Ana sayfa
S├Âzl├╝kler
Kripto Protokol├╝

Kripto Protokol├╝

Orta Seviye
Kripto protokol├╝, operasyonlar─▒n─▒ g├╝vende tutmak i├žin kriptografi kullanan merkeziyetsiz bir a─čda kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n davran─▒┼člar─▒n─▒ y├Âneten bir dizi kural ve prosed├╝rd├╝r. Kripto protokolleri genellikle a├ž─▒k kaynakl─▒ ve ┼čeffaft─▒r, bu da herkesin dayanak kodu incelemesine ve do─črulamas─▒na olanak tan─▒r. Do─čas─▒ gere─či merkeziyetsiz olacak ┼čekilde tasarlanan bu sistemler, a─č─▒n tek bir varl─▒k veya otoritenin kontrol├╝ alt─▒nda olmamas─▒n─▒ sa─člar. Bunun yerine, kat─▒l─▒mc─▒lar i┼člemleri onaylayarak ve a─č─▒n mutabakat─▒n─▒ koruyarak operasyonlara katk─▒da bulunur.
Protokoller kripto paralara ├Âzel de─čildir ve hemen hemen her yerde protokollerle kar┼č─▒la┼čmak m├╝mk├╝nd├╝r. ├ľrne─čin, web sitelerinin protokoller sayesinde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ interneti ele alal─▒m. En yayg─▒n internet protokolleri HTTP ve HTTPS'dir. Bunlar, t├╝m internet uygulamalar─▒n─▒n ├žal─▒┼čmas─▒na imkan tan─▒yan temel kodu olu┼čturur. Google, Facebook, Twitter ve di─čer bir├žok web sitesi bu internet protokollerinden biri ├╝zerinde ├žal─▒┼č─▒r.
Kripto protokolleri g├╝vene dayal─▒ olmayacak ┼čekilde tasarlanm─▒┼čt─▒r, yani kat─▒l─▒mc─▒lar g├╝venilir bir arac─▒ya ihtiya├ž duymadan i┼člem yapabilir. Bu da i┼člemlerin g├╝venlik ve b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝ sa─člamak i├žin kriptografinin kullan─▒lmas─▒yla m├╝mk├╝n olur.
├ľrne─čin, en ├Ânde gelen kripto protokol├╝ Bitcoin'i ele alal─▒m. Bitcoin, kullan─▒c─▒lar─▒n bankalar gibi ├╝├ž├╝nc├╝ taraflar olmadan do─črudan para aktarmas─▒na olanak tan─▒r. Bitcoin'in mutabakat algoritmas─▒, a─čdaki kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n i┼člemleri do─črulamak ve ├Âd├╝l olarak yeni bitcoin'lerden kazanmak i├žin karma┼č─▒k matematiksel bulmacalar─▒ ├ž├Âzmesini gerektiren ─░┼č ─░spat─▒na (PoW) dayanmaktad─▒r.┬á
Kripto protokolleri, geleneksel finansa rakip olmak i├žin merkeziyetsiz a─člar ├╝zerinde ├žal─▒┼čan yeni finansal sistemler ve ├╝r├╝nler yaratmay─▒ ama├žlayan, geli┼čmekte olan merkeziyetsiz finans (DeFi) alan─▒nda b├╝y├╝k bir ├Âneme sahiptir.