahip CryptoKitties'in aksine, her bir punk yaln─▒zca bir resim olman─▒n d─▒┼č─▒nda hi├žbir ├Âzelli─če sahip de─čildir. Yine de bu ├╝r├╝nlerin ne kadar pop├╝ler oldu─čunu, do─črudan CryptoPunks'tan esinlenmi┼č projelerin say─▒s─▒na bakarak anlamak m├╝mk├╝nd├╝r.