Delegated Proof of Stake
Ana sayfa
Makaleler
Delegated Proof of Stake

Delegated Proof of Stake

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Nov 27, 2018G├╝ncellenme: Apr 20, 2023
5m

The Delegated Proof of Stake (DPoS) mutabakat algoritmas─▒ pek ├žok ki┼či taraf─▒ndan daha ├Ânceki PoS(Hisse ─░spat─▒) mekanizmas─▒n─▒n daha etkili ve demokratik versiyonu olarak g├Âr├╝lmektedir. Proof of Work (─░┼č ─░spat─▒) sistemi tasar─▒m─▒ gere─či ├žok fazla d─▒┼č kaynak gerektirdi─či i├žin hem PoS hem ┬áde DPoS, ┬áPoW algoritmas─▒na alternatif olarak kullan─▒lmaktad─▒r. Proof of Work algoritmas─▒ de─či┼čmez, merkeziyetsiz ve ┼čeffaf da─č─▒t─▒lm─▒┼č bir kay─▒t defterini g├╝venceye almak i├žin y├╝ksek miktarlarda hesaplama i┼či kullan─▒r. Bunun aksine, Pos ve DPos daha az kayna─ča ihtiya├ž duyar ve tasar─▒mlar─▒ gere─či daha s├╝rd├╝r├╝lebilir ve ├ževre dostudur. Delegated Proof of StakeÔÇÖin nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ anlamak i├žin ondan ├Ânce gelen Proof of Work ve Proof of Stake algoritmalar─▒n─▒n temelleri anla┼č─▒lmal─▒d─▒r.┬á


Proof of Work (PoW ─░┼č ─░spat─▒)

├ço─ču kriptopara sistemi blockchain ad─▒ndaki da─č─▒t─▒lm─▒┼č bir kay─▒t defteri ├╝zerinde ├žal─▒┼č─▒r ve Proof of Work kullan─▒lan ilk mutabakat algoritmas─▒d─▒r. Bitcoin algoritmas─▒n─▒n temel ├Â─čelerinden olmakla birlikte yeni bloklar─▒n olu┼čturulmas─▒ndan ve a─č g├╝venli─činin sa─članmas─▒ndan ┬á(madencilik i┼člemi yoluyla) sorumludur. Bitcoin, merkezi ve verimsiz geleneksel k├╝resel para sistemine alternatif olarak sunulmu┼čtur. PoW da uygulanabilir bir mutabakat protokol├╝ ortaya koyarak ┬ámerkezi otorite taraf─▒ndan y├Ânetilen para transferini gereksiz hale getirmi┼čtir. E┼čler aras─▒ ekonomik a─člarda, ger├žek zamanl─▒ merkeziyetsiz ├Âdeme anla┼čmalar─▒ sa─člayarak arac─▒lara olan ihtiyac─▒ ortadan kald─▒rm─▒┼č ve toplam i┼člem masraflar─▒n─▒ d├╝┼č├╝rm├╝┼čt├╝r.┬á

Proof of Work sistemi, kar─▒┼č─▒k kriptografik problemleri ├ž├Âzmek i├žin ├Âzel donan─▒mlar (ASICs) kullanan madenci nodeÔÇÖlar a─č─▒ ┬áve di─čer node tipleri ile s├╝rd├╝r├╝lmektedir. Ortalama olarak her 10 dakikada bir yeni bir blok kaz─▒l─▒r. Bir madencinin blockchaine yeni bir blok ekleyebilmesi i├žin ├Âncelikle o blo─čun ├ž├Âz├╝m├╝n├╝ bulmas─▒ gerekir. Di─čer bir deyi┼čle, bir madenci bunu ancak proof of workÔÇÖ├╝ tamamlayarak yapabilir ve kar┼č─▒l─▒─č─▒nda yeri olu┼čturulan coinleri ve o blo─čun t├╝m i┼člem masraflar─▒n─▒ ├Âd├╝l olarak al─▒r. Ancak bunun maliyeti olduk├ža y├╝ksektir ├ž├╝nk├╝ y├╝ksek miktarda enerji ve ba┼čar─▒s─▒z deneme gerektirir. Dahas─▒, ASIC donan─▒m─▒ olduk├ža pahal─▒d─▒r.┬á

PoW sisteminin d├╝zeni s├╝rd├╝rme ├žabas─▒n─▒n ├Âtesinde uygulanabilirlik alanlar─▒, ├Âzellikle de ├Âl├žeklenebilirli─či ┬á(saniye ba┼č─▒na ├žok az miktarda i┼člem) ├╝zerine hala yan─▒tlanmam─▒┼č sorular bulunmaktad─▒r. Fakat, Pow blockchainleri en iyi korunan ve g├╝venilir sistemler olarak kabul edilirler ve hata tolerans─▒ ├ž├Âz├╝m├╝ i├žin hala standartt─▒rlar. ┬á


Proof of Stake (PoS)

Proof of Stake mutabakat algoritmas─▒ Proof of WorkÔÇÖ├╝n en s─▒k kullan─▒lan alternatifidir. PoS sistemleri, Pow-temelli blockchainlerde s─▒k├ža ortaya ├ž─▒kan sorunlar─▒ ve yetersizlikleri ├ž├Âzmek i├žin tasarlanm─▒┼čt─▒r. ├ľzellikle Pow madencili─čindeki maliyeti (g├╝├ž t├╝ketimi ve donan─▒m) hedef al─▒r. Temel olarak Proof of Stake blockchaini deterministik bir yolla g├╝venli hale getirilmi┼čtir. Bu sistemlerde madencilik yap─▒lmaz ve yeni bloklar─▒n onaylanmas─▒ hisselendirilen coinlerin say─▒s─▒na ba─čl─▒d─▒r. Bir ki┼či ne kadar ├žok hisselendirilen coine sahipse, block onaylay─▒c─▒ (minter ya da forger olarak bilinir) olarak se├žilme ┼čans─▒ o kadar y├╝ksektir. PoW sistemleri d─▒┼č yat─▒r─▒mlara (g├╝├ž t├╝ketimi ve donan─▒m) ihtiya├ž duyarken, bir Proof of Stake blockchaini i├ž yat─▒r─▒mlarla (kripto paran─▒n kendisi) g├╝venli hale getirilir.┬á

Buna ek olarak, PoS sistemleri bir blockchaine sald─▒r─▒y─▒ daha maliyetli hale getirir ├ž├╝nk├╝ ba┼čar─▒l─▒ bir sald─▒r─▒, toplam varolan coinlerin en az %51ÔÇÖine sahip olmay─▒ gerektirir. Ba┼čar─▒s─▒z sald─▒r─▒lar ├žok b├╝y├╝k boyutta mali kayba neden olur. PosÔÇÖin art─▒lar─▒ ve avantajlar─▒na y├Ânelik ikna edici arg├╝manlara ra─čmen b├Âylesi sistemler hala yeni say─▒l─▒rlar ve b├╝y├╝k ├Âl├žekte test edilmeleri gerekir.┬á


Delegated Proof of Stake (DPoS) (Delege edilmi┼č Hisse Kan─▒t─▒)

The Delegated Proof of Stake (DPoS) m├╝tabakat algoritmas─▒ Daniel Larimer taraf─▒ndan 2014ÔÇÖte geli┼čtirilmi┼čtir. DPoS m├╝tabakat algoritmas─▒n─▒ kullanan kripto paralardan baz─▒lar─▒ Bitshares, Steem, Ark ve LiskÔÇÖtir.

DPoS temelli blockchain, hisse sahiplerinin i┼člerini ├╝├ž├╝nc├╝ partilere aktard─▒─č─▒ bir oylama sistemine dayan─▒r. Di─čer bir deyi┼čle bu hisse sahipleri sistemi kendileri ad─▒na ┬ákoruyacak birka├ž delege i├žin oylama yapma hakk─▒na sahiptir. Delegeler ┼čahitler olarak da adland─▒r─▒l─▒rlar ve yeni bloklar─▒n olu┼čturulmas─▒ ve do─črulanmas─▒ s─▒ras─▒nda mutabakat sa─člamakla y├╝k├╝ml├╝d├╝rler. ┬áKullan─▒c─▒n─▒n oylama g├╝c├╝, elinde tuttu─ču coinlerle do─čru orant─▒l─▒d─▒r. Oy verme sistemi projeden projeye de─či┼čiklik g├Âsterir fakat genel olarak oylama s─▒ras─▒nda her bir delege kendi bireysel ├Ânergesini sunar. Genellikle delegeler taraf─▒ndan elde edilen ├Âd├╝ller kendisinin se├žilmesi sa─člayan ki┼čilerle oranl─▒ bir ┼čekilde payla┼č─▒l─▒r.┬á

Bu y├╝zden DPoS algoritmas─▒ direk olarak delegenin itibar─▒na dayanan bir oylama sistemi yarat─▒r. E─čer se├žilen bir node do─čru davranmaz ya da etkin ┼čekilde ├žal─▒┼čmazsa k─▒sa s├╝rede azledilir ve yerine ba┼čkas─▒ getirilir. ┬á

Performans a├ž─▒s─▒ndan bak─▒ld─▒─č─▒nda, DPoS blockchainleri Pow ve PosÔÇÖa k─▒yasla saniye ba┼č─▒na daha ├žok i┼člem (TPS) yapabilerek daha ├Âl├žeklenebilir olurlar. ┬á


DPoS vs PoS

Hisse sahipli─či bak─▒m─▒ndan PoS ve DPoS benzer olsa da DPoSÔÇÖun sundu─ču bu ├Âzg├╝n demokratik oylama sisteminde blok ├╝reticileri se├žimle belirlenir. DPos sistemi oy verenler taraf─▒ndan s├╝rd├╝r├╝ld├╝─č├╝ i├žin, delegeler d├╝r├╝st ve etkin olma e─čilimi g├Âsterirler ├ž├╝nk├╝ aksi takdirde saf d─▒┼č─▒ b─▒rak─▒l─▒rlar. Buna ek olarak, DPoS blockchainleri saniye ba┼č─▒na i┼člem baz─▒ndan PoSÔÇÖlerden daha h─▒zl─▒d─▒r.┬á


DPoS vs PoW

PoS, PoWÔÇÖun hatalar─▒n─▒ d├╝zeltmeyi hedeflerken, DPoS blok ├╝retim s├╝recini kolayla┼čt─▒rmaya ├žal─▒┼č─▒r. Bu y├╝zden DPos sistemleri daha b├╝y├╝k miktarlarda blockchain i┼člemini ┬áh─▒zl─▒ca i┼čleyebilir. ┼×u anda DPos, PoW ve PoSÔÇÖla ayn─▒ ┼čekilde kullan─▒lmamaktad─▒r. PoW hala en g├╝venli mutabakat algoritmas─▒ olarak kabul edilir, bu y├╝zden de en ├žok para ak─▒┼č─▒ ondad─▒r. PoS ise PowÔÇÖdan h─▒zl─▒d─▒r ve daha ├žok kullan─▒m alan─▒na sahip olma potansiyeli vard─▒r. DPoS hisse kullan─▒m─▒n─▒ blok ├╝reticilerinin se├žimiyle s─▒n─▒rland─▒r─▒r. PoWÔÇÖun rekabet temelli sisteminin aksine burada ger├žekle┼čecek blok ├╝retimleri daha ├Ânceden belirlenmi┼čtir. Her bir ┼čahit blok ├╝retiminde s─▒rayla yer al─▒r. Baz─▒ ki┼čiler, DPoSÔÇÖun Proof of Authority (Otorite ─░spat─▒) sistemi olarak kabul edilmesi gerekti─čini d├╝┼č├╝n├╝r.┬á


Sonu├ž

DPoS, PoW ve hatta PoSÔÇÖden b├╝y├╝k oranda farkl─▒l─▒k g├Âsterir. Hisse sahiplerince yap─▒lan oylaman─▒n kullan─▒l─▒yor olmas─▒ d├╝r├╝st ve etkin delegelerin (┼čahitlerin) se├žilmesi ve motive edilmesine hizmet eder. Fakat, blok ├╝retimi PoS sisteminden olduk├ža farkl─▒d─▒r ve ├žo─ču durumda saniye ba┼č─▒na i┼člem anlam─▒nda daha y├╝ksek bir performans sergiler.┬á