Zk-rollup

艢rednio zaawansowany
Zk-rollup to rozwi膮zanie w zakresie skalowania warstwy-2, kt贸re ma zwi臋ksza膰 wydajno艣膰 transakcji w sieciach blockchain bez uszczerbku dla bezpiecze艅stwa. Polega na 艂膮czeniu w pakiety lub konsolidowaniu wielu transakcji w trybie off-chain w jedn膮 transakcj臋, kt贸ra nast臋pnie podlega weryfikacji i rejestracji w sieci g艂贸wnej. Ta agregacja drastycznie zmniejsza ilo艣膰 danych, kt贸re trzeba trzyma膰 w trybie on-chain, i umo偶liwia przyspieszenie transakcji oraz obni偶enie ich koszt贸w.

Okre艣lenie 鈥瀦 wiedz膮 zerow膮鈥 w Zk-rollupach dotyczy stosowania dowod贸w z wiedz膮 zerow膮, czyli ZKP. ZKP to narz臋dzie kryptograficzne, dzi臋ki kt贸remu jedna strona jest w stanie udowodni膰 drugiej, 偶e dane twierdzenie jest prawdziwe bez ujawniania jakichkolwiek informacji o samym twierdzeniu. W kontek艣cie Zk-rollup贸w dowody te gwarantuj膮 wa偶no艣膰 wszystkich transakcji w pakiecie bez ujawniania szczeg贸艂贸w poszczeg贸lnych transakcji.

Kilka najwa偶niejszych zalet Zk-rollup贸w:

  • Wi臋ksza wydajno艣膰: Poniewa偶 transakcje s膮 przetwarzane w trybie off-chain i przekazywane do sieci blockchain w pakiecie, og贸lna wydajno艣膰 ulega znacznemu zwi臋kszeniu.
  • Ni偶sze op艂aty gas: Poniewa偶 mniej danych podlega przetwarzaniu w trybie on-chain, suma ponoszonych op艂at gas jest znacznie ni偶sza.
  • Prywatno艣膰: Zk-rollup s膮 w stanie zapewni膰 lepsz膮 charakterystyk臋 prywatno艣ci, bo dowody z wiedz膮 zerow膮 zapewniaj膮 wa偶no艣膰 transakcji bez ujawniania informacji na ich temat.

S膮 jednak r贸wnie偶 trudno艣ci, np. koszty obliczeniowe zwi膮zane z generowaniem dowod贸w z wiedz膮 zerow膮 oraz potencjalne problemy w zakresie kompatybilno艣ci z istniej膮cymi narz臋dziami i umowami na Ethereum. Pomimo tych trudno艣ci Zk-rollupy zyskuj膮 na popularno艣ci jako skuteczne rozwi膮zanie trudno艣ci zwi膮zanych ze skalowalno艣ci膮, z jakimi borykaj膮 si臋 sieci blockchain, przez co s膮 przedmiotem zainteresowania zar贸wno deweloper贸w, jak i u偶ytkownik贸w w spo艂eczno艣ci blockchain.