Zilliqa (ZIL) Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Zilliqa (ZIL) Nedir?

Zilliqa (ZIL) Nedir?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Jun 9, 2022G├╝ncellenme: Aug 9, 2023
6m

K─▒sa ├ľzet

Zilliqa, saniyede binlerce i┼člem ger├žekle┼čtirmek ├╝zere tasarlanm─▒┼č bir herkese a├ž─▒k blockchain platformu olarak 2017 y─▒l─▒nda kullan─▒ma sunulmu┼čtur. Zilliqa g├╝n├╝m├╝zde Web 3.0 i├žin verimlilik, g├╝ven ve ┼čeffafl─▒k sa─člamay─▒ ama├žlamaktad─▒r.


Giri┼č

Zilliqa bir katman 1 blockchain ve b├Âl├╝mlendirilmi┼č mimari kullanan ilk herkese a├ž─▒k blockchaindir. Bu b├Âl├╝mlendirme tekni─či, i┼člemlerin paralel bir ┼čekilde i┼členmesine imkan tan─▒yarak i┼člem h─▒z─▒n─▒ art─▒r─▒r.┬á

National University of Singapore'daki NUS School of Computing'de yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar esas─▒nda 2017 y─▒l─▒nda kurulan Zilliqa'da, d├╝┼č├╝k maliyetli i┼člemleri y├╝ksek h─▒zlarla ve b├╝y├╝k ├Âl├žekte ger├žekle┼čtirmeye imkan tan─▒yan bir mimari kullanmaya odaklanan ├žal─▒┼čmalardan ilham al─▒nm─▒┼čt─▒r. Oyun, DeFi ve meta evren uygulamalar─▒ da dahil olmak ├╝zere, Zilliqa ├╝zerinde geli┼čtirilmi┼č halihaz─▒rda 250'den fazla proje vard─▒r.


Zilliqa nas─▒l hizmet g├Âr├╝r?

A─č g├╝venli─či

Bitcoin'e benzer ┼čekilde Zilliqa da a─č─▒n─▒ g├╝vende tutmak i├žin Proof of Work (PoW) mutabakat mekanizmas─▒n─▒ ve Pratik Bizans Hata Tolerans─▒n─▒ (PBFT) kullan─▒r. PoW, blockchain i┼člemlerini do─črulama ve onaylama s├╝reci olan┬ámadencili─či i├žerir.

Madenciler, Zilliqa'n─▒n yerel tokeni ZIL'yi kazabilir. Bu da onlar─▒n enerji maliyetlerinden tasarruf etmesine imkan tan─▒r. ┬áZilliqa'da madenciler, di─čer tokenlerden ZIL madencili─čine ge├žebilir ve toplamda daha y├╝ksek bir ├╝cret kazanabilir. Buna ─░kili Madencilik ad─▒ verilir.

─░┼člemlerin i┼členmesi

├ľl├žeklenebilirlik sorunu uzun s├╝redir mevcut olsa da bir├žok blockchain, a─č kullan─▒m─▒ artt─▒k├ža i┼člemleri ├Âl├žeklendirmede sorun ya┼čamaya devam etmektedir. Zilliqa, geni┼č ├žapl─▒ benimsenmenin ├Ân├╝ndeki bu ├Ânemli engeli a┼čmak amac─▒yla i┼člemleri i┼člemek i├žin b├Âl├╝mlendirilmi┼č bir mimari kullan─▒r.┬á
B├Âl├╝mlendirme, a─č─▒ b├Âl├╝mler ad─▒ verilen daha k├╝├ž├╝k┬ád├╝─č├╝m gruplar─▒na ay─▒r─▒r. T├╝m b├Âl├╝mler i┼člemleri paralel bir ┼čekilde i┼čleyebilir ve bu da Zilliqa'daki i┼člem verimlili─činin a─č─▒n b├╝y├╝kl├╝─č├╝yle do─čru orant─▒l─▒ bir ┼čekilde artmas─▒n─▒ sa─člar.┬á
Bitcoin ve Ethereum'un aksine, Zilliqa a─č─▒nda bir i┼člemin i┼členmesinin ard─▒ndan hi├žbir onaya gerek yoktur. Bu da a─č─▒n daha verimli bir ┼čekilde ├žal─▒┼čmas─▒na, hatta blockchain ├╝zerinde mikro ├Âdemeleri bile desteklemesine imkan tan─▒r.

B├Âl├╝mlendirilmi┼č mimarinin olumlu bir yan etkisi de i┼člem ├╝cretlerinin daha d├╝┼č├╝k olmas─▒d─▒r. Geleneksel blockchainlerdeki ├╝cretler a─č─▒n t─▒kanmas─▒, i┼člemlerin birikmesi ve ├Âl├žeklendirme sorunlar─▒ nedeniyle genellikle y├╝ksektir. Fakat b├Âl├╝mlendirme, Zilliqa'n─▒n 0,1 ZIL'lik standart bir blockchain i┼člem ├╝cretiyle maliyetleri d├╝┼č├╝k tutmas─▒n─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r. Bu ├╝cretlere i┼člem hacmi, kullan─▒c─▒ talebi ve g├╝ncel ZIL fiyat─▒n─▒ dikkate alarak Zilliqa toplulu─ču karar verir.

├ťcretler, a─č─▒n g├╝venli─čini art─▒r─▒r. Bu ├╝cretler olmasa, k├Ât├╝ niyetli ki┼čiler a─č─▒ kolayca spam'leyebilir ve yava┼člatabilir. ZIL'yi ve ekosistemideki di─čer herhangi bir merkeziyetsiz uygulamay─▒ (dApp) kullanmak i├žin k├╝├ž├╝k bir ├╝cretin gerekli olmas─▒n─▒n nedeni budur. Toplanan ├╝cretler madencilik ├Âd├╝lleri olarak kullan─▒l─▒r. Bu da Zilliqa'n─▒n altyap─▒s─▒n─▒ g├╝vene almas─▒n─▒ sa─člarken bir yandan da varl─▒─č─▒ do─čas─▒ gere─či deflasyonist bir hale getirir.┬á

Y├Âneti┼čim

Temelinde a├ž─▒k y├Âneti┼čim yatan blockchaindeki t├╝m de─či┼čiklikler, Zilliqa'nin y├Âneti┼čim tokeni olan┬áy├Âneti┼čim ZIL'sinden (gZIL) tutan ki┼čiler taraf─▒ndan teklif edilir ve oylan─▒r. Bu merkeziyetsiz sistem, Zilliqa'n─▒n gelece─činin merkezi bir otorite yerine toplulu─čun elinde olmas─▒n─▒ sa─člar.
Topluluk ├╝yeleri ZIP'ler (Zilliqa Geli┼čtirme Teklifleri) ad─▒ verilen teklifleri g├Ânderebilir ve bu teklifleri Zilliqa'n─▒n karar verme s├╝re├žlerine destek veren bir platform olan Snapshot'ta oylayabilir. ZIP'ler, herkesin yeni ├Âzellik veya iyile┼čtirmeler teklif etmesine ve bilgi toplamas─▒na imkan tan─▒r. ZIP'ler bir metin dosyas─▒ olarak ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ndan, d├╝zenleme ge├žmi┼či ayn─▒ zamanda bir kay─▒t ge├žmi┼či niteli─čindedir. Onaylanan ZIP'ler ├Âz├╝nde platformun temel protokol standard─▒n─▒ belirleyen tasar─▒m belgeleridir.

Her bir qZIL bir oyu temsil eder ve kullan─▒c─▒n─▒n elinde ne kadar fazla token varsa oylama g├╝c├╝ de o kadar artar. Bu da tokeni uzun vadeli tutanlar─▒ Zilliqa ekosisteminde kat─▒l─▒mc─▒ olmaya te┼čvik eder.

Binance gibi merkezi borsalardan veya ZilSwap ve XCAD DEX gibi DEX'lerden qZIL sat─▒n almak m├╝mk├╝nd├╝r. Ekosistem dahilinde, Ignite DAO gibi protokoller kullan─▒c─▒lar─▒n qZIL'lerini stake etmesine ve altta yatan te┼čviklendirilmi┼č ekonomilerde payda┼č olmas─▒na imkan tan─▒r.

DeFi d├╝nyas─▒nda Zilliqa

ZilSwap, Zilliqa'n─▒n resmi merkeziyetsiz borsas─▒d─▒r (DEX). Kullan─▒c─▒lar ZIL'yi Binance'te stake edebilir, ZIL ve ZRC-2 tokenlerini takas edebilir ve ERC-20 tokenlerini Ethereum a─č─▒ndan Zilliqa'ya ba─člamak i├žin ZilBridge'i kullanabilir. ZRC-2 token fiyatlar─▒na ZilStream'den ula┼č─▒labilir. ZilBridge, kullan─▒c─▒lar─▒n varl─▒klar─▒n─▒ ZIL ve ETH ana a─člar─▒ aras─▒nda transfer etmesini sa─člayan bir ara├žt─▒r.

Meta evren

Zilliqa, yat─▒r─▒mc─▒ ve geli┼čtiricilerin deneyimini iyile┼čtirmek i├žin isim hakk─▒ ├Âdemeleri, toplu halde NFT ├ž─▒karma ve di─čer bir├žok ├Âzelli─če destek veren ZRC-6 NFT standard─▒n─▒ kullan─▒ma sunmu┼čtur. Kullan─▒c─▒lar, Zilliqa destekli pazar yerlerinde ├╝r├╝nler ├ž─▒karabilir ve bunlar─▒ kurcalanmaya diren├žli NFT'lere ├ževirebilir.┬á

Metapolis ve MaaS (Hizmet Olarak Meta Evren)

Meta evrende geli┼čtirme yapmaya y├Ânelik ├ž├Âz├╝mler arayan herkes, bu ├ž├Âz├╝mleri Zilliqa ├╝zerinde kullan─▒ma sunulmu┼č bir hizmet olarak meta evren (MaaS) platformu olan Metapolis'te bulabilir. Metapolis'in MaaS yakla┼č─▒m─▒, altyap─▒n─▒n kullan─▒ma haz─▒r ve halihaz─▒rda Zilliqa blockchainine entegre edilmi┼č olmas─▒yla, fikir a┼čamas─▒ndan uygulama a┼čamas─▒na ge├ži┼či ├Ânemli ├Âl├ž├╝de k─▒saltmak ├╝zere tasarlanm─▒┼čt─▒r.


Oyun

Zilliqa, oyun geli┼čtirme s├╝recinin b├╝y├╝k oranda h─▒zland─▒r─▒lmas─▒n─▒ sa─člayan bir SDK de geli┼čtirmi┼čtir. Platform, ├Ânde gelen platformlardan beklenen grafikler ve oyun oynama imkanlar─▒ sunmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra oyun d├╝nyas─▒ndaki en son teknolojileri destekleme becerisine de sahiptir.


Zilliqa'y─▒ benzersiz k─▒lan nedir?

Zilliqa, onu son derece geli┼čtirici dostu hale getiren baz─▒ ├Âzelliklere sahiptir. Bunlar aras─▒nda Scilla ad─▒ndaki ├Âzel bir programlama dili, bir ekosistem geli┼čtirme kolu olan ZILHive, P2E oyunlar─▒n─▒ destekleyen SDK'si ve b├Âl├╝mlendirilmi┼č mimarisi yer al─▒r. Bu ├Âzelliklerin hepsi, platform ├╝zerinde s├╝rekli inovasyonu ve i┼č birli─čini te┼čvik eder.

Scilla

Zilliqa,┬áScilla ad─▒nda ├Âzel bir programlama dili geli┼čtirmi┼čtir. Scilla, Ak─▒ll─▒ S├Âzle┼čme Orta Seviye Dilinin k─▒saltmas─▒d─▒r. Bu dil, DeFi hizmetlerinin ve dApp'lerin olu┼čturulmas─▒ i├žin daha g├╝venli bir ortam sunmak amac─▒yla┬áak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerin g├╝venli─čini merkezine koyar.┬á

Ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler de─čerli dijital varl─▒klar─▒ idare eden ve depolayan de─či┼čtirilemez anla┼čmalar olduklar─▒ i├žin, bunlar─▒n iyi tasarlanm─▒┼č olmas─▒ ve g├╝venle kullan─▒labilmesi ├žok ├Ânemlidir. Geli┼čtiriciler, Scilla sayesinde g├╝venlik a├ž─▒klar─▒n─▒ daha kolay bir ┼čekilde tespit edebilir ve bu sayede daha g├╝venli ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeleri kolayca yazabilir. En nihayetinde bu programlama dili, a─č genelinde dApp'lerin g├╝venli─čini art─▒ran bir temel in┼ča etmeyi ama├žlamaktad─▒r.

ZILHive 

Zilliqa'n─▒n ekosistem geli┼čtirme kolu┬áZILHive, Zilliqa blockchain a─č─▒ ├╝zerinde geli┼čtirilen t├╝m projelerin taleplerini kar┼č─▒lamak ├╝zere tasarlanm─▒┼čt─▒r.┬á

ZILHive, blockchain teknolojisinin daha eri┼čilebilir olmas─▒n─▒ ve daha fazla kabul g├Ârmesini m├╝mk├╝n k─▒lmak i├žin fikir ├╝retmeden ┼čirket geli┼čtirmeye kadar kapsaml─▒ bir kanal sunar. ─░┼č ortaklar─▒ ve yat─▒r─▒mc─▒lardan olu┼čan d├╝nya ├žap─▒ndaki a─č─▒, her bir projenin hedefleriyle geli┼čtiricilere s├╝recin tamam─▒ boyunca yard─▒mc─▒ olacak ara├žlar─▒ e┼čle┼čtirmek ├╝zere tasarlanm─▒┼č bir h─▒zland─▒rma program─▒ sunarak startup'lara yard─▒mc─▒ olabilir.


ZIL nedir?

ZIL, Zilliqa blockchaininin yerel tokenidir ve Zilliqa ├╝zerinde geli┼čtirilmi┼č dApp'leri kullanman─▒n ve onlarla etkile┼čim kurman─▒n varsay─▒lan yoludur. A─čdaki i┼člem ├╝cretleri ZIL cinsinden ├Âdenir. Zilliqa a─č─▒n─▒ g├╝vende tutmak i├žin PoW kulland─▒─č─▒ndan, ZIL madencili─či yapmak m├╝mk├╝nd├╝r. ZIL, blockchain ├╝zerinde sunulan ├╝r├╝n ve hizmetlerin ├Âdemesini yapmak i├žin de kullan─▒labilir. Buna Zilliqa destekli pazar yerlerinde NFT'lerin al─▒n─▒p sat─▒lmas─▒ da dahildir.

┼×u anda ZIL,┬áBinance de dahil olmak ├╝zere birka├ž b├╝y├╝k kripto borsas─▒nda listelenmi┼čtir. Zilliqa'n─▒n resmi DEX'i ZilSwap gibi merkeziyetsiz borsalardan (DEX) da ZIL'e ula┼čmak m├╝mk├╝nd├╝r.


Staking

Token sahipleri, a─č─▒ g├╝vende tutmak i├žin ZIL'lerini stake etmeye te┼čvik edilir. Delegat├Âr ad─▒ verilen bu kullan─▒c─▒lar, blok ├Âd├╝lleri kar┼č─▒l─▒─č─▒nda a─ča hizmet sunmak i├žin tokenlerini d├╝─č├╝mlerde stake eder. A─č en az 10 ZIL'nin stake edilmesini ┼čart ko┼čar ve ├Âd├╝ller ZIL tokenler olarak da─č─▒t─▒l─▒r. Staking i├žin getiri oran─▒ (APR), o an i├žin dola┼č─▒mda olan toplam ZIL miktar─▒na ba─čl─▒d─▒r.


Binance'te nas─▒l ZIL al─▒n─▒r?

ZIL, Binance gibi kripto para borsalarından satın alınabilir. 

1. Binance hesab─▒n─▒za giri┼č yap─▒n ve [Al-Sat] -> [Spot] ├Âgelerine t─▒klay─▒n.┬á

2. Binance'teki mevcut i┼člem ├žiftlerinin bir listesini g├Ârmek i├žin arama ├žubu─čuna "ZIL" yaz─▒n. Biz bu ├Ârnekte ZIL/BUSD ├žiftini kullanaca─č─▒z.


3. [Spot] kutusuna gidin ve sat─▒n almak istedi─činiz ZIL miktar─▒n─▒ girin. Bu ├Ârnekte bir┬áPiyasa Emri kullanaca─č─▒z. Emrinizi onaylamak i├žin [ZIL Al] tu┼čuna t─▒klay─▒n. Sat─▒n ald─▒─č─▒n─▒z ZIL'ler Spot C├╝zdan─▒n─▒za yat─▒r─▒lacakt─▒r.




Son S├Âz

Zilliqa, y├╝ksek seviyede ├Âl├žeklenebilir, ├ževresel y├Ânden s├╝rd├╝r├╝lebilir ve geli┼čtirici dostu bir blockchain ile inovasyona destek vermektedir. Mimarisi ve toplulu─ču sayesinde, Zilliqa kendi uygulamalar─▒n─▒ in┼ča etmek isteyen geli┼čtiriciler aras─▒nda pop├╝ler bir protokold├╝r.