Keccak

განახლებული Sep 30, 2026

Keccak (წარმოითქმის როგორც „კეტჩაკ“) არის მრავალმხრივი კრიპტოგრაფიული ფუნქცია, რომელიც შექმნილია გვიდო ბერტონის, ჯოან დემენის, მიქაელ პიტერსის და ჟილ ვან ასშეს მიერ. მიუხედავად იმისა, შესაძლებელია Keccak-ის სხვა მიზნებისთვის გამოყენება, ის უფრო ცნობილია როგორც ჰეშის ფუნქცია, რომლითაც ხდება უსაფრთხოების ძველი ჰეშის ისეთ ალგორითმებთან შედარებით მაღალი დონის უზრუნველყოფა, როგორიცაა SHA-1 და SHA-2.

SHA აღნიშნავს ჰეშირების უსაფრთხო ალგორითმს (Secure Hash Algorithm) და ეხება აშშ-ს სტანდარტებისა და ტექნოლოგიების ეროვნული ინსტიტუტის (NIST) მიერ გამოქვეყნებულ კრიპტოგრაფიული ჰეშის ფუნქციების ერთობლიობას. როგორც, SHA-1 ისე SHA-2 შექმნილია აშშ-ს ეროვნული უსაფრთხოების სააგენტოს (NSA) მიერ და, მათ გააჩნიათ მსგავსი სტრუქტურა. მიუხედავად იმისა, რომ Keccak მხარს უჭერს გამომავალი მონაცემების იმავე ზომას (ჰეშის სიგრძე), როგორც SHA-2, მას გააჩნია საკმაოდ განსხვავებული მუშაობის მექანიზმი. თუმცა, Keccak არის SHA ოჯახის ნაწილი და ხშირად მოიხსენიება როგორც SHA-3.

2004 წელს, SHA-1-ზე განხორციელდა თეორიული შეტევები და ის საჯაროდ ხელმისაწვდომი გახდა 2005 წელს. 2011 წელს, NIST-მა გამოაცხადა რომ SHA-2 იქნებოდა ახალი სტანდარტული ჰეშის ფუნქცია. თუმცა, SHA-1-დან SHA-2-ზე გადასვლის პროცესი იყო საკმაოდ ნელი და დეველოპერებისა და კომპიუტერული მეცნიერების სპეციალისტების დიდი ნაწილი SHA-2-ზე საბოლოოდ მხოლოდ 2017 წლის დასაწყისში გადავიდა. 2017 წლის თებერვალში, Google-მა გამოაცხადა რომ SHA-1-ზე განხორციელდა წარმატებული კოლიზიური შეტევა და ამის შემდეგ, SHA-1 აღარ ითვლება უსაფრთხოდ და მისი გამოყენება არ არის რეკომენდირებული.
Keccak-ის ფუნქციის (SHA-3) შემუშავება დაიწყო დაახლოებით 2007 წელს, მას შემდეგ, რაც NIST-მა გამოაცხადა საჯარო კონკურსი და შემოწმების პროცესი, რომლის ფარგლებშიც უნდა მომხდარიყო ახალი კრიპტოგრაფიული ჰეშის ფუნქციის შემუშავება, რომელსაც უნდა აღმოეფხვრა SHA-1-ის და SHA-2-ის პოტენციური ხარვეზები.

მიუხედავად იმისა, რომ SHA-2-ზე ჯერ არ დაფიქსირებულა რაიმე მნიშვნელოვანი შეტევა, მოსალოდნელია, რომ დროთა მანძილზე შეიძლება მოხდეს ჰეშის ფუნქციების „გატეხვა“ და ახალი სტანდარტული ფუნქციის შემუშავებას კი წლები დასჭირდება. ზემოთაღნიშნულისა და ასევე 2004-2005 წლებში SHA-1-ის წინააღმდეგ განხორციელებულ წარმატებული შეტევების გათვალისწინებით, NIST-მა გააცნობიერა ახალი კრიპტოგრაფიული ჰეშის ალგორითმის შექმნის აუცილებლობა. 2012 წელს NIST-მა გამოაცხადა, რომ კონკურსის გამარჯვებული ალგორითმი იყო Keccak და შემდეგ მოხდა მისი, როგორც SHA-ს ოჯახის უახლესი წევრის სტანდარტიზაცია (აქედან გამომდინარე, SHA-3). 

NIST-ის მიერ Keccak-ის არჩევის ერთ-ერთი მიზეზია მისი ინოვაციური სტრუქტურა, რომელიც სხვა ალგორითმებთან შედარებით აღმოჩნდა უფრო უსაფრთხო და ეფექტური. ტექნიკური თვალსაზრისით, SHA-3 ალგორითმი ეყრდნობა ეგრეთ წოდებულ „ღრუბელის“ ფუნქციებს (ან „ღრუბელის“ სტრუქტურას) - განსხვავებით SHA-1-ში და SHA-2-ში გამოყენებული Merkle Damgård-ის სტრუქტურისგან.

ამჟამად SHA-2 კვლავ ითვლება უსაფრთხოდ და ის ფართოდ გამოიყენება. მაგალითად, Bitcoin და სხვა კრიპტოვალუტები იყენებენ SHA-256-ს და მას აკისრია გადამწყვეტი როლი მაინინგის პროცესში. სამომავლოდ მოსალოდნელია SHA-3-ის გამოყენების მასშტაბების ზრდა, ვინაიდან ჯერ არ დაფიქსირებულა მასზე წარმატებული თავდასხმა. კრიპტოგრაფიული სფეროს განვითარებისა და ახალი ხარვეზების აღმოჩენის ფონზე, მომდევნო წლებში მოსალოდნელია უფრო მეტი კრიპტოგრაფიული ჰეშის ალგორითმების შემუშავება.
პოსტების გაზიარება

Binance Academy-ს სარედაქციო განყოფილება

დაარეგისტრირეთ ანგარიში
თქვენი ცოდნის პრაქტიკაში გამოსაყენებლად გახსენით Binance-ის ანგარიში დღესვე.