Dogecoin Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Dogecoin Nedir?

Dogecoin Nedir?

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Oct 9, 2020G├╝ncellenme: Dec 23, 2022
6m

K─▒sa ├ľzet

Evet, Dogecoin t├╝m zamanlar─▒n en ├╝nl├╝ memlerinden birine dayanan bir kripto parad─▒r. ─░lgin├ž bir ┼čekilde, bu mizahi do─čas─▒ kripto paran─▒n varl─▒─č─▒n─▒ s├╝rd├╝rmesine zarar vermemi┼čtir. Dogecoin, y─▒llar i├žinde bir├žok giri┼čim i├žin fon toplam─▒┼č olan sad─▒k bir kullan─▒c─▒ toplulu─čuna sahiptir.


Giri┼č

2009 y─▒l─▒nda┬áBitcoin'in ortaya ├ž─▒kmas─▒ dijital para birimlerinin yolunu a├žt─▒. O zamandan bu yana, bir├žok farkl─▒ kullan─▒m alan─▒na hizmet etmeyi ama├žlayan binlerce alternatif┬ákripto para (ya da┬áaltcoin) kullan─▒ma sunuldu. Bunlardan baz─▒lar─▒, kendilerini para olarak kabul ettirmeyi ama├žlarken di─čerleri ise┬áEthereum gibi┬áak─▒ll─▒ kontrat platformlar─▒n─▒ desteklemeyi hedefliyor.

─░lk coinlerden biri olan Dogecoin, muhtemelen en benzersiz ├╝r├╝nlerden biri. Bu coin, 2014 y─▒l─▒ndan beri kripto para severlerin ilgisini ├žekiyor. Ve bu makalede bunun nedenini a├ž─▒klayaca─č─▒z.


Dogecoin'in k─▒sa bir tarihi

Kurulu┼č ve kullan─▒ma sunulma

Dogecoin (DOGE),┬áLitecoin kod taban─▒n─▒n bir ├žatallanmas─▒na dayanan,┬áa├ž─▒k kaynakl─▒ bir kripto parad─▒r. ─░sminden de anla┼č─▒labilece─či gibi, 2013 y─▒l─▒nda interneti kas─▒p kavuran┬áDoge memine b├╝y├╝k oranda dayan─▒r. Memin orijinal g├Ârselinde Shiba Inu cinsi bir k├Âpek yer al─▒r ve k├Âpe─čin i├ž diyalo─ču comic sans fontuyla yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.
Oregon'dan bir programc─▒ olan Billy Markus, ba┼člang─▒├žta bir t├╝r ÔÇť┼čakaÔÇŁ kripto para fikriyle ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Daha ne┼čeli bir┬ácoinin, b├╝y├╝k bir kitlenin ilgisini ├žekmede Bitcoin'e k─▒yasla daha fazla ┼čans─▒ olabilece─čini d├╝┼č├╝n├╝r. Ayn─▒ zamanlarda Adobe'nin Jackson Palmer'─▒, daha sonradan sildi─či tweet'inde ÔÇťDogecoin'e yat─▒r─▒m yapt─▒─č─▒n─▒, bu coinin bir sonraki b├╝y├╝k ba┼čar─▒lardan biri olaca─č─▒na emin oldu─čunuÔÇŁ s├Âyler.
Biraz te┼čvikle Palmer,┬ádogecoin.com'u kurar. Markus, a├ž─▒lmas─▒ndan k─▒sa s├╝re sonra siteye denk gelir ve bunu ger├že─če ├ževirmek i├žin Palmer'a ula┼čarak ┼ču anda Dogecoin olarak bilinen coin ├╝zerinde ├žal─▒┼čmaya ba┼člar.
Bu kripto para, kullan─▒ma sunulmas─▒n─▒n ard─▒ndan sosyal medyada h─▒zla yay─▒l─▒r. Aylar i├žinde birka├ž milyon dolarl─▒k┬ápiyasa de─čerine ula┼č─▒r.


Topluluk giri┼čimleri

Dogecoin toplulu─ču, yapt─▒klar─▒ yard─▒m ama├žl─▒ katk─▒larla bilinir. Bu katk─▒lar, Reddit gibi sitelerde kullan─▒c─▒lar─▒n i├žerik yarat─▒c─▒lar─▒n─▒ ├Âd├╝llendirmek i├žin birbirlerine d├╝┼č├╝k miktarlarda Dogecoin g├Ândermesiyle bir bah┼či┼č sistemi olarak ba┼člar.

Bu payla┼č─▒m ruhu, daha b├╝y├╝k hedefleri olan fon toplama giri┼čimlerine yans─▒r: 2014 y─▒l─▒nda, Jamaika yar─▒┼č k─▒za─č─▒ tak─▒m─▒n─▒n Sochi K─▒┼č Olimpiyatlar─▒'na kat─▒lmas─▒ i├žin 30.000 USD'nin ├╝zerinde Dogecoin toplan─▒r. Tak─▒m, elemeleri ge├žmeyi ba┼čar─▒r fakat etkinlik i├žin Rusya'ya gitmeyi finanse edemez.

Ayn─▒ y─▒l, topluluk ba┼čka iki giri┼čim daha ba┼člat─▒r. Doge4Water, Kenya'da kuyular─▒n kaz─▒lmas─▒ i├žin 30.000 USD'nin ├╝zerinde toplar ve Dogecoin severler daha sonra NASCAR s├╝r├╝c├╝s├╝ Josh Wise'a 50.000 USD'nin ├╝zerinde kripto parayla sponsor olur. Sonu├ž olarak Wise, arabas─▒na Dogecoin logosunu boyar.

Tesla CEO'su Elon Musk da Dogecoin'in en favori kripto paralar─▒ndan biri ÔÇťolabilece─činiÔÇŁ s├Âyleyen bir┬átweet payla┼čm─▒┼čt─▒r. Bir topluluk oylamas─▒n─▒n ard─▒ndan Elon Musk, ┼čaka yollu olarak coinin CEO'su ilan edilir.┬á


TikTok patlamas─▒

2020 y─▒l─▒n─▒n ortalar─▒nda, video payla┼č─▒m uygulamas─▒ TikTok'taki viral bir video, zincir tepkime yaratarak DOGE fiyat─▒n─▒n ├Ânemli ├Âl├ž├╝de y├╝kselmesine neden olur. Bir kullan─▒c─▒, coinleri sat─▒n al─▒p fiyat 1 USD'ye vurdu─čunda satmalar─▒ durumunda kat─▒lan ÔÇťherkesin zengin olaca─č─▒n─▒ÔÇŁ s├Âyleyerek di─čer kullan─▒c─▒lar─▒ Dogecoin al─▒rken kendisine kat─▒lmaya davet eder. Ak─▒m katlanarak b├╝y├╝r ve Dogecoin fiyat─▒ bir hafta ├Ânceye k─▒yasla 2,5 kattan fazla artar. Fakat bu fiyat art─▒┼č─▒ k─▒sa s├╝reli olur ve daha sonra fiyatlar h─▒zla d├╝┼čmeye ba┼člar.

Bu tip hareketler ┼či┼čir ve bo┼čalt (pump and dump) olarak kabul edilebilir. Bu t├╝r bir d├╝zen, yat─▒r─▒mc─▒lar i├žin arz etti─či tehlike nedeniyle geleneksel piyasalarda yasa d─▒┼č─▒d─▒r. Destekleyiciler, bir varl─▒k hakk─▒nda heyecan yaratmadan ├Ânce bu varl─▒ktan b├╝y├╝k miktarlarda al─▒r ve di─čerlerinin de FOMO (geli┼čmeleri ka├ž─▒rma korkusu) nedeniyle yat─▒r─▒m yapmas─▒na neden olur. Sonu├ž olarak fiyat ├Ânemli ├Âl├ž├╝de artar (ÔÇť┼či┼čerÔÇŁ). Daha sonra destekleyiciler birikimlerini satarak ÔÇťbo┼čaltÔÇŁ k─▒sm─▒n─▒ harekete ge├žirir ÔÇô b├Âyle y├╝ksek bir sat─▒┼č bask─▒s─▒yla fiyatlar dibe ├žak─▒l─▒r ve s├╝rece daha sonradan dahil olan yat─▒r─▒mc─▒lar b├╝y├╝k kay─▒plar ya┼čar.

Her zamanki gibi, bir yat─▒r─▒ma girmeden ├Ânce kendi ara┼čt─▒rman─▒z─▒ yapman─▒z gereklidir. Binance Academy, al─▒m sat─▒m ve ekonomiye y├Ânelik bir├žok kayna─ča sahiptir ve bunlar kripto para piyasalar─▒n─▒ daha iyi anlaman─▒z─▒ sa─člamaya yard─▒mc─▒ olabilir.


Dogecoin nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

Dogecoin,┬áLitecoin'in (LTC) Luckycoin adl─▒ bir ├žatallanmas─▒na dayan─▒r. Fakat protokol ├╝zerinde ├Ânemli de─či┼čiklikler yap─▒lm─▒┼čt─▒r. ┼×imdi Dogecoin'in nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ndan bahsedelim.


Blockchain

Bitcoin gibi Dogecoin de┬ábloklar─▒n Proof of Work arac─▒l─▒─č─▒yla eklendi─či bir┬áblockchain kullan─▒r. A─č kat─▒l─▒mc─▒lar─▒,┬átam node olarak hareket edebilmek i├žin cihazlar─▒na┬áa├ž─▒k kaynakl─▒ yaz─▒l─▒m─▒ y├╝kler. Blockchain teknolojisine a┼čina de─čilseniz bunun anlam─▒, her bir kat─▒l─▒mc─▒n─▒n veritaban─▒n─▒n tam bir kopyas─▒n─▒ (t├╝m i┼člemleri i├žerir) tuttu─čudur.

Sistem merkeziyetsizdir ├ž├╝nk├╝ sistemi kontrol eden bir y├Ânetici yoktur. Bunun yerine kullan─▒c─▒lar, bilgileri do─črudan birbirlerine g├Ânderir ve a─čdaki e┼člerin d├╝r├╝st davran─▒p davranmad─▒─č─▒n─▒ kontrol etmek i├žin kriptografik tekniklerden faydalan─▒r.

Bu sistem t├╝r├╝ hakk─▒nda daha fazla bilgi edinmek i├žin┬áBlockchain Teknolojisi Kapsaml─▒ Rehberi makalemizi okuyabilirsiniz.


Madencilik ve arz

Bitcoin gibi Proof of Work (─░┼č ─░spat─▒) blockchainlerde, yeni┬ácoinler yaratmak i├žin┬ámadencilik adl─▒ bir s├╝re├ž kullan─▒l─▒r. Kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n, ÔÇťi┼čÔÇŁ yapt─▒klar─▒n─▒ a─ča kan─▒tlamas─▒ gerekir. Bu s├╝recin, karma┼č─▒k bir bulmacay─▒ yan─▒tlamak gibi oldu─čunu d├╝┼č├╝nebilirsiniz.
Bulmaca, a─č─▒n ge├žerli olarak kabul edece─či bir ├ž─▒kt─▒ sunabilene kadar kullan─▒c─▒n─▒n bilgiyi┬áhash etmesiyle ├ž├Âz├╝l├╝r. Elde hesaplamayla ├ž├Âz├╝me ula┼čmak m├╝mk├╝n de─čildir, bu nedenle kullan─▒c─▒lar─▒n ├ž├Âz├╝m├╝ bulmak i├žin elektrik ve hesaplama g├╝c├╝ ay─▒rmas─▒ gerekir.
Bitcoin ve Litecoin aras─▒ndaki ├Ânemli bir fark, Litecoin'in madencilik i├žin SHA-256 hash fonksiyonunu kullanmamas─▒d─▒r. Bu yakla┼č─▒m ├Âzellikle benimsenmi┼čtir ÔÇô bunun yerine Litecoin,┬áASIC'e diren├žli bir Proof of Work algoritmas─▒ olan Scrypt'i kullan─▒r.
Yal─▒n bir dille anlatacak olursak bunun anlam─▒, Bitcoin madencili─či i├žin ├Âzel yarat─▒lm─▒┼č makinelerin Litecoin madencili─či i├žin kullan─▒lan standart bilgisayar ve GPU'larla rekabet edemeyece─čidir. Teoride bu yakla┼č─▒m daha merkeziyetsiz bir madencilik ├ževresi yaratmal─▒d─▒r. Fakat k─▒sa s├╝re sonra Scrypt i├žin de┬áUygulamaya ├ľzel Entegre Devreler (ASIC) ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.
Litecoin'in bir t├╝revi olan Dogecoin de Scrypt algoritmas─▒n─▒ kullan─▒r. Fakat Dogecoin geli┼čtiricileri, rekabetten ka├ž─▒nmak ve g├╝venlik risklerini engellemek i├žin┬ábirle┼čik madencilik modeline ge├žmi┼čtir, yani Litecoin madencileri e┼č zamanl─▒ olarak Dogecoin de kazanabilir. Bunun bir analizi i├žin Binance Research'├╝n┬áDogecoin ve Litecoin'de Birle┼čik Madencilik incelemesini okuyabilirsiniz.
Dogecoin madencili─či bir dakikal─▒k blok s├╝relerini hedefler ve 10.000 DOGE'luk bir blok ├Âd├╝l├╝ verir. Birimler i├žin┬ámaksimum arz yoktur ve y├╝z milyardan fazla birim halihaz─▒rda dola┼č─▒mdad─▒r. Destekleyicileri, limit olmamas─▒ karar─▒n─▒n iyi bir tercih oldu─čunu ├ž├╝nk├╝ bu yakla┼č─▒m─▒n coinin harcanmas─▒n─▒ te┼čvik etti─čini ve erken d├Ânem kullan─▒c─▒lar─▒n─▒n orant─▒s─▒z bir ┼čekilde kar elde etmesini engelledi─čini d├╝┼č├╝n├╝r.



Dogecoin ile ne yapabilirsiniz?

Di─čer bir├žok kripto para gibi farkl─▒ birka├ž yoldan Dogecoin elde edebilirsiniz. Kendiniz madencilik yapabilir ya da ├╝r├╝n ve hizmetler kar┼č─▒l─▒─č─▒nda ├Âdeme olarak Dogecoin alabilirsiniz. Fakat en kolay y├Ântem, coini bir kripto para borsas─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla sat─▒n almakt─▒r. Genellikle, ├Ânce Bitcoin ya da pop├╝ler bir ba┼čka coini sat─▒n alman─▒z ve daha sonra bunu DOGE'a ├ževirmeniz gerekir.
Dogecoin'lerinizi ald─▒─č─▒n─▒zda bunlar─▒ herhangi bir di─čer kripto para gibi kullanabilirsiniz ÔÇô bir┬ádonan─▒m c├╝zdan─▒nda uzun vadeli olarak tutabilir, di─čer coinlerle takas edebilir, ├╝r├╝n sat─▒n alabilir ya da ba┼čkalar─▒na Dogecoin'le bah┼či┼č verebilirsiniz. Bir├žok farkl─▒ sat─▒c─▒dan hediye kart─▒ ve kupon sat─▒n al─▒nabildi─či i├žin┬áBitrefill muhtemelen coini harcaman─▒n en kolay yoludur.


Son d├╝┼č├╝nceler

Bir internet memine dayanarak ortaya ├ž─▒kan bir varl─▒k olsa da Dogecoin, sad─▒k bir kullan─▒c─▒ toplulu─ču edinmi┼čtir. Alt─▒ y─▒l ├Ânce kullan─▒ma sunulmas─▒ndan bu yana, y├╝z milyonlarca dolarl─▒k piyasa de─čerini korumu┼čtur.

Piyasan─▒n Dogecoin'i yeni bir para birimi mi, ge├žerli bir finansal varl─▒k m─▒ yoksa bu ikisinin aras─▒nda bir yerde mi de─čerledi─či net de─čildir. Fakat Shiba Inu para biriminin yaratt─▒─č─▒ etkiye bug├╝ne kadar ├žok az say─▒da para birimi sahip olmu┼čtur ÔÇô┬áhem de bunu, bir mem coin olma stat├╝s├╝ne ra─čmen ba┼čarm─▒┼čt─▒r.