InterPlanetary File System (IPFS)

Негизги жыйынтыктар

• IPFS — бул борбордук серверлерге көз каранды болбостон файлдарды сактоо жана бөлүшүү үчүн колдонулуучу ачык баштапкы коддуу P2P системасынын тармактык протоколу.

• Файлдарды сервердин дареги боюнча издегендин (HTTP сыяктуу) ордуна, IPFS аларды мазмун идентификатору (CID) деп аталган өзгөчө криптографиялык издин жардамы менен мазмуну боюнча табат.

• IPFS — NFT, борборсуздаштырылган колдонмолор жана бөлүштүрүлгөн архивдөө долбоорлору үчүн блокчейнден тышкары мета-маалыматтарды сактоочу жай катары кеңири колдонулат.

• Файлдар кеминде бир түйүн аларды «бекитип» турганда гана жеткиликтүү бойдон калат; бекитүү кызматтары жана Filecoin сыяктуу протоколдор узак мөөнөттүү жеткиликтүүлүк маселесин чечүүгө жардам берет.

IPFS (InterPlanetary File System) — бул файлдарды бир дагы серверге көз каранды кылбастан сактоого жана алууга мүмкүн болгон бөлүштүрүлгөн, туруктуу тармакты түзүү үчүн иштелип чыккан ачык баштапкы коддуу протокол. Protocol Labs тарабынан түзүлүп, биринчи жолу 2015-жылы чыгарылган IPFS бүгүнкү күндө интернеттин көпчүлүк бөлүгүнүн негизин түзгөн HTTP протоколуна салыштырмалуу маалыматтарды бөлүштүрүүгө принципиалдуу түрдө башкача ыкманы колдонот.

HTTP vs. IPFS: жайгашкан жери vs. мазмуну

Салттуу веб маалымат сакталган жердин негизинде мазмунду алуучу HTTP протоколунун базасында иштейт. Вебсайтка киргениңизде, браузериңиз AWS маалымат борбору сыяктуу белгилүү бир даректеги конкреттүү серверге сурам жөнөтөт жана ал сервер баракчаны кайтарат. Эгерде сервер оффлайн режимине өтүп кетсе, мазмун жеткиликсиз болуп калат.

Бул IPFS'тен документти алуу үчүн таралган тармакка сурам жөнөтөрүңүздү билдирет. Тиешелүү CID сакталган эң жакын түйүндөр ага жооп берет. Бул үчүн бир дагы борбордук сервер талап кылынбайт.

IPFS кантип иштейт

Файлдарды издөө жана маршрутизация бөлүштүрүлгөн хэш-таблица (DHT) — CIDлерди учурда аларды сактап турган түйүндөрдүн даректери менен шайкеш келтирүүчү издөө тутуму аркылуу аткарылат. Түйүн CID сураганда, DHT аны кайсы түйүндөр бекитип жатканын табат жана файл BitTorrent'тин иштөө принцибине окшош, бирок эч кандай борбордук трекерсиз эле алардын ортосунда түз которулат.

IPFS жана NFT'лер

Бул үлгү учурда көпчүлүк NFT платформаларында стандарт болуп саналат. Блокчейн келишим CID'ни сактайт, ал эми Pinata же Filebase сыяктуу кызматтар негизги файлдар жеткиликтүү бойдон калышы үчүн аларды бекитишет. Мунун натыйжасында токен менен ага тиешелүү медиафайлдын ортосунда уруксатсыз өзгөртүүлөрдөн корголгон шилтеме түзүлөт.

Жеткиликтүүлүк жана бекитүү

Файлдардын автоматтык түрдө сакталбаганы IPFS'тин негизги өзгөчөлүгү болуп саналат. Файл кеминде бир активдүү түйүн аны «бекитип» турганда гана жеткиликтүү болот. Эгерде файлды сактаган бардык түйүндөр оффлайн режимине өтүп кетсе, CID жарактуу бойдон калганына карабастан файл жеткиликсиз болуп калат.

Бул маселени чечүү үчүн бир катар бекитүү кызматтары колдонуучуларга жана иштеп чыгуучуларга файлдардын туруктуу хостинги үчүн акы төлөөгө же аны стимулдаштырууга шарт түзөт. IPFS'ти иштеп чыккан команда тарабынан түзүлгөн блокчейн негизиндеги маалымат сактоо тармагы болгон Filecoin бул үчүн экономикалык деңгээлди камсыз кылат: сактоо провайдерлери бекитилген маалыматтарды сактоону улантып жатканын далилдегени үчүн токендерди иштеп табышат. IPFS (мазмунду даректөө жана алуу) менен Filecoin (сактоо стимулдары) мындай айкалышы маалыматтардын борборсуздаштырылган сакталышын ишенимдүүрөөк кылуу үчүн иштелип чыккан.

Учурда эч кандай программалык камсыздоону орнотпостон эле колдонуучуларга стандарттык браузерден IPFS мазмунуна түз кирүүгө шарт түзгөн сервис-воркерлердин базасындагы шлюздар, ошондой эле Kubo куралдары жана браузерге интеграцияланган Helia кардары сыяктуу каражаттар протоколду иштеп чыгуучулар жана акыркы колдонуучулар үчүн бир кыйла жеткиликтүү кылды.

Артыкчылыктар жана чектөөлөр

Потенциалдуу артыкчылыктар

• Бөлүштүрүлгөн жеткиликтүүлүк: мазмун аны сактап турган каалаган түйүн тарабынан берилиши мүмкүн, бул борборлоштурулган хостингге салыштырмалуу бирдиктүү ката чекиттерин азайтат.
• Маалыматтардын бүтүндүгү: CID'лер файлдын өзгөртүлбөгөндүгүн оңой текшерүүгө шарт түзөт.
• Өткөрүү жөндөмдүүлүгүнүн натыйжалуулугу: бир нече адам бир эле файлды сураганда, түйүндөр аны алыскы серверден эмес, эң жакын жайгашкан түйүндөн ала алышат, бул жүктөмдү жана кечигүүнү потенциалдуу түрдө азайтат.
• Блокчейн менен шайкештик: CID'лер ири оффчейн файлдарына чакан, өзгөрүлгүс шилтемени камсыз кылат.

Чектөөлөр

• Жеткиликтүүлүк бекитүүдөн көз каранды: эгерде бир дагы түйүн файлды активдүү сактабаса, ал жеткиликсиз болуп калат.
• Колдонулушу дагы деле өсүүдө: түйүндөр тармагы борборлоштурулган вебге караганда кичине, бул сейрек суралган мазмунду алуу ылдамдыгына таасирин тийгизиши мүмкүн.
• Татаалдык: HTTPге салыштырмалуу, IPFS мазмунду даректөө жана DHT маршрутизация менен тааныш эмес болгон иштеп чыгуучулар үчүн татаалдыкты жаратат.

КБС

IPFS деген эмне?

IPFS (InterPlanetary File System) — бул файлдарды бөлүштүрүү жана алуу үчүн колдонулуучу ачык баштапкы коддуу P2P системасы протоколу. Мазмунду белгилүү бир сервердин дарегинен алган HTTP'ден айырмаланып, IPFS мазмунду — мазмун идентификатору (CID) деп аталган криптографиялык издин жардамы менен анын эмне экендигинин негизинде табат. Тармактагы дал келген мазмунга ээ болгон каалаган түйүн аны бере алат.

IPFS кантип иштейт?

Файлды IPFS тутумуна кошкондо, ал бөлүктөргө бөлүнөт, хэштелет жана Merkle DAG түзүмүнө чогултулат. Түпкү хэш — файлды өзгөчө түрдө аныктоочу CID болуп калат. Бөлүштүрүлгөн хэш-таблица (DHT) CID'лерди учурда аларды сактап турган түйүндөргө шайкеш келтирет. Сиз CID сураганыңызда, DHT тиешелүү түйүндөрдү табат жана файл борбордук серверсиз эле алардын ортосунда түз өткөрүлөт.

IPFSтеги мазмунга негизделген даректөө эмнени билдирет?

Мазмунга негизделген даректөө файлдар сервердеги жайгашкан жери боюнча эмес, алардын мазмунунун хэши боюнча аныкталарын билдирет. Натыйжада алынган CID деп аталган идентификатор ошол конкреттүү файл үчүн өзгөчө болуп саналат. Эгерде файл кандайдыр бир жол менен өзгөртүлсө, CID дагы өзгөрөт. Бул маалыматтардын бүтүндүгүн текшерүүгө жана ошол мазмунду ал дүйнөнүн кайсы жеринде болбосун, ага ээ болгон каалаган түйүндөн алууга шарт түзөт.

IPFS жана HTTP ортосундагы айырма эмнеде?

HTTP — бул жайгашкан жерге негизделген даректөө протоколу: ал мазмунду белгилүү бир URL дарегиндеги конкреттүү серверден алат, андыктан ал сервер оффлайн режимине өтүп кетсе, мазмун жоголуп кетет. IPFS — бул мазмунга негизделген даректөө протоколу: ал мазмунду тармакка катышкан каалаган түйүн бере ала турган криптографиялык издин (CID) негизинде табат. IPFS сервердеги каталарга туруктуураак болушу жана бөлүштүрүлгөн же узак мөөнөттүү маалыматтарды сактоо учурларына жакшыраак шайкеш келиши үчүн иштелип чыккан.

Жыйынтыктоочу ойлор

IPFS жайгашкан жерге негизделген даректөөнү — мазмунга негизделген даректөө менен алмаштырып, файлдардын интернетте кандай сакталышы жана алынышы боюнча олуттуу өзгөрүүнү көрсөтөт. Анын блокчейн тутумдары менен интеграцияланышы жана NFT мета-маалыматтарын сактоодогу ролу аны крипто экосистеманын алкагында иш жүзүндө маанилүү протоколго айлантты.

Кошумча окуу

• P2P тармактар жөнүндө түшүндүрмө

• Блокчейн деген эмне жана ал кантип иштейт?

• Борборсуздаштырылган сактагыч деген эмне?

• Filecoin (FIL) деген эмне?