Cardano (ADA) Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Cardano (ADA) Nedir?

Cardano (ADA) Nedir?

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Dec 28, 2020G├╝ncellenme: Aug 21, 2022
5m

K─▒sa ├ľzet

Cardona, hen├╝z t├╝m potansiyelini ortaya koyamam─▒┼č bir┬áProof of Stake blockchain projesidir. ÔÇť├ť├ž├╝nc├╝ nesilÔÇŁ bir blockchain olarak, uzun s├╝redir beklenen┬áEthereum 2.0'a benzer ┼čekilde, ikinci nesil blockchainlerdeki ├Âl├žeklenebilirlik sorunlar─▒n─▒ ├ž├Âzmeyi hedefler.┬á

Cardano'nun geli┼čiminin arkas─▒nda bilimsel bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ ve bir├žok akademik ara┼čt─▒rma yer al─▒r. Cardano, 2020 Shelley s├╝r├╝m├╝yle birlikte hedeflerine ula┼čmaya bir ad─▒m daha yakla┼čm─▒┼čt─▒r.


Giri┼č

Cardano projesi ve ona ba─čl─▒ ADA kripto paras─▒, 2015 y─▒l─▒ndaki lansman─▒ndan bu yana topluluk taraf─▒ndan b├╝y├╝k ilgi g├Ârmektedir. Geli┼čim a┼čamas─▒nda uygulanan akademik titizlik Cardano'yu kripto para d├╝nyas─▒nda benzersiz bir konuma yerle┼čtirir.

Cardano projesinin ba┼čl─▒ca geli┼čtiricisi, Charles Hoskinson taraf─▒ndan kurulan teknoloji ┼čirketi Input Output Hong Kong'dur (IOHK). Hoskinson, Ethereum'un ilk zamanlar─▒nda bu projede de yer alm─▒┼čt─▒r.┬á

Peki, Cardano nedir ve uzun yol haritas─▒ dahilinde hangi i┼člevleri sunmay─▒ planlamaktad─▒r? Yan─▒tlar makalemizde.


Cardano (ADA) Nedir?

Cardano, akran de─čerlendirmesinden ge├žen akademik ara┼čt─▒rmalara dayanan, ├žok ama├žl─▒ bir blockchain tasar─▒m─▒d─▒r. M├╝hendis, matematik├ži, bilim insan─▒ ve i┼č d├╝nyas─▒ profesyonelleri gibi farkl─▒ disiplinlerden gelen ki┼čilerden olu┼čan bir ekip taraf─▒ndan geli┼čtirilmektedir.

Devam etmekte olan platform geli┼čtirme s├╝recinde her zaman bilimsel bir yakla┼č─▒m sergilenir. Yarat─▒c─▒lar─▒na g├Âre Cardano'nun arkas─▒ndaki en ├Ânemli tasar─▒m prensipleri g├╝venlik, ├Âl├žeklenebilirlik ve birlikte ├žal─▒┼čabilirliktir.

Cardano'nun yerel para birimi olan Ada, Cardano blockchaininde i┼člem yapmak i├žin kullan─▒l─▒r. Ada ve Cardano aras─▒ndaki ili┼čki, ether (ETH) ile Ethereum'unkine ├žok benzerdir.

Cardano'nun geli┼čimi, birden fazla i┼č biriminin kontrol├╝ alt─▒ndad─▒r. IOHK, Cardano protokol├╝n├╝n geli┼čtirilmesini idare eder; Cardano Vakf─▒ projeyi y├Ânetir ve EMURGO da i┼č geli┼čtirme ve kullan─▒m─▒ art─▒rmadan sorumludur. IOHK, Ethereum Classic'in (ETC) geli┼čtirilmesinde de rol ├╝stlenmi┼čtir.


Cardano'nun (ADA) yol haritas─▒ nas─▒ld─▒r?

Cardano'nun yol haritas─▒ be┼č ana evreden olu┼čur: Byron, Shelley, Goguen, Basho ve Voltaire. ─░lk evre olan Byron'da a─č, ADA transferi gibi temel i┼člevlerle birlikte kullan─▒ma sunulmu┼čtur. 2020'de ger├žekle┼čtirilen Shelley sert ├žatallanmas─▒ ise merkeziyetsizli─čin daha da art─▒r─▒lmas─▒na y├Âneliktir. ┼×u anda node'lar Cardano toplulu─ču taraf─▒ndan ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmakta ve stake havuzlar─▒ da ADA sahipleri taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝lmektedir.

Aral─▒k 2020 itibar─▒yla i┼člevsel ak─▒ll─▒ kontratlar─▒ platform ├╝zerinde faaliyete ge├žirmek m├╝mk├╝n de─čildir. Yol haritas─▒ gere─čince bu ├Âzellik, Goguen g├╝ncellemesiyle birlikte gelecektir. Goguen'in ard─▒ndan gelen Basho d├Ânemi, ├Âl├žeklenebilirlik ve birlikte ├žal─▒┼čabilirli─čin optimizasyonuna, Voltaire d├Ânemi ise y├Âneti┼čim i├žin bir hazine sisteminin sunulmas─▒na odaklan─▒r.


Cardano (ADA) nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

Cardano, birinci nesil (├Ârn.┬áBitcoin) ve ikinci nesil (├Ârn.┬áEthereum) blockchainlerin ├Âl├žeklenebilirlik sorunlar─▒n─▒ ├ž├Âzmeyi ama├žlayan ÔÇť├╝├ž├╝nc├╝ nesilÔÇŁ bir blockchain olarak tasarlanm─▒┼čt─▒r.┬á

Bu s─▒n─▒fland─▒rmay─▒ yapanlara g├Âre birinci ve ikinci nesil blockchainler a─čda t─▒kanmalar ya┼čamakta, dolay─▒s─▒yla idare edebildikleri toplam i┼člem miktar─▒ da s─▒n─▒rlanmaktad─▒r. Bu da onlar─▒, d├╝nya genelinde geni┼č bir kitle taraf─▒ndan kullan─▒lmak i├žin verimsiz se├ženekler haline getirir. BTC ve ETH i┼člem s├╝relerindeki dalgalanmalar─▒ inceleyerek bu sorunun varl─▒─č─▒n─▒ do─črulamak m├╝mk├╝nd├╝r.

Cardano, proje dok├╝manlar─▒nda kar┼č─▒la┼čt─▒rma ama├žl─▒ olarak VISA'n─▒n hesaplama g├╝c├╝n├╝ referans al─▒r:

a─č─▒n ├Âdemelerdeki saniye ba┼č─▒na i┼člem (TPS) ortalamas─▒ 1.736 ve toplam kapasitesi de 24.000 TPS'tir.

Cardano, i┼člem verimini birka├ž farkl─▒ yoldan iyile┼čtirmeyi ama├žlar. Bu hedefe ula┼čmaya y├Ânelik en ├Ânemli ├Â─čelerden biri Ouroboros adl─▒ Proof of Stake (PoS) mutabakat mekanizmas─▒d─▒r. Ouroboros,┬áProof of Work'e (PoW) k─▒yasla enerji masraf─▒n─▒ d├╝┼č├╝rmenin yan─▒ s─▒ra kan─▒tlanabilir g├╝venlik garantileri de sunar.

Cardano'nun ├Âl├žeklenebilirli─či daha da ileri ta┼č─▒mak i├žin sundu─ču┬áKatman 2 ├ž├Âz├╝m├╝ Hydra, ad─▒n─▒ mitolojik bir yarat─▒ktan al─▒r. Ana fikir, a─ča eklenen yeni her bir node ile i┼člem kapasitesinin de artmas─▒d─▒r.

Kesintiler olmadan ya da blockchainin ba┼čtan ba┼člat─▒lmas─▒ gerekmeden sert ├žatallanmalar─▒n yap─▒lmas─▒na imkan tan─▒yan sert ├žatallanma birle┼čtiricisi de Cardano'nun ├Ânemli ├Âzelliklerinden biridir. Shelley y├╝kseltmesinin ba┼čar─▒s─▒, bu yakla┼č─▒m─▒n ne kadar etkin oldu─čunun bir g├Âstergesidir.


Ô×č┬áKripto para d├╝nyas─▒na girmek mi istiyorsunuz? Binance'ten Bitcoin (BTC) sat─▒n alabilirsiniz!


Cardano'nun (ADA) ├Ânemli ├Âzellikleri

Daha ├Ânce de bahsetti─čimiz gibi Cardano'nun g├╝├žl├╝ yan─▒, projenin temelini olu┼čturan akademik ve bilimsel bak─▒┼č a├ž─▒s─▒d─▒r. Cardano'yu geli┼čtiren ekip, altta yatan teknolojiye y├Ânelik 90'─▒n ├╝zerinde whitepaper yay─▒nlam─▒┼čt─▒r. Projenin son derece net bir yol haritas─▒ vard─▒r ve a─č─▒n amac─▒ g├╝venlik, ├Âl├žeklenebilirlik ve birlikte ├žal─▒┼čabilirli─če sahip olmakt─▒r.

Bu ├Âzellik hen├╝z faaliyete ge├žmemi┼č olmasa da Cardano blockchaini, gelecekte ak─▒ll─▒ kontratlar─▒n da ├Âl├žeklenebilmesine imkan tan─▒yacakt─▒r. Geli┼čtirilme a┼čamas─▒nda VISA'y─▒ rakip olarak g├Âren ve teorik s─▒n─▒r─▒n─▒ donan─▒m limitleri olarak belirleyen Cardano, g├╝├žl├╝ bir fintek ├╝r├╝n├╝ olarak kullan─▒lmak i├žin gerekli t├╝m yap─▒ ta┼člar─▒na sahip olabilir.

Ethereum'a benzer ┼čekilde Cardano'nun da olas─▒ kullan─▒m alanlar─▒ ├žok geni┼čtir. Cardano'nun tek amac─▒, ├╝zerinde uygulamalar─▒n in┼ča edilece─či bir baz katman olarak hareket etmektir.

B├╝y├╝k vaatleri olmas─▒na ra─čmen ├Âncelikle Cardano'nun bu vaatleri yerine getirmesi gereklidir ÔÇô kripto para d├╝nyas─▒nda Bitcoin d─▒┼č─▒ndaki neredeyse her ┼čey gibi. Cardano'nun temelleri sa─člam olsa da geli┼čimi nispeten yava┼čt─▒r.


ADA token nedir?

ADA, Cardano'nun token─▒d─▒r ve ad─▒n─▒ 19. y├╝zy─▒l matematik├žisi Ada Lovelace'ten al─▒r. ADA arz─▒n─▒n %57,6's─▒, Cardano'nun 62,2 milyon USD toplad─▒─č─▒ bir┬á─░lk Coin Arz─▒nda (ICO) da─č─▒t─▒lm─▒┼čt─▒r.

Token hem dijital bir para birimidir hem de Cardano a─č─▒nda i┼člemler yapmay─▒ m├╝mk├╝n hale getirir (Ethereum ├╝zerinde i┼člem yapmak i├žin ethere ihtiyac─▒n─▒z olmas─▒na benzer ┼čekilde).

ADA sahipleri, ayn─▒ zamanda Cardano a─č─▒nda bir paya (stake) da sahiptir ve bu pay staking ├Âd├╝lleri kazanmak i├žin stake havuzlar─▒nda kullan─▒labilir. Cardano staking'i┬áBinance Earn arac─▒l─▒─č─▒yla da yap─▒labilir.


Cardano (ADA) nas─▒l saklan─▒r?

IOHK taraf─▒ndan geli┼čtirilen Daedalus, ADA tutmak i├žin kullan─▒labilen a├ž─▒k kaynakl─▒ bir masa├╝st├╝ yaz─▒l─▒m c├╝zdan─▒d─▒r. Daedalus, bir tam node c├╝zdan─▒d─▒r. Di─čer bir deyi┼čle, Cardano blockchaininin tamam─▒n─▒n indirilmesi gerekir ve maksimum kullan─▒c─▒ g├╝venli─či i├žin t├╝m i┼člemler do─črulan─▒r.

T├╝m blockchainin indirilmesini gerektirmeyen hafif c├╝zdanlar ise Yoroi Wallet ve AdaLite't─▒r. Ayn─▒ zamanda ADA; Daedalus, Yoroi Wallet ve AdaLite arac─▒l─▒─č─▒yla Ledger ve Trezor gibi so─čuk depolama donan─▒m c├╝zdanlar─▒nda da tutulabilir.


Son d├╝┼č├╝nceler

Cardano, kripto ekosistemine blockchain altyap─▒s─▒ sunmay─▒ ama├žlayan iddial─▒ bir projedir. Projenin geli┼čimi, baz─▒ ki┼čilerin beklentisine k─▒yasla yava┼č olsa da hedefleri b├╝y├╝kt├╝r.

Peki, bu ├╝├ž├╝nc├╝ nesil blockchain projesi piyasaya hakim bir ak─▒ll─▒ kontrat platformu haline gelebilecek mi yoksa piyasay─▒ yakalamak i├žin ├žok mu yava┼č kalacak? Cardano'nun yapt─▒─č─▒n─▒ daha iyi bir ┼čekilde yapabilecek d├Ârd├╝nc├╝ nesil blockchainler var m─▒? Bu sorular ancak, Cardano'nun yol haritas─▒nda daha fazla ilerleme kaydetmesi durumunda cevaplanabilir.