Etherscan Nedir ve Nas─▒l Kullan─▒l─▒r?
Ana sayfa
Makaleler
Etherscan Nedir ve Nas─▒l Kullan─▒l─▒r?

Etherscan Nedir ve Nas─▒l Kullan─▒l─▒r?

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Oct 6, 2021G├╝ncellenme: Jun 9, 2023
8m

K─▒sa ├ľzet

Etherscan, Ethereum a─č─▒ i├žin bir blockchain gezginidir. Web sitesi; i┼člemler, bloklar, c├╝zdan adresleri, ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler ve di─čer zincir ├╝st├╝ veriler aras─▒nda arama yapman─▒za imkan tan─▒r. En pop├╝ler Ethereum blockchain gezginlerinden biridir ve ├╝cretsiz olarak kullan─▒labilir.

Etherscan kullanman─▒z blockchain'le, di─čer c├╝zdanlarla ve DApp'lerle tam olarak nas─▒l etkile┼čim kurdu─čunuzu anlaman─▒za katk─▒da bulunabilir. Bu bilgi g├╝vende kalman─▒za ve ┼č├╝pheli davran─▒┼člar─▒ belirlemenize de yard─▒mc─▒ olabilir.

Etherscan kullanmak i├žin arama alan─▒na yap─▒┼čt─▒rmak ├╝zere bir c├╝zdan adresine, i┼člem kimli─čine (TXID), s├Âzle┼čme adresine ya da ba┼čka bir tan─▒mlay─▒c─▒ya ihtiyac─▒n─▒z vard─▒r. Bulaca─č─▒n─▒z bilgiler ne arad─▒─č─▒n─▒za ba─čl─▒d─▒r, fakat bu bilgilerin b├╝y├╝k bir b├Âl├╝m├╝ ilgili i┼člemleri, adresleri, zaman damgalar─▒n─▒ ve tutarlar─▒ i├žerecektir.

Etherscan ├╝zerinden i┼člem yapmak, gas ├╝cretlerini kontrol etmek ve airdrop'lar─▒ aramak i├žin de do─črudan ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerle etkile┼čim kurabilirsiniz.


Giri┼č

Ethereum'u yaln─▒zca HODLing ya da birka├ž i┼člem yapmaktan daha fazlas─▒ i├žin kullan─▒yorsan─▒z, blockchain ├╝zerinde nas─▒l hareket edece─činizi ├Â─črenmeniz son derece faydal─▒d─▒r. Etherscan en pop├╝ler se├ženeklerden biridir, dolay─▒s─▒yla da temelleri ├Â─črenmek i├žin harika bir ba┼člang─▒├ž noktas─▒d─▒r. C├╝zdan─▒n─▒z─▒ ba─člamak hatta bir hesap bile a├žmak zorunda kalmadan ├Âzelliklerin b├╝y├╝k bir ├žo─čunlu─čunu kullanabilirsiniz. Etherscan'i kullanman─▒n en yayg─▒n yollar─▒n─▒ ve buldu─čunuz bilgilerle neler yapabilece─činizi inceleyelim.

  

Etherscan nedir?

Etherscan, Ethereum blockchaini ├╝zerindeki i┼člemlere y├Ânelik herkese a├ž─▒k verileri, ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeleri, adresleri ve ├žok daha fazlas─▒n─▒ g├Âr├╝nt├╝lemenize imkan tan─▒yan bir blockchain gezginidir. Ethereum ├╝zerindeki t├╝m etkile┼čimler herkese a├ž─▒kt─▒r ve Etherscan de bir arama motoru gibi davranarak bunlar─▒ incelemenize imkan tan─▒r. Token'lar, ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler ve c├╝zdan adresleri de dahil olmak ├╝zere ilgili t├╝m etkinlikleri kontrol etmek i├žin bir i┼člem hash'i (i┼člem kimli─či) kullanabilirsiniz.

Etherscan'e ├╝ye olman─▒za gerek yoktur, fakat ekstra i┼člevler i├žin bir hesap olu┼čturabilirsiniz. ├ľrne─čin, yeni i┼člemlerden haberdar olmak i├žin uyar─▒lar koyabilir, geli┼čtirici ara├žlar─▒na ula┼čabilir ve veri ak─▒┼člar─▒ yaratabilirsiniz.

Etherscan size kullanabilece─činiz bir Ethereum c├╝zdan─▒ sunmaz ya da ├Âzel anahtarlar─▒n─▒z─▒ tutmaz. Etherscan'i al─▒m sat─▒m yapmak i├žin de kullanamazs─▒n─▒z. Etherscan yaln─▒zca bir blockchain bilgi kayna─č─▒ ve ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme veri taban─▒ olarak hareket eder. ─░┼člem yapmak ya da kripto saklamak i├žin Trust Wallet, MetaMask, Math Wallet ya da Binance Chain Wallet gibi bir kripto c├╝zdan─▒na ihtiyac─▒n─▒z vard─▒r.


Neden Etherscan kullanmal─▒y─▒m?

Etherscan, Ethereum i├žin en g├╝venilir ve pop├╝ler blok gezginlerinden biridir. Fakat zincir ├╝st├╝ bilgileri kontrol etmek i├žin neden Etherscan gibi bir blok gezgini kullanman─▒z gerekti─čini anlaman─▒z daha ├Ânemlidir. Blockchain'le nas─▒l etkile┼čim kurdu─čunuz hakk─▒nda daha fazla bilgiye sahip olman─▒z, Dapp ve i┼člemlerde nelerin olup bitti─čini anlaman─▒za yard─▒mc─▒ olabilir. Bu bilgi ayn─▒ zamanda sizi g├╝vende tutabilir ve ┼č├╝pheli blockchain etkinliklerini belirlemenize yard─▒mc─▒ olabilir.

├ľrne─čin balina uyar─▒lar─▒, y├╝ksek tutarlarda kripto paran─▒n bir borsaya ta┼č─▒nd─▒─č─▒ konusunda sizi bilgilendirebilir. Her zaman i├žin ge├žerli olmasa da bu hareket, b├╝y├╝k bir elden ├ž─▒karman─▒n yap─▒laca─č─▒n─▒ g├Âsterebilir. Projelerin kurucular─▒n─▒n, proje tokenleriyle neler yapt─▒─č─▒n─▒ da g├Ârebilirsiniz. Bu da potansiyel doland─▒r─▒c─▒l─▒klar─▒ ya da geli┼čtiricilerin projelerini terk ederek coinlerini satt─▒─č─▒ havuz bo┼čaltmalar─▒ (rug pull) belirlemenize yard─▒mc─▒ olur.


Etherscan'de bir i┼čleme ve c├╝zdana nas─▒l bak─▒l─▒r?

Etherscan'in temel bir ├Âzelli─či i┼člemleri takip etmesidir. Kripto paralar─▒n─▒z─▒ nas─▒l takip edece─činizi anlaman─▒z, bir blockchainden elde edebilece─činiz di─čer t├╝m bilgileri edinmenizde anahtard─▒r. ├ľrne─čin, c├╝zdan─▒n─▒zdan ┼ču adrese 0,025 ether (ETH) g├Ânderdi─činizi varsayal─▒m: 0x480bbcb368197d44c6f54a738e59c33eff004b6a.

Buna ek olarak 0,001559212674537 ETH i┼člem ├╝creti de ├Âdediniz. ─░┼člemi yapt─▒ktan sonra c├╝zdan─▒n─▒z ┼ču TXID'yi g├Âsteriyor:

0x80a3cc0f344651b3de745b2f1efbe8d35d4f348e95b345c8a840ebf955414fa5

─░┼člemin ka├ž kez onayland─▒─č─▒n─▒ g├Ârmek ve g├Ânderinin ba┼čar─▒l─▒ olup olmad─▒─č─▒n─▒ ├Â─črenmek istiyorsunuz.┬á

1. Etherscan ana sayfas─▒na gidin ve sayfan─▒n ├╝st b├Âl├╝m├╝ndeki arama alan─▒n─▒ bulun.


2. ─░┼člem kimli─čini (TXID) kopyalayarak arama alan─▒na yap─▒┼čt─▒r─▒n ve arama simgesine t─▒klay─▒n.


3. Art─▒k i┼čleminize y├Ânelik t├╝m bilgileri g├Ârebilirsiniz:


4. Daha fazla bilgi i├žin "Click to see More" (Daha fazlas─▒n─▒ g├Âr) d├╝─čmesine de t─▒klayabilirsiniz, fakat ┼čimdilik yaln─▒zca varsay─▒lan ayarlara g├Âre kar┼č─▒n─▒za ├ž─▒kacak bilgileri inceleyelim:

─░┼člem Hash'i

─░┼čleminize ├Âzel say─▒ ve harfler dizinidir (TXID).

Durum

─░┼člemin ba┼čar─▒l─▒ m─▒, ba┼čar─▒s─▒z m─▒ yoksa devam etmekte mi oldu─čunu g├Âsterir.

Blok

─░┼čleminizin dahil edildi─či blok numaras─▒d─▒r. ─░┼čleminizin ka├ž onaylamadan ge├žti─čini de g├Ârebilirsiniz. Bu say─▒, sizin i┼čleminizin bulundu─ču bloktan sonra zincire ka├ž adet blok eklendi─čidir.

Zaman damgas─▒

─░┼čleminizin eklendi─či blo─čun zaman damgas─▒d─▒r.

G├Ânderen

─░┼člemi yapan c├╝zdan adresidir.

Al─▒c─▒

Al─▒c─▒ adres ya da ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmedir.

De─čer

─░┼člemde g├Ânderilen tutard─▒r.

─░┼člem ├ťcreti

─░┼člemi yapmak i├žin ├Âdenen ├╝crettir.

Gas Fiyat─▒

─░┼člem i├žin bir birim gas'in maliyetidir.

TXN T├╝r├╝

Bir i┼člemin eski geleneksel gas sistemi mi (1) yoksa yeni EIP-1559 blok ├╝creti sistemiyle mi (2) yap─▒ld─▒─č─▒na y├Ânelik bilgidir.


Yukar─▒daki verilere bakarak i┼člemin ba┼čar─▒l─▒ oldu─ču ve yeteri kadar onaylama ald─▒─č─▒ kolayca g├Âr├╝lebilir. ─░┼čleminizin durumunu, al─▒c─▒ c├╝zdana bakarak da kontrol edebilirsiniz.

Bunun i├žin arama ├žubu─čuna geri gitmeniz ve al─▒c─▒ c├╝zdan─▒n adresini yap─▒┼čt─▒rman─▒z gereklidir:

0x480bbcb368197d44c6f54a738e59c33eff004b6a


Sayfan─▒n alt─▒nda, adrese ili┼čkin t├╝m i┼člemlerin bir listesini g├Ârebilirsiniz:


K─▒rm─▒z─▒yla i┼čaretli i┼člem, sizin g├Ânderdi─činiz 0,025 ETH'dir. Bu i┼člemin Al─▒c─▒ (In) olarak i┼čaretlendi─čini, yani arad─▒─č─▒n─▒z adresin i┼člemin al─▒c─▒s─▒ oldu─čunu g├Ârebilirsiniz. Sayfan─▒n ├╝st b├Âl├╝m├╝nden c├╝zdan─▒n bakiyesinin bir ├Âzetine de ula┼čabilirsiniz.


Etherscan'de ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelere nas─▒l bak─▒l─▒r?

DApp'lerdeki ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerle s─▒k├ža etkile┼čim kuruyorsan─▒z, bu s├Âzle┼čmeleri Etherscan'de nas─▒l bulaca─č─▒n─▒z─▒ ├Â─črenmeniz faydal─▒ olabilir. Bu sayede, fonlar─▒n─▒z─▒ do─čru s├Âzle┼čmeye g├Ânderip g├Ândermedi─činizi bir kez daha kontrol edebilirsiniz.

C├╝zdan─▒n─▒za yeni bir token eklemeniz gerekirse, token'─▒n s├Âzle┼čme adresini bulman─▒z gerekecektir. Token'─▒n mant─▒─č─▒na y├Ânelik bilgiler ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme adresinde yer al─▒r. ├ľrne─čin, token transferlerinin nas─▒l yap─▒ld─▒─č─▒na ve token'─▒n di─čer davran─▒┼č ├Âzelliklerine y├Ânelik bilgilere buradan ula┼č─▒labilir.

Bir token'─▒n adresini bulmak i├žin CoinMarketCap, CoinGecko ya da projenin resmi web sitesini ziyaret edebilirsiniz. https://etherscan.io/tokens adresini de inceleyebilirsiniz.

Do─čru token adresini ekledi─činizi, yukar─▒da bahsetti─čimiz web siteleriyle tekrar kontrol etti─činizden mutlaka emin olmal─▒s─▒n─▒z. Ethereum ├╝zerindeki Uniswap ERC-20 token'─▒n─▒n─▒ inceleyelim:

0x1f9840a85d5af5bf1d1762f925bdaddc4201f984

1. Ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme adresini kopyalay─▒n ve arama alan─▒na yap─▒┼čt─▒r─▒n.


2. S├Âzle┼čmenin bakiyesini ve Uniswap (UNI) token s├Âzle┼čmesine y├Ânelik di─čer genel bilgileri g├Âreceksiniz.


3. Bunun alt─▒nda i┼člemler, bir yorum b├Âl├╝m├╝ ve ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmenin kendisi de dahil olmak ├╝zere bak─▒labilecek ba┼čka se├ženekler de yer al─▒r. Etkile┼čim kurabilece─činiz se├ženekleri g├Ârmek ve Uniswap'─▒n kurallar─▒n─▒ okumak i├žin [Contract] (s├Âzle┼čme) ├Âgesine t─▒klay─▒n.


4. [Read Contract] (S├Âzle┼čmeyi Oku) sekmesi, s├Âzle┼čmeye dair genel bilgileri g├Âsterir. ├ľrne─čin, c├╝zdan─▒n─▒zdaki token'─▒ kullanma iznine sahip belirli adres ya da c├╝zdanlar─▒n bakiyesini sorgulaman─▒za imkan tan─▒r.


[Write Contract] (S├Âzle┼čme Yaz) ├Âgesine t─▒klayarak s├Âzle┼čmeyle do─črudan etkile┼čim kurabilirsiniz. Bu ├Âzellik, DeFi platformlar─▒ ve DApp'lere teknik bir sorun ya da web sitesinin hizmet d─▒┼č─▒ olmas─▒ gibi nedenlerden ├Ât├╝r├╝ ula┼č─▒lamad─▒─č─▒ durumlarda faydal─▒d─▒r. Baz─▒ durumlarda, projenin API'sini kullanmadan ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeyle etkile┼čim kurmay─▒ deneyebilirsiniz.

[Connect to Web3] (Web3'e Ba─član) se├žene─čine t─▒klaman─▒z MetaMask ya da Binance Chain Wallet gibi bir kripto c├╝zdan─▒na ba─članman─▒za ve s├Âzle┼čmeyle etkile┼čim kurman─▒za imkan tan─▒yacakt─▒r.


Buradaki en basit eylem, coin'lerin transferidir. [transferFrom]'u kullanarak eri┼čim iznine sahip oldu─čunuz bir adresten ba┼čka adreslere token transfer edebilirsiniz.

[transfer] se├žene─či, ba─čl─▒ olan c├╝zdan─▒n─▒zdan s├Âzle┼čmeye ili┼čkin token'─▒ transfer etmenize imkan tan─▒r. A┼ča─č─▒daki i┼člem, ba─čl─▒ c├╝zdan─▒m─▒zdan, girdi─čimiz al─▒c─▒ c├╝zdan adresine 1 UNI g├Ânderecektir. G├Ândermek istedi─činiz tutar i├žin do─čru adette ondal─▒k basama─č─▒ dahil etti─činizden de emin olman─▒z gereklidir.

├ço─ču kullan─▒c─▒, bu ├Âzellikleri kullanmaya hi├žbir zaman ihtiya├ž duymaz. Fakat bir ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmede tutulan fonlara eri┼čmenizin gerekmesi ihtimaline kar┼č─▒ ├Âzelliklerin nerede yer ald─▒─č─▒n─▒ bilmeniz faydal─▒d─▒r.


Etherscan'de gas fiyatlar─▒ nas─▒l kontrol edilir?

Gas fiyatlar─▒ Ethereum'un i┼člem ├╝cretlerinin bir par├žas─▒d─▒r. Bu ├╝cretler, i┼čleminizin dahil edildi─či blo─ča g├Âre de─či┼čiklik g├Âsterir. Her blok, a─č trafi─čine ba─čl─▒ olarak de─či┼čen belirli bir ├╝crete sahiptir. Etherscan'deki gas takip├žisi, farkl─▒ gas seviyeleri i├žin fiyat ve zaman farklar─▒n─▒ g├Âsterir. A─č─▒n ne kadar yo─čun oldu─čunu ve basit bir transfer yapmak ya da daha karma┼č─▒k bir ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeyle etkile┼čim kurmak i├žin ne kadar ├Âdeme yapman─▒z gerekti─čini yakla┼č─▒k olarak tahmin edebilmeniz i├žin kullan─▒┼čl─▒ bir ara├žt─▒r.


cta


Son S├Âz

Etherscan ├╝cretsiz, kolay kullan─▒ml─▒ ve c├╝zdan─▒n─▒z─▒n ya da borsan─▒z─▒n g├Âsterebilece─činden daha fazla bilgiye ihtiya├ž duyman─▒z halinde kullan─▒┼čl─▒ bir ara├žt─▒r. En temel ├Âzellikleri kullanmay─▒ ├žok k─▒sa bir s├╝re i├žinde ├Â─črenebilirsiniz. Etherscan, BscScan gibi di─čer blok gezginlerinin de temeli oldu─čundan burada ├Â─črendiklerinizi ba┼čka yerlerde de kolayca kullanabilirsiniz. ─░ster bir i┼člemin durumunu onaylamak ister favori DApp'inizin ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmesine bakmak istiyor olun, Etherscan olduk├ža iyi bir ba┼člang─▒├ž noktas─▒d─▒r.