UMA (UMA) Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
UMA (UMA) Nedir?

UMA (UMA) Nedir?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Jul 27, 2022G├╝ncellenme: Jan 25, 2024
5m



K─▒sa ├ľzet

UMA, bilinen herhangi bir ger├že─či blockchain ├╝zerine kaydetmek ├╝zere tasarlanm─▒┼č bir optimistik oracle'd─▒r (OO). Oracle'lar, blockchainleri d─▒┼č d├╝nyaya ba─člayan varl─▒klard─▒r. Bir optimistik oracle ise ger├žek d├╝nyadan merkeziyetsiz bir sisteme veri ak─▒┼č─▒ sa─člayan bir oracle t├╝r├╝d├╝r. Verilere itiraz edilmemesi durumunda bu veriler do─čru olarak kabul edilir. "─░nsan destekli ger├žek makinesi" olarak adland─▒r─▒lan optimistic oracle, k├╝resel piyasalar─▒ evrensel olarak adil, eri┼čilebilir, g├╝venli ve merkeziyetsiz k─▒lmak amac─▒yla Web3'├╝n s─▒n─▒rs─▒z potansiyelini a├ž─▒─ča ├ž─▒karmay─▒ ve esneklik sunmay─▒ ama├žlar.

Giri┼č

Hart Lambur, 2017 y─▒l─▒nda kurulan UMA'n─▒n kurucular─▒ndan biridir. Aral─▒k 2018'de UMA projesinin white paper'─▒ yay─▒nlanm─▒┼č ve k─▒sa bir s├╝re sonra da geli┼čtiriciler UMA projesinin resmen faaliyete ge├žti─čini duyurarak temel a─čdaki ilk ├╝r├╝n olarak USStocks tokeni kullan─▒ma sunmu┼čtur. UMA, Nisan 2021'de Uniswap'ta bir ilk likidite arz─▒ yapm─▒┼čt─▒r. Bu arz, Uniswap ├╝zerindeki ilk merkeziyetsiz borsa arz─▒d─▒r.┬á

Evrensel Piyasa Eri┼čiminin (Universal Market Access) k─▒saltmas─▒ olan UMA, Web3 ├╝zerindeki piyasalar ve ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeleri g├╝vence alt─▒na alan bir optimistik oracle'd─▒r. Eksik veya yanl─▒┼č bilgiler nedeniyle, ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerin ko┼čullar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak i├žin gerekli zincir d─▒┼č─▒ veriler yetersiz veya yanl─▒┼č olabilir. Mevcut oracle'lar, tekil de─čerler sundu─ču ve di─čer veri formlar─▒n─▒ destekleyemedi─či i├žin esnek de─čildir. OO'lar kusurlu bilgileri d├╝zeltmek amac─▒yla verilerin hatas─▒z oldu─čunu do─črulamalar─▒ i├žin insanlar─▒ te┼čvik ederek insan ├Âgesiyle ileri seviye veri do─črulamaya imkan tan─▒r.

UMA nas─▒l hizmet g├Âr├╝r?

UMA'n─▒n Optimistik Oracle sisteminde ├╝├ž unsur yer al─▒r: verileri talep eden s├Âzle┼čme, verileri sunan kat─▒l─▒mc─▒ ve ayn─▒ fikirde olmamas─▒ durumunda verilere itiraz edebilecek potansiyel bir itiraz eden.

Talep

UMA'n─▒n OO'su zincir ├╝st├╝ne do─čru verilerin sunulmas─▒n─▒ sa─člamak i├žin token sahiplerinden olu┼čan a─č─▒n─▒ te┼čvik eder. OO, veri do─črulama s├╝recine bir insan unsuru ekleyerek token sahiplerinden olu┼čan toplulu─ču arac─▒l─▒─č─▒yla her t├╝r veriyi sunabilir.┬á

Teklif

Tipik olarak, s├Âzle┼čme verileri talep eder ve bir itiraz s├╝resi belirtir (bu s├╝re birka├ž dakika ila birka├ž g├╝n aras─▒nda de─či┼čebilir). Teklif sahibi bir teminat yat─▒r─▒r ve itiraz edilebilecek bir veri noktas─▒n─▒ teklif eder. ─░tiraz s├╝resi bittikten sonra verilerin do─čru oldu─ču varsay─▒l─▒r ve veriler blockchaine teslim edilir. Teklif sahibi teminat─▒n─▒ geri al─▒r. ─░tiraz s├╝resi i├žerisinde birisi verilerin yanl─▒┼č oldu─čunu d├╝┼č├╝nebilir ve itiraz edebilir.

─░tiraz

Bazen, teklif sahibinin verilerini kabul etmeyen bir ki┼či olabilir. Bu ki┼či de bir teminat yat─▒r─▒r ve itiraz oylamaya gider. UMA token sahipleri itiraz─▒ 48 saat i├žinde ├ž├Âzer. ─░tiraz eden hakl─▒ysa, teklif sahibinin teminat olarak yat─▒rd─▒─č─▒ fonlar─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ ├Âd├╝l olarak al─▒r. Di─čer yandan haks─▒zsa, teminat olarak yat─▒rd─▒─č─▒ fonlar─▒ ceza olarak kaybeder ve bu fonlar─▒n bir k─▒sm─▒ teklif sahibine gider. Oracle'larda oylama ├╝├ž a┼čamadan olu┼čur:┬á

  • A├ž─▒k oylama: Oylar─▒n kaydedildi─či 24 saatlik bir d├Ânemdir.

  • Oylar─▒n onaylanmas─▒: Kullan─▒c─▒lar─▒n oylar─▒ a├ž─▒klan─▒r ve oylar say─▒l─▒p sonu├žlar belirlenir.

  • ├ľd├╝l al─▒m─▒: "Do─čru" oy kullanan kullan─▒c─▒lar, protokol taraf─▒ndan olu┼čturulan UMA token ├Âd├╝llerini alabilir.

├ľd├╝ller, al─▒nd─▒k├ža bile┼čik hale gelecektir. ├ľd├╝ller al─▒nd─▒─č─▒nda tokenler kullan─▒c─▒lar─▒n c├╝zdanlar─▒na aktar─▒l─▒r ve bu da ├Âd├╝lleri her bir ba┼čar─▒l─▒ oylamayla birlikte kullan─▒c─▒n─▒n oylama g├╝c├╝n├╝ art─▒racak aktif oylama tokenleri haline getirir.

UMA'n─▒n ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeleri, ├Âncelikli olarak merkeziyetsiz uygulamalar geli┼čtiren geli┼čtiriciler i├žin tasarlanm─▒┼čt─▒r. Fakat t├╝m UMA token sahipleri, UMA'n─▒n optimistik oracle'─▒nda kat─▒l─▒mc─▒ olabilir. UMA, Ethereum ├╝zerinde in┼ča edilmi┼č bir ERC-20 tokendir ve MetaMask, Trezor ve Ledger gibi c├╝zdanlarda tutulabilir. Oylamay─▒ etkinle┼čtirmek i├žin bu c├╝zdanlar─▒n UMA DApp'ine ba─članmas─▒ gerekir.

 

UMA'y─▒ benzersiz k─▒lan nedir?

UMA'n─▒n OO'su, ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler aras─▒nda verilere yap─▒lan itirazlara insan destekli bir ├ž├Âz├╝m sunar. Esnek olmayan ve blockchaine yaln─▒zca tekil, tekrarlanabilir de─čerler sunan standart fiyat ak─▒┼č─▒ oracle'lar─▒n─▒n aksine, OO'lar ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler aras─▒nda hatal─▒ veya mu─člak verilerde mutabakat sa─člamak i├žin bir yol sunar. OO'lar di─čer oracle'lardan daha esnektir, ├ž├╝nk├╝ ma├ž skoru, hava durumu veya se├žim sonucu gibi zincir d─▒┼č─▒ndan edinilebilecek herhangi bir bilgiyi sunabilir. Bu da OO'lar─▒n Web3 i├žin potansiyelini s─▒n─▒rs─▒z k─▒lar.┬á

UMA token nedir?

UMA, bir ERC-20 tokendir ve UMA g├╝venlik modelinin temelidir. Daha ├Ânce de bahsetti─čimiz gibi token sahipleri, itiraz edilen verilere y├Ânelik topluluk oylamalar─▒na kat─▒labilir. UMA sahipleri, oylamalara kat─▒ld─▒klar─▒nda ├Âd├╝ller kazanabilir. A─č─▒n oylamaya gitti─či her sefer, mevcut UMA arz─▒n─▒n %0,05'ine denk enflasyonist bir ├Âd├╝l aktif olarak oy kullanan ki┼čilere da─č─▒t─▒l─▒r.┬á

Token sahipleri y├Âneti┼čim, protokol y├╝kseltmeleri ve sistem de─či┼čikli─či s├╝re├žlerine de dahil olur.

Tokenin ba┼člang─▒├ž arz─▒ 100 milyondur. UMA, Nisan 2021'de o g├╝ne kadarki ilk merkeziyetsiz borsa arz─▒n─▒ Uniswap'ta 0,26 USD ba┼člang─▒├ž fiyat─▒yla d├╝zenlemi┼čtir. Kalan 98 milyon tokenden 48,5 milyonu projenin kurucular─▒na ayr─▒lm─▒┼č, 35 milyonu a─č─▒n geli┼čtiricilerine da─č─▒t─▒lm─▒┼č ve 14,5 milyon token de gelecekteki sat─▒┼člar i├žin ayr─▒lm─▒┼čt─▒r.┬á

2021 y─▒l─▒nda, UMA'y─▒ ba┼člatan vak─▒f Risk Labs 35 milyon tokeni UMA DAO'suna aktararak bu fonlar─▒n ekosistemin b├╝y├╝mesinde ne zaman ve nerede kullan─▒laca─č─▒n─▒n UMA token sahipleri taraf─▒ndan oylanmas─▒na imkan tan─▒m─▒┼čt─▒r.

UMA i├žin bir sonraki ad─▒m nedir?

UMA'n─▒n i┼č geli┼čtirme ekibi iki sekt├Âre odaklanmaktad─▒r: tahmin piyasalar─▒ ve sigorta.┬á

┼×u anda, risk y├Ânetimi platformu Sherlock sigorta poli├žesi itiraz sistemini desteklemek i├žin UMA'n─▒n oracle'─▒n─▒ kullanmaktad─▒r. Bilgi piyasalar─▒ platformu Polymarket, di─čer oracle'lar─▒n g├╝vene dayal─▒ olmayan bir ┼čekilde ele alamad─▒─č─▒ UMA'n─▒n OO sorular─▒n─▒ sorabilecektir.┬á

UMA, y├Âneti┼čim ve te┼čvikler i├žin DAO ara├žlar─▒nda da ├Ânemli bir b├╝y├╝me g├Ârmeyi beklemektedir. UMA destekli Outcome.Finance, g├╝vene dayal─▒ olmayan te┼čvik programlar─▒ y├╝r├╝tmek i├žin DAO'lara ├že┼čitli yollar sunmaktad─▒r. Risk Labs, hem UMA'n─▒n hem de i┼č orta─č─▒ organizasyonlar─▒ olan Across Protocol ve Outcome.Finance'in arkas─▒ndaki ekip ve vak─▒ft─▒r. UMA ve OO'su ┼ču anda Across ├žapraz zincir k├Âpr├╝s├╝n├╝ desteklemektedir.

Binance'te nasıl UMA alınır?n  

UMA, Binance gibi kripto para borsalarından satın alınabilir. 

1. Binance hesab─▒n─▒za giri┼č yap─▒n ve [Al-Sat] -> [Spot] ├Âgelerine t─▒klay─▒n.┬á

2. Mevcut i┼člem ├žiftlerinin bir listesini g├Ârmek i├žin arama ├žubu─čuna "UMA" yaz─▒n. Biz bu ├Ârnekte UMA/BUSD ├žiftini kullanaca─č─▒z.

3. [Spot] kutusuna gidin ve sat─▒n almak istedi─činiz UMA miktar─▒n─▒ girin. Bu ├Ârnekte bir Piyasa Emri kullanaca─č─▒z. Emrinizi onaylamak i├žin [UMA Al] tu┼čuna t─▒klay─▒n. Sat─▒n ald─▒─č─▒n─▒z UMA'lar Spot C├╝zdan─▒n─▒za yat─▒r─▒lacakt─▒r.

Son S├Âz

UMA'n─▒n Optimistik Oracle'─▒ 2018 y─▒l─▒nda faaliyete ge├žmesinden bu yana y├╝z milyonlarca dolar─▒ g├╝vence alt─▒na alm─▒┼čt─▒r. Geli┼čtiriciler optimistik oracle'lar─▒ anlamaya ve kullanmaya ba┼člad─▒k├ža, OO'lar gelecekte farkl─▒ bir├žok protokol, DAO, entegrasyon ve ├╝r├╝n├╝n merkezinde yer alabilir.