Kripto Paralar─▒n─▒z─▒ Nas─▒l G├╝vende Tutabilirsiniz?
Ana sayfa
Makaleler
Kripto Paralar─▒n─▒z─▒ Nas─▒l G├╝vende Tutabilirsiniz?

Kripto Paralar─▒n─▒z─▒ Nas─▒l G├╝vende Tutabilirsiniz?

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Jun 17, 2020G├╝ncellenme: Jun 9, 2023
16m

K─▒sa ├ľzet

─░ster sat─▒n al─▒yor ister sakl─▒yor veya yat─▒r─▒m yap─▒yor olun, kriptolar─▒n─▒z─▒ her zaman g├╝vende tutmal─▒s─▒n─▒z. Coinlerinizi veya tokenlerinizi kaybetti─činiz durumlar─▒n ├žo─čunda bunlar─▒ geri alman─▒z m├╝mk├╝n olmaz.

Merkezi borsalarda kripto para al─▒m-sat─▒m─▒ yap─▒yorsan─▒z, KYC ve AML kontrolleri bulunan, d├╝zenlemelerle uyumlu borsalar─▒ kullan─▒n. Denetimlere tabi e┼čler aras─▒ i┼člemler ve merkeziyetsiz borsalar ├žok daha fazla g├╝venlik sunar.

Konu kriptonuzu g├╝venli bir ┼čekilde saklamaya gelince bir├žok se├ženek vard─▒r. Kriptolar─▒n─▒z─▒ yasal d├╝zenlemelere tabi bir borsada tutabilirsiniz. Bu y├Ântem yeni ba┼člayanlar ve yat─▒r─▒mc─▒lar i├žin kullan─▒┼čl─▒ olabilir. Ancak bu durumda c├╝zdan─▒n anahtarlar─▒na sahip olmazs─▒n─▒z.┬á

Anahtarlar─▒na sahip oldu─čunuz emanete dayal─▒ olmayan bir c├╝zdan daha fazla g├╝venlik sunar ve bu durumda en g├╝venilir se├ženek, kriptolar─▒n─▒z─▒ so─čuk depolama cihaz─▒ gibi internete ba─čl─▒ olmayan bir c├╝zdanda tutmak olacakt─▒r. Her iki durumda da ├Âzel anahtarlar─▒n─▒z─▒ ├ževrimd─▒┼č─▒ ve g├╝venli bir ortamda tutun.

G├╝venli─činizi art─▒rmak i├žin denetimi yap─▒lm─▒┼č DApp'leri kullan─▒n ve c├╝zdan─▒n─▒z─▒ kullanma iznine sahip olan DApp'leri belirli aral─▒klarla kontrol edin. DApp'leri kullanmay─▒ b─▒rak─▒r b─▒rakmaz bu izinleri kald─▒r─▒n.


Giri┼č

Kripto paralar─▒n merkezinde, kullan─▒c─▒n─▒n kendi bankas─▒ olarak hareket edebilece─či anlam─▒na gelen kendi kendine egemenlik fikri yer al─▒r. Fonlar─▒n─▒z─▒ do─čru ┼čekilde g├╝vene al─▒rsan─▒z, bu fonlara ula┼čmak ├žok iyi korunan ├žo─ču banka kasas─▒na ula┼čmaktan bile daha zor bir hale gelir. Fakat do─čru g├╝venlik ├Ânlemlerini almazsan─▒z, dijital c├╝zdan─▒n─▒z─▒n bir ba┼čkas─▒ taraf─▒ndan uzaktan bo┼čalt─▒lmas─▒ riskiyle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kal─▒rs─▒n─▒z.

Dijital coinlerinizi do─čru bir ┼čekilde g├╝vence alt─▒na almay─▒ ├Â─črenmeniz, kripto para d├╝nyas─▒ndaki yolculu─čunuz i├žin ├žok ├Ânemli bir ad─▒md─▒r. Konu yaln─▒zca saklama ile ilgili de de─čildir. G├╝n├╝m├╝zde bir├žok kripto para sahibi DeFi d├╝nyas─▒ndaki DApp'lerle etkile┼čimde bulunuyor. Yani, art─▒k coinlerinizle nas─▒l g├╝venli bir bi├žimde i┼člem yapabilece─činizi de ├Â─črenmeniz gerekiyor.

G├╝venilir olmayan bir i┼čletmenin paran─▒z─▒ y├Ânetmesine izin vermeyece─činiz gibi, coinleriniz konusunda s─▒radan herhangi bir DApp'e de g├╝venmemeniz gerekir. Ayn─▒s─▒ kripto para ald─▒─č─▒n─▒z ve al─▒m-sat─▒m yapt─▒─č─▒n─▒z borsalar i├žin de ge├žerlidir. Bu rehberde, kripto varl─▒klar─▒n─▒z─▒ nerede bulunurlarsa bulunsunlar g├╝vende tutmak i├žin en iyi tekniklerden baz─▒lar─▒n─▒ ele alaca─č─▒z.


G├╝venli bir ┼čekilde kripto sat─▒n alma

G├╝n├╝m├╝zde kripto para sat─▒n alabilece─činiz bir├žok yer bulunuyor. Bunlar─▒n aras─▒nda merkezi borsalar, merkeziyetsiz borsalar (DEX), kripto ATM'leri, e┼čler aras─▒ se├ženekler ve ├žok daha fazlas─▒ var. Her se├ženek ayn─▒ d├╝zeyde g├╝venlik sunmaz ve her biri kendine has avantaj ve dezavantajlara sahiptir. ├ço─ču kullan─▒c─▒ i├žin, y├╝ksek itibarl─▒ merkezi borsalar kullan─▒m kolayl─▒─č─▒ ve g├╝venli─či bir arada sunar.


G├╝venli bir borsa se├žme

Binance gibi merkezi bir borsada d├╝zenlemelerin art─▒r─▒lmas─▒, Kara Para Aklamay─▒ ├ľnleme (AML) ├Ânlemleri ve M├╝┼čterini Tan─▒ (KYC) kontrolleri g├╝venli─či de art─▒r─▒r. Kriptonun ilk zamanlar─▒nda borsalar bir tak─▒m sorunlar ya┼čam─▒┼č olsa da h├╝kumetler ve borsa y├Âneticileri bu durumu b├╝y├╝k oranda iyile┼čtirmi┼čtir.

Bir borsa kullanmak i├žin fonlar─▒n─▒z─▒ borsan─▒n emanete dayal─▒ c├╝zdan─▒na transfer etmeniz gerekir. Coinlerinizin sorumlulu─čunu borsaya devretmek bak─▒┼č a├ž─▒n─▒za ba─čl─▒ olarak bir nebze g├╝venlik sunuyor olabilir. C├╝zdanlara a┼čina de─čilseniz veya kripto para d├╝nyas─▒nda yeniyseniz, borsan─▒n c├╝zdan─▒n─▒ kullanmak sizin i├žin daha g├╝venli olabilir. Bu sayede, yapaca─č─▒n─▒z bir hata sonucunda c├╝zdan─▒n─▒za eri┼čim sa─člayamamaktan ve kriptolar─▒n─▒z─▒ kaybetmekten kurtulabilirsiniz.┬á

Ancak baz─▒ ki┼čiler, fonlar─▒n─▒ do─črudan kendileri kontrol ederek g├╝vence alt─▒na almay─▒ tercih eder. "Anahtarlar sizde de─čilse, coinler de sizin de─čildir" s├Âz├╝n├╝ belki duymu┼čsunuzdur. C├╝zdan ger├žekten de size ait de─čilse, kriptonuzu ba┼čkalar─▒ kontrol edebilir. Daha fazla bilgi i├žin a┼ča─č─▒daki saklama b├Âl├╝m├╝m├╝ze bakabilirsiniz.

E┼čler aras─▒ bir hizmeti veya merkeziyetsiz bir borsay─▒ kullanmaya karar verdiyseniz, g├╝venli─činizi ├╝st d├╝zeye ta┼č─▒mak i├žin g├Âz ├Ân├╝nde bulundurman─▒z gereken birka├ž husus vard─▒r. DEX'lerin g├╝venilir bir kaynak taraf─▒ndan denetlenme┬ádurumunu kontrol edin. Denetim konusundan daha sonra ayr─▒nt─▒l─▒ bir ┼čekilde bahsedece─čiz. Binance de ┼čirketin g├╝venlik ve itibar─▒ndan faydalanan bir DEX sunmaktad─▒r.

E┼čler aras─▒ bir hizmet kullanman─▒z gerekiyorsa, tercih edece─činiz hizmetin hem al─▒c─▒lar hem de sat─▒c─▒lar i├žin KYC'yi gerekli k─▒ld─▒─č─▒ndan emin olun. ─░dealde, emanet hizmeti de sunmas─▒ iyi olacakt─▒r. Riskleri tamamen ortadan kald─▒rmasa da fonlar─▒n─▒z─▒ emanet olarak elinde bulunduran ├╝├ž├╝nc├╝ bir taraf─▒n varl─▒─č─▒ hem al─▒c─▒ hem de sat─▒c─▒ i├žin doland─▒r─▒c─▒l─▒─ča kar┼č─▒ daha fazla koruma sa─člar.


Hesabınızı nasıl güvende tutabilirsiniz? 

Borsa kayd─▒n─▒z─▒ yapt─▒ktan veya al─▒m-sat─▒m y├Ânteminizi belirledikten sonra hesab─▒n─▒z─▒ g├╝vende tutmak i├žin bilinen iyi uygulamalar─▒ benimseyin. Bunlar, normalde internet bankac─▒l─▒─č─▒ hesab─▒n─▒z veya di─čer hassas bilgileriniz i├žin kullanaca─č─▒n─▒z uygulamalardan farkl─▒ de─čildir. Ba┼čkalar─▒n─▒n hesab─▒n─▒za ve i├žerisinde bulunan fonlara eri┼čmesini a┼ča─č─▒dakileri uygulayarak kolayca ├Ânleyebilirsiniz:

1. D├╝zenli olarak de─či┼čtirdi─činiz g├╝├žl├╝ bir ┼čifre kullan─▒n.┬á┼×ifreniz do─čum tarihiniz gibi kolayca tespit edilebilecek ki┼čisel bilgiler i├žermemelidir. ┼×ifrenizin uzun oldu─čundan, yaln─▒zca s├Âz konusu hesaba ait oldu─čundan ve semboller, rakamlar, k├╝├ž├╝k ve b├╝y├╝k harfler i├žerdi─činden de emin olun.
2. ─░ki Fakt├Ârl├╝ Kimlik Do─črulamay─▒ (2FA) Etkinle┼čtirin. ┼×ifrenizin ele ge├žirilmesi durumunda, mobil cihaz─▒n─▒z, Authenticator uygulamas─▒ veya YubiKey ile 2FA ikinci bir koruma d├╝zeyi sa─člar. Giri┼č yaparken hem ┼čifrenizi hem de 2FA y├Ântemini birlikte kullanman─▒z gerekir.
3. E-posta, sosyal medya ve ├Âzel mesaj yoluyla gelen oltalama sald─▒r─▒lar─▒ ve doland─▒r─▒c─▒l─▒k te┼čebb├╝slerine kar┼č─▒ dikkatli olun. Doland─▒r─▒c─▒lar fonlar─▒n─▒z─▒ ├žalmak amac─▒yla genellikle borsalar─▒ ve g├╝venilir ki┼čileri taklit eder. K├Ât├╝ ama├žl─▒ yaz─▒l─▒mlar i├žerebilece─či i├žin, bilinmeyen kaynaklardan da hi├žbir yaz─▒l─▒m indirmemelisiniz.
Hesab─▒n─▒z─▒n g├╝vende tutma konusunda daha fazla bilgi i├žin Binance Hesab─▒n─▒z─▒ 7 Ad─▒mda G├╝vene Al─▒n ba┼čl─▒kl─▒ makalemizi okuyabilirsiniz.


Kriptonuzu nas─▒l g├╝vende tutabilirsiniz?

Bir miktar kripto sat─▒n ald─▒ktan veya al─▒m-sat─▒m i┼člemi ger├žekle┼čtirdikten ve hesab─▒n─▒z─▒n g├╝venli─čini sa─člad─▒ktan sonraki ad─▒m kriptolar─▒n─▒z─▒ g├╝venli bir yerde tutmakt─▒r. Daha sonra al─▒m-sat─▒m yapmak i├žin borsada b─▒rakm─▒yorsan─▒z, geriye tek se├ženek olarak bir c├╝zdan kal─▒r. C├╝zdanlar, ├Âzel anahtarlar─▒n─▒z─▒n m├╝lkiyeti ve ─░nternet'e ba─čl─▒ olma durumlar─▒na g├Âre farkl─▒l─▒k g├Âsterirler. Bunlar─▒n aras─▒ndan hangisini tercih edece─činiz ise arzu etti─činiz g├╝venlik d├╝zeyine ba─čl─▒d─▒r.


├ľzel anahtar nedir?

├ľzel anahtar, t─▒pk─▒ ger├žek bir anahtar gibi harcayabilmeniz i├žin kripto paralar─▒n─▒z─▒n kilidini a├žar. ├ľzel anahtar─▒n─▒z─▒ ve ├Âzel anahtar─▒n─▒za eri┼čimi g├╝vende tutman─▒z genel anlamda g├╝venli─činizin en ├Ânemli k─▒sm─▒d─▒r. Anahtar ├žok uzun bir say─▒dan olu┼čur. Bu say─▒ o kadar b├╝y├╝kt├╝r ki herhangi biri taraf─▒ndan tahmin edilmesi imkans─▒zd─▒r. Bir bozuk paray─▒ 256 kere havaya at─▒p tura i├žin "1" ve yaz─▒ i├žin de "0" yazarsan─▒z, bir ├Âzel anahtar yaratm─▒┼č olursunuz. A┼ča─č─▒da bizim olu┼čturdu─čumuz bir ├Âzel anahtar─▒ g├Ârebilirsiniz. Daha kompakt bir ┼čekilde g├Âsterilebilmesi i├žin on alt─▒ hanelik bir sistemle (0-9 aras─▒ rakamlar─▒ ve a-f aras─▒ harfleri kullanarak) kodlanm─▒┼čt─▒r:

8b9929a7636a0bff73f2a19b1196327d2b7e151656ab2f515a4e1849f8a8f9ba

Bu say─▒y─▒ Google'da arat─▒rsan─▒z, say─▒n─▒n yaln─▒zca bu makalede yer ald─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝rs├╝n├╝z (sonradan ba┼čka yerde kopyalanmad─▒ysa). Bu durum size bu say─▒n─▒n ger├žekten ne kadar rastgele oldu─ču hakk─▒nda fikir verebilir. Bu say─▒n─▒n daha ├Ânceden ba┼čka bir ki┼či taraf─▒ndan g├Âr├╝lm├╝┼č olmas─▒ ihtimali son derece d├╝┼č├╝kt├╝r.

Bu ├Ârnek bile asl─▒nda ├Âzel anahtar─▒n hakk─▒n─▒ tam olarak vermiyor. ├ľzel anahtarlar─▒n olas─▒ say─▒s─▒, bilinen evrendeki atomlar─▒n say─▒s─▒na yak─▒nd─▒r. ├ľzetle, ├Âzel anahtarlar Bitcoin ve Ethereum gibi kripto paralar s├Âz konusu oldu─čunda son derece ├Ânemli bir g├╝venlik prensibidir. Coinleriniz, beyin yak─▒c─▒ b├╝y├╝kl├╝kte bir aral─▒k i├žerisinde gizlendi─činden g├╝vendedir.
Daha ├Ânce fon sahibi olduysan─▒z, rastgele gibi g├Âr├╝nen say─▒lardan olu┼čan dizeler olan herkese a├ž─▒k adresleri biliyorsunuzdur. Bunlar, herkese a├ž─▒k adresi almak ├╝zere hash edilmi┼č (kar─▒lm─▒┼č) herkese a├ž─▒k anahtar─▒n─▒z─▒ edinmek i├žin ├Âzel anahtar─▒n─▒z ├╝zerinde birtak─▒m kriptografik b├╝y├╝ler yap─▒larak elde edilebilir.

Makalemizde bu i┼člemin ayr─▒nt─▒lar─▒na girmeyece─čiz. Tek bilmeniz gereken, ├Âzel anahtardan a├ž─▒k adresin yarat─▒lmas─▒ kolayken, bunun tersinin yap─▒lmas─▒n─▒n g├╝n├╝m├╝zde imkans─▒z oldu─čudur. Herkese a├ž─▒k adresinizi bloglarda, sosyal medyada vs. g├╝venli bir ┼čekilde listeleyelebilmenizin sebebi de budur. Kar┼č─▒l─▒k gelen ├Âzel anahtar olmadan hi├ž kimse a├ž─▒k adrese g├Ânderilen fonlar─▒ harcayamaz.

├ľzel anahtar─▒n─▒z─▒ kaybederseniz fonlar─▒n─▒za eri┼čiminizi de kaybedersiniz. E─čer birisi anahtar─▒n─▒z─▒ ├Â─črenirse, fonlar─▒n─▒z─▒ da harcayabilir. Sonu├ž olarak, ├Âzel anahtar─▒n─▒z─▒ herkesten gizli tutman─▒z ├žok ama ├žok ├Ânemlidir.


Kurtarma c├╝mleleri

G├╝n├╝m├╝zde c├╝zdanlar─▒n tek bir ├Âzel anahtara sahip olmas─▒ son derece nadir bir durumdur. Bunlar asl─▒nda milyarlarca farkl─▒ anahtar─▒ tutabilen hiyerar┼čik deterministik (HD) c├╝zdanlard─▒r. Bilmeniz gereken tek ┼čey bu anahtarlar─▒ olu┼čturmak i├žin kullan─▒labilecek, insanlar taraf─▒ndan okunabilir bir kelimeler dizisi olan kurtarma c├╝mlesidir. Kurtarma c├╝mlesi a┼ča─č─▒dakine benzeyebilir:

strike sadness boss daring voice connect holiday vintage quantum pony stable genuine

┼×ahsen tek bir ├Âzel anahtar kullanmay─▒ tercih etmedi─činiz takdirde, yeni bir c├╝zdan olu┼čturdu─čunuzda muhtemelen sizden kurtarma c├╝mlenizi yedeklemeniz istenecektir. ─░leride anahtar saklama s├╝recinden bahsederken, anahtarlar kavram─▒n─▒ hem ├Âzel anahtarlar─▒ hem de kurtarma c├╝mlelerini tan─▒mlamak i├žin kullan─▒yor olaca─č─▒z.


Kurtarma c├╝mlenizi nas─▒l g├╝vende tutabilirsiniz?

12, 18 veya 24 kelimelik kurtarma c├╝mlenizin g├╝vende ve g├╝venli bir bi├žimde tutulmas─▒ son derece ├Ânemlidir. Bu c├╝mleye eri┼čebilen herkes anahtarlar─▒n─▒z─▒ kendi c├╝zdan─▒na aktararak fonlar─▒n─▒z─▒ ├žalabilir. Ayr─▒ca, kurtarma c├╝mlesi ile ayn─▒ vazifeyi g├Âren bir JSON dosyas─▒na veya bireysel ├Âzel anahtarlara da sahip olabilirsiniz. Anahtarlar─▒n─▒z─▒ nas─▒l y├Ânetece─činiz konusunda a┼ča─č─▒da belirtti─čimiz ipu├žlar─▒n─▒ takip ederken son derece dikkatli olun.

1. Kurtarma c├╝mlenizi ─░nternete ba─čl─▒ bir cihazda tutman─▒z ├Ânerilmez. Bir vir├╝s indirmeniz veya bilgisayar─▒n─▒z─▒n hacklenmesi ve uzaktan kontrol edilmesi durumunda kurtarma c├╝mleniz ele ge├žirilebilir.
2. ├çevrimd─▒┼č─▒ saklama ├žok daha fazla g├╝venlidir. C├╝mlenizi fiziksel olarak veya ├ževrimd─▒┼č─▒ bir cihazda saklayabilirsiniz. Daha sonra ele alaca─č─▒m─▒z bir so─čuk depolama cihaz─▒na sahip olsan─▒z bile, cihaz─▒n─▒z─▒n ar─▒zalanmas─▒ ihtimaline kar┼č─▒ da anahtar─▒n─▒z─▒ yedeklemeniz gerekir.
3. C├╝mlenizi fiziksel olarak saklamaya karar vermeniz durumunda kullanaca─č─▒n─▒z materyali ve nerede saklayaca─č─▒n─▒z─▒ d├╝┼č├╝nmeniz gerekecektir. Kelimeleri yok olabilecek veya evde kolayca kaybedilebilecek bir ka─č─▒t par├žas─▒na yazmak iyi bir fikir de─čildir. G├╝venli bir yerde bulunan bir kiral─▒k kasada veya bankan─▒z─▒n sundu─ču bir kiral─▒k kasada saklamay─▒ tercih edebilirsiniz. Baz─▒ ki┼čiler kurtarma c├╝mlelerini kolayca zarar g├Ârmesi imkans─▒z olan metalin ├╝zerine kazar veya bir c├╝mle panosu ├╝zerine metal harflerle yazar.


S─▒cak c├╝zdanlar ve so─čuk c├╝zdanlar

C├╝zdanlar iki kategoriye ayr─▒l─▒r: S─▒cak c├╝zdanlar ve so─čuk c├╝zdanlar. ─░kisi de sunduklar─▒ g├╝venlik konusunda farkl─▒l─▒k g├Âsterir. ─░ki t├╝r de ├žok ├že┼čitli ve farkl─▒ ├ž├Âz├╝mleri kapsar. ├ľrnekler i├žin Kripto C├╝zdan─▒ T├╝rleri Nelerdir? ba┼čl─▒kl─▒ makalemize bakabilirsiniz. ┼×imdi ikisi aras─▒ndaki farkl─▒l─▒klar─▒ incelemeye ge├žebiliriz.


S─▒cak c├╝zdanlar

S─▒cak c├╝zdan, internete ba─članan herhangi bir kripto para c├╝zdan─▒d─▒r (├Ârne─čin ak─▒ll─▒ telefon ve masa├╝st├╝ c├╝zdanlar─▒). S─▒cak c├╝zdanlar en kesintisiz kullan─▒c─▒ deneyimini sunar. Kripto para ve token g├Ânderme, alma ve al─▒m sat─▒m yapma konusunda kullan─▒┼čl─▒d─▒rlar. Fakat bu kullan─▒m kolayl─▒─č─▒ genellikle g├╝venlikten ├Âd├╝n vermek anlam─▒na gelir.

S─▒cak c├╝zdanlar internete ba─članmalar─▒ nedeniyle do─čal olarak sald─▒r─▒ya a├ž─▒kt─▒r. ├ľzel anahtarlar hi├žbir noktada yay─▒nlam─▒yor olsa da ├ževrimi├ži cihaz─▒n─▒za vir├╝s bula┼čm─▒┼č olmas─▒ ve sald─▒rganlar─▒n cihaz─▒n─▒za uzaktan eri┼čebilmesi olas─▒l─▒─č─▒ mevcuttur.

Bu durum s─▒cak c├╝zdanlar─▒n tamamen g├╝vensiz oldu─ču anlam─▒na gelmez, yaln─▒zca so─čuk c├╝zdanlardan daha az g├╝venlidirler. S─▒cak c├╝zdanlar kullan─▒m a├ž─▒s─▒ndan daha ├╝st├╝nd├╝r ve k├╝├ž├╝k bakiyeleri tutmak i├žin genellikle bu se├ženek tercih edilir.


So─čuk c├╝zdanlar

├çevrimi├ži sald─▒r─▒ ihtimaline kar┼č─▒ bir├žok ki┼či anahtarlar─▒n─▒ her zaman i├žin ├ževrimd─▒┼č─▒ tutmay─▒ tercih eder. Bunun i├žin de so─čuk c├╝zdanlar kullan─▒l─▒r. S─▒cak c├╝zdanlar─▒n aksine, so─čuk c├╝zdanlar internete ba─članmaz. Eskiden baz─▒ kripto para sahipleri ka─č─▒t c├╝zdanlar kullan─▒rlard─▒. Bu c├╝zdan t├╝r├╝ genellikle QR kodu ┼čeklinde olup c├╝zdan─▒n ├Âzel anahtar─▒n─▒ ├╝zerinde bulunduran bas─▒l─▒ bir ka─č─▒t par├žas─▒ olarak d├╝┼č├╝n├╝lebilir. Ancak art─▒k bunun demode olmu┼č, riskli bir g├╝venlik y├Ântemi oldu─čunu biliyoruz. So─čuk depolama i├žin en iyi se├ženek kesinlikle bir donan─▒m c├╝zdan─▒d─▒r.


Donan─▒m c├╝zdanlar─▒

Donan─▒m c├╝zdanlar─▒ (Trezor One veya Ledger Nano S gibi) ├Âzel anahtar─▒ ├ževrimd─▒┼č─▒ tutma mant─▒─č─▒na benzer bir prensibi benimseyerek daha iyi bir kullan─▒c─▒ deneyimi sunmay─▒ ama├žlar. Bunlar tam donan─▒ml─▒ bir bilgisayara k─▒yasla daha kolay ta┼č─▒nabilir ve daha uygun maliyetlidir. ├ľzel olarak kripto para saklamak i├žin ├╝retilirler.
Fiziksel cihazlar ├Âzel anahtarlar─▒n─▒z─▒ g├╝venli bir bi├žimde saklar ve hi├žbir zaman internete ba─članmak zorunda de─čildir. ─░yi bir donan─▒m c├╝zdan─▒ ├Âzel anahtarlar─▒n hi├žbir zaman cihazdan ayr─▒lmamas─▒n─▒ garanti alt─▒na al─▒r. Anahtarlar normalde cihaz─▒n ├Âzel bir yerinde tutulur ve bu ├Âzel b├Âl├╝m anahtar─▒n kald─▒r─▒lmas─▒na izin vermez. Ayr─▒nt─▒l─▒ bilgi i├žin Donan─▒m C├╝zdan─▒ Nedir? (Neden Bir Donan─▒m C├╝zdan─▒ Kullanmal─▒s─▒n─▒z?) ba┼čl─▒kl─▒ makaleye g├Âz atabilirsiniz.
Donan─▒m c├╝zdan─▒ end├╝strisi son y─▒llarda ├Ânemli bir b├╝y├╝me kaydederek d├╝zinelerce farkl─▒ ├╝r├╝n├╝n piyasaya ├ž─▒kmas─▒n─▒ sa─člad─▒. Binance Academy'den bu cihazlar hakk─▒ndaki incelemelere g├Âz atabilirsiniz.


Emanete dayal─▒ olan ve emanete dayal─▒ olmayan c├╝zdanlar

C├╝zdan─▒n─▒z, emanete dayal─▒ olan veya olmayan t├╝rde olabilir. Bu, ├Âzel anahtarlar─▒n─▒za eri┼čme ve bu anahtarlar─▒ kontrol edebilme durumunuzu ifade eder. Kripto para borsas─▒ gibi bir ├ževrimi├ži bir hizmet kullan─▒yorsan─▒z, o zaman protokol seviyesinde coinlerinizin as─▒l sahibi siz olmazs─▒n─▒z. Bunun yerine, borsa sizin fonlar─▒n─▒z─▒ ve anahtarlar─▒n─▒z─▒ emanet olarak tutar ve bunlar─▒ sizin ad─▒n─▒za y├Ânetir (bu nedenle de emanete dayal─▒ c├╝zdan terimi kullan─▒l─▒r). Borsalar coinlerinizi g├╝vende tutmak i├žin ├žo─ču zaman s─▒cak ve so─čuk c├╝zdanlar─▒n bir kombinasyonunu kullan─▒r.
BNB kar┼č─▒l─▒─č─▒nda BTC sat─▒n almak istiyorsan─▒z, borsa kendi veritaban─▒nda BNB bakiyenizi d├╝┼č├╝r├╝r ve BTC bakiyenizi y├╝kseltir. Fakat ortada bir blockchain i┼člemi olmaz. S├Âz konusu BTC'yi ├žekmeye karar vermeniz durumunda borsadan sizin ad─▒n─▒za bir i┼člem imzalamas─▒n─▒ talep edersiniz. Borsa da talep etti─činiz Bitcoin adresine coinlerinizi g├Ânderen i┼člemi yay─▒nlar.

Kripto borsalar─▒, fonlar─▒n─▒ ├╝├ž├╝nc├╝ bir partiye emanet etmekten ├žekinmeyen kullan─▒c─▒lar i├žin ├žok daha kolay bir kullan─▒m sunar. Kendi bankan─▒z olman─▒z─▒n getirdi─či risklerden biri de bir sorun ya┼čanmas─▒ durumunda fonlar─▒n─▒z─▒n hi├ž kimse taraf─▒ndan kurtar─▒lamamas─▒d─▒r.

├ľzel anahtar─▒n─▒z─▒ kaybederseniz, fonlar─▒n─▒z─▒ hi├žbir zaman geri alamazs─▒n─▒z. ├ľte yandan hesab─▒n─▒z─▒n ┼čifresini kaybederseniz, s─▒f─▒rlaman─▒z yeterli olacakt─▒r. Ki┼čisel bilgilerinizin ├žal─▒nmas─▒ riski bulunsa da hesab─▒n─▒z─▒ g├╝vende tutmak i├žin yukar─▒da bahsetti─čimiz uygun ├Ânlemleri ald─▒─č─▒n─▒zdan emin olman─▒z gerekir.


En g├╝venli saklama se├žene─či hangisidir?

Ne yaz─▒k ki bu sorunun tek bir yan─▒t─▒ yoktur. E─čer b├Âyle bir yan─▒t olsayd─▒ makalemiz ├žok daha k─▒sa olurdu. Yan─▒t b├╝y├╝k oranda risk profilinize ve kripto paralar─▒n─▒z─▒ nas─▒l kulland─▒─č─▒n─▒za ba─čl─▒d─▒r.

├ľrne─čin, aktif ┼čekilde swing al─▒m-sat─▒m yapan yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n uzun vadeli HODLer'lara g├Âre daha farkl─▒ gereksinimleri olacakt─▒r. B├╝y├╝k miktarlarla i┼člem yapan bir kurulu┼č i┼čletiyorsan─▒z, b├╝y├╝k ihtimalle fonlar transfer edilmeden ├Ânce birden ├žok kullan─▒c─▒n─▒n onay verdi─či ├žoklu imza sistemini kullanmak isteyebilirsiniz.
S─▒radan kullan─▒c─▒lar─▒n kullanmad─▒klar─▒ fonlar─▒n─▒ so─čuk depolamada saklamalar─▒ iyi bir fikir olabilir. Donan─▒m c├╝zdanlar─▒ en bariz se├ženek olarak ├Âne ├ž─▒kar. Ancak nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ tam olarak ├Â─črenene kadar k├╝├ž├╝k tutarlarla deneme yapman─▒z iyi olur. Cihaz─▒n─▒n kendisinin kaybolmas─▒ veya ar─▒zalanmas─▒ ihtimaline kar┼č─▒, yukar─▒da bahsetti─čimiz ipu├žlar─▒na g├Âre anahtarlar─▒n─▒z─▒ ba┼čka bir yerde yedeklemeyi de d├╝┼č├╝nebilirsiniz.

├çevrimi├ži c├╝zdanlar, ├╝r├╝n ya da hizmet sat─▒n almak i├žin kulland─▒─č─▒n─▒z d├╝┼č├╝k tutarlar i├žin ├žok kullan─▒┼čl─▒d─▒r. So─čuk c├╝zdan─▒ bir birikim hesab─▒na benzetirsek mobil c├╝zdan─▒ da yan─▒n─▒zda ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒z fiziksel bir c├╝zdana benzetebiliriz. ─░dealde bu c├╝zdanda tutulmas─▒ gereken tutar, kaybetmeniz durumunda sizi ciddi bir finansal s─▒k─▒nt─▒ya sokmayacak kadar olmal─▒d─▒r.

Staking ve al─▒m-sat─▒m i┼člemleri i├žin emanete dayal─▒ ├ž├Âz├╝mler size daha uygun olabilir. Ancak fonlar─▒n─▒z─▒ kullan─▒ma koymadan ├Ânce fonlar─▒n ne kadar─▒n─▒ tahsis edece─činiz konusunda bir plan─▒n─▒z (pozisyon b├╝y├╝kl├╝─č├╝ stratejisi gibi) olmal─▒d─▒r. Dijital para birimlerinin olduk├ža oynak┬áoldu─čunu unutmay─▒n. Bu nedenle, kaybetmeyi g├Âze alabilece─činizden daha y├╝ksek bir tutar─▒ hi├žbir zaman yat─▒rmamal─▒s─▒n─▒z.


Merkeziyetsiz Finans─▒ ve DApp'leri G├╝venle Kullanma

Tokenlerinizi stake etmek, blokchain oyunlar─▒nda kullanmak veya Merkeziyetsiz Finansa (DeFi) kat─▒lmak istiyorsan─▒z, DApp'ler ve ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler ile etkile┼čimde bulunman─▒z gerekecektir. Kullan─▒c─▒lar, c├╝zdanlar─▒ndaki fonlar─▒ kullanmalar─▒ i├žin DApp'lere izin vermelidir. A┼ča─č─▒da SushiSwap'─▒n kullan─▒ld─▒─č─▒ bir ├Ârne─či bulabilirsiniz.


├ľrne─čin, PancakeSwap'a izin vermeniz, bir likidite havuzuna birden ├žok token eklemek gibi i┼člemleri otomatikle┼čtirmesini sa─člar. DApp, size zaman kazand─▒rarak farkl─▒ ad─▒mlar─▒ tek bir seferde tamamlayabilir. Bu durum kullan─▒┼čl─▒ olsa da bununla ilgili birtak─▒m riskler de yok de─čildir.

Ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeyi kendiniz inceleyerek tam olarak ne yapt─▒─č─▒n─▒ anlamad─▒─č─▒n─▒z s├╝rece, bir arka kap─▒ g├╝venlik a├ž─▒─č─▒ ihtimali her zaman bulunmaktad─▒r. Genelde projeler, ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerinin g├╝venli oldu─čunu kan─▒tlamak i├žin denetim s├╝re├žlerinden ge├žerler. Certik, sundu─ču denetim hizmetleriyle ├╝nl├╝d├╝r. Ancak bu itibar─▒ bile g├╝venli─či her zaman garanti etmeye yetmez.

G├╝venlik a├ž─▒─č─▒ bulunan bir proje, s─▒n─▒rs─▒z say─▒da veya b├╝y├╝k miktarlarda tokenleri hareket ettirmek i├žin izin isteyecektir. Fazla deneyime sahip olmayan kullan─▒c─▒lar─▒n bu izinleri kabul ederek doland─▒r─▒c─▒l─▒k kurban─▒ olmas─▒ son derece olas─▒d─▒r. Fonlar─▒n─▒z─▒ DeFi platformundan d─▒┼čar─▒ ta┼č─▒san─▒z bile, projenin hala fonlar─▒n─▒z ├╝zerinde belirli ├Âl├ž├╝de kontrol├╝ bulunabilir ve fonlar─▒n─▒z yine de ├žal─▒nabilir. Hacker'lar─▒n da ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerin koduyla oynayarak kendi ├ž─▒karlar─▒ do─črultusunda kullanmaya ├žal─▒┼čmas─▒ m├╝mk├╝nd├╝r. Tekrar belirtmek gerekirse, bir projeye izin vermi┼č olman─▒z durumunda, bu kapsamda risk alt─▒nda olabilirsiniz.


C├╝zdan izinlerini iptal etme

C├╝zdan─▒n─▒zda ne t├╝r izinler verdi─činizi d├╝zenli olarak kontrol etmeniz gerekir. Binance Smart Chain (BSC) kullan─▒yorsan─▒z, BscScan'de t├╝m izinleri g├Âzden ge├žirmenize ve geri ├žekmenize olanak tan─▒yan bir token onay kontrol├╝ arac─▒ bulunmaktad─▒r.
├ľncelikle, herkese a├ž─▒k olan BSC BEP-20 adresinizi kopyalay─▒n ve yap─▒┼čt─▒r─▒n. Ard─▒ndan, sa─č tarafta bulunan arama simgesine t─▒klay─▒n.


Hesab─▒n─▒zda izinlere sahip olan ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerin listesini ve hangi miktarlara kadar onayland─▒klar─▒n─▒ g├Âreceksiniz. ─░zinleri iptal etmek i├žin alt tarafta k─▒rm─▒z─▒ daire i├žerisine al─▒nm─▒┼č olan tu┼ča t─▒klay─▒n.


Daha fazla g├╝venlik sunan, denetimden ge├žmi┼č projeleri kullan─▒n

Yukar─▒da bahsetti─čimiz gibi, denetimden ge├žmi┼č olan projeler tokenleriniz ve coinleriniz ile yat─▒r─▒m yapmak i├žin daha g├╝venli se├ženeklerdir. Ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerle etkile┼čimde bulunuyorsan─▒z, havuzlarda staking yap─▒yorsan─▒z veya likidite sa─čl─▒yorsan─▒z, her zaman denetimden ge├žmi┼č olan projeleri tercih etmeniz ├Ânerilir.

Denetim s├╝recinde, DApp'in ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme kodu analiz edilir. Denetim i┼člemini ger├žekle┼čtirenler herhangi bir arka kap─▒n─▒n, k├Ât├╝ye kullan─▒labilir betiklerin ve g├╝venlik sorunlar─▒n─▒n olup olmad─▒─č─▒n─▒ ara┼čt─▒r─▒r. Bunlar─▒n t├╝m├╝ projenin kurucular─▒na bildirilir ve kurucular da bu sayede kod ├╝zerinde de─či┼čiklik yapabilirler. Yap─▒lan t├╝m de─či┼čiklikler, s├╝recin eksiksiz ve ┼čeffaf bir bi├žimde ger├žekle┼čtirildi─čini kullan─▒c─▒lara g├Âstermek amac─▒yla nihai rapora eklenir. Bunun ard─▒ndan, nihai rapor herkese a├ž─▒k hale getirilir.

Denetimden ge├žme bir projenin g├╝venli oldu─čunu garanti etmese de fonlar─▒n─▒z─▒n daha emin ellerde olma ┼čans─▒ artar. Hi├žbir denetimden ge├žmemi┼č bir projeye para yat─▒rmak ├žok da ak─▒l kar─▒ olmaz. Baz─▒ ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler, hacker'lar─▒n i┼čtah─▒n─▒ kabartacak nitelikte son derece b├╝y├╝k miktarda fonlarla i┼člem yapar. Denetim yapanlar kodu kontrol etmezse, bu ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler olduk├ža kolay bir hedef haline gelir.

Certik, denetimden ge├žirdi─či projelerin listesini, bunlar─▒n 100 ├╝zerinden ald─▒klar─▒ puan─▒ ve di─čer ├Ânemli bilgileri d├╝zenli olarak g├╝nceller.


Doland─▒r─▒c─▒l─▒─ča kurban olmamak i├žin yap─▒lmas─▒ gerekenler┬á

Kripto paralar ne yaz─▒k ki bir├žok doland─▒r─▒c─▒y─▒ cezbetmektedir. Baz─▒ k├Ât├╝ niyetli ki┼čiler, di─čer kullan─▒c─▒lar─▒ kand─▒rarak kriptolar─▒n─▒ ellerinden alman─▒n yollar─▒n─▒ ararlar. Fonlar ├žal─▒nd─▒─č─▒nda ise genellikle bunlar─▒ geri alabilmek pek m├╝mk├╝n olmaz. Doland─▒r─▒c─▒lar, kripto paralar─▒n do─čalar─▒ gere─či anonim olmalar─▒ndan ve bir├žok kullan─▒c─▒n─▒n do─črudan b├╝y├╝k miktarlarda fonu kontrol etmesinden yararlan─▒rlar.┬á

Her zaman uyan─▒k olmal─▒ ve tan─▒mad─▒─č─▒n─▒z ki┼čilere kesinlikle para g├Ândermemelisiniz. Ayr─▒ca, para g├Ânderdi─činiz ki┼činin kimli─čini her zaman dikkatle kontrol etmeniz gerekir. Yayg─▒n doland─▒r─▒c─▒l─▒k t├╝rlerinden baz─▒lar─▒ ┼čunlard─▒r:

1.┬áOltalama - Kullanmakta oldu─čunuz bir borsadan veya ba┼čka bir hizmetten giri┼č yapman─▒z─▒ veya ki┼čisel bilgilerinizi girmenizi isteyen bir e-posta alabilirsiniz. Asl─▒nda bu, bilgilerinizi ├žalmaya ├žal─▒┼čan bir doland─▒r─▒c─▒ olabilir.
2.┬áSahte borsalar - Bunlar genellikle ger├žek bir borsan─▒n g├Âr├╝n├╝m├╝n├╝ taklit eden mobil uygulamalar veya web siteleri ┼čeklindedir. Bilgilerinizi girmenizin ard─▒ndan, doland─▒r─▒c─▒ bu bilgileri ger├žek hesab─▒n─▒za eri┼čmek i├žin kullanacakt─▒r.
3.┬á┼×antaj - Doland─▒r─▒c─▒, dosyalar─▒n─▒z─▒ fidye almak i├žin tutan k├Ât├╝ ama├žl─▒ bir yaz─▒l─▒m g├Ânderebilir. ├ľdeme yaparak dosyalar─▒n─▒z─▒ geri almak i├žin b├╝y├╝k ihtimalle Bitcoin veya ba┼čka bir kripto para g├Ândermeniz gerekecektir. ├ľdemeyi yapt─▒ktan sonra dosyalar─▒n─▒z─▒ geri alamama ihtimaliniz de her zaman i├žin vard─▒r.
4. Ponzi ve Piramit d├╝zenleri - Yeni bir projeye kat─▒larak projenin coinlerinden sat─▒n alman─▒z veya kripto ├Âdemesi yapman─▒z─▒ gerektiren ├Âzel bir indirime kat─▒lman─▒z i├žin teklif alabilirsiniz. Ancak ger├žek olamayacak kadar iyi g├Âr├╝nen teklifler de nadiren ger├žek ├ž─▒kar. Yat─▒r─▒mlar─▒n─▒z─▒n g├╝vende oldu─čundan emin olmak i├žin mutlaka kendi ara┼čt─▒rman─▒z─▒ yap─▒n.
5. Kimli─če B├╝r├╝nme - Baz─▒ ki┼čiler resmi, g├╝venilir ki┼čiler veya arkada┼č─▒n─▒z gibi davranabilir. Normalde payla┼čmayaca─č─▒n─▒z bilgiler veya kriptolar─▒n─▒z hakk─▒nda size sorular sormak isteyeceklerdir. Bu durumda, bu ki┼čilerin kim ve ne oldu─čunu her zaman dikkatle kontrol edin.
Bu doland─▒r─▒c─▒l─▒k t├╝rleri ve bunlardan ka├ž─▒nmak i├žin neler yapabilece─činiz konusunda daha fazla bilgi i├žin 8 Yayg─▒n Bitcoin Doland─▒r─▒c─▒l─▒─č─▒ ve Bunlardan Korunma Y├Ântemleri ba┼čl─▒kl─▒ makalemizi okuyun.


Son S├Âz

Konu kripto paralar─▒n─▒z─▒ g├╝vende tutmaya gelince, blokchain end├╝strisinin g├╝n├╝m├╝zde bir├žok g├╝venlik ├Ânlemi sundu─čunu s├Âyleyebiliriz. Al─▒m-sat─▒mdan kriptolar─▒n─▒z─▒ saklamaya ve kullanmaya kadar, birka├ž basit ipucu fonlar─▒n─▒z─▒ g├╝vende tutman─▒z konusunda etkilidir. Konu saklama olunca, her alternatifin kendince olumlu ve olumsuz y├Ânleri olabilir. Bu nedenle, kar zarar dengesini anlamak olduk├ža ├Ânemlidir. Her zaman oldu─ču gibi, paran─▒z─▒ veya kriptonuzu nereye yat─▒rd─▒─č─▒n─▒z konusunda kapsaml─▒ bir ara┼čt─▒rma yapt─▒─č─▒n─▒zdan emin olun.