Multisig C├╝zdan Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Multisig C├╝zdan Nedir?

Multisig C├╝zdan Nedir?

─░leri Seviye
Yay─▒nlanma: Dec 19, 2018G├╝ncellenme: Sep 6, 2023
5m
Multisig, iki ve daha fazla kullan─▒c─▒n─▒n bir ┬ágrup olarak dok├╝manlar─▒ imzalamalar─▒n─▒ m├╝mk├╝n k─▒lan ├Âzel bir t├╝r dijital imza olan ├žoklu-imza anlam─▒nda kullan─▒l─▒r. Yani bir ├žoklu imza, birden fazla e┼čsiz imzan─▒n kombinasyonu ile olu┼čturulur. Multisig teknolojisi kripto para d├╝nyas─▒ i├žinde kullan─▒lmaktad─▒r fakat altta yatan fikir BitcoinÔÇÖin yarat─▒lmas─▒ndan ├žok daha ├Âncelere dayan─▒r.┬á

Kripto paralar ba─člam─▒nda teknoloji ilk kez 2012 y─▒l─▒nda Bitcoin adreslerine uygulanm─▒┼č ve en nihayetinde bir y─▒l sonra multisig c├╝zdanlar─▒n─▒n yarat─▒lmas─▒na ├Ânc├╝ olmu┼čtur. Multisig adresleri farkl─▒ ba─člamlarda kullan─▒labilir fakat ├žo─ču kullan─▒m alan─▒ g├╝venlik kayg─▒lar─▒yla ili┼čkilidir. Bu makalede kripto para c├╝zdanlar─▒ndaki kullan─▒mlar─▒ ├╝zerinde durulacakt─▒r.┬á


Nas─▒l ├çal─▒┼č─▒r?

Basit bir benzetme olarak, iki kilide ve iki anahtara sahip g├╝venli bir kasa d├╝┼č├╝nebiliriz. Bir anahtar AliceÔÇÖde bir anahtar da BobÔÇÖdad─▒r. Kasay─▒ a├žmalar─▒n─▒n tek yolu ayn─▒ anda iki anahtar─▒n da mevcut olmas─▒d─▒r yani biri di─čerinin izni olmadan kasay─▒ kendi ba┼č─▒na a├žamaz.┬á

Basit├že, ├žoklu-imzal─▒ adreslerde saklanan paralara yaln─▒zca 2 ya da daha fazla imzas─▒ ile eri┼čilebilir. Yani mutisig c├╝zdanlar─▒n─▒n kullan─▒m─▒, kullan─▒c─▒lar─▒n paralar─▒ etraf─▒nda ek bir g├╝venlik katman─▒ yaratmalar─▒na olanak verir. Fakat daha ileriye gitmeden ├Ânce ├žoklu yerine tekli anahtarlar─▒n kullan─▒ld─▒─č─▒ standart Bitcoin adreslerinin temellerini anlamak ├Ânemlidir.


Tekli ve ├žoklu anahtar kar┼č─▒la┼čt─▒rmas─▒

Genellikle BitcoinÔÇÖler standart tekli-anahtar adreslerde saklan─▒rlar yani adrese kar┼č─▒l─▒k gelen anahtar kimdeyse paraya eri┼čim hakk─▒na da sahiptir. Bu da, al─▒m sat─▒m i┼člemlerini imzalamak i├žin tek bir anahtara ihtiya├ž duyuldu─ču ve ├Âzel anahtara sahip herhangi birinin ba┼čka kimsenin izni olmadan coin transfer edebilece─či anlam─▒na gelir.┬á

Tekli anahtar adresini idare etmek ├žoklu-anahtarlara g├Âre daha h─▒zl─▒ ve kolay olsa da, bu tip adresler g├╝venlik ba┼čta olmak ├╝zere ├že┼čitli s─▒k─▒nt─▒lar yarat─▒r. Tek bir anahtarla, paralar tek bir hata noktas─▒yla korunmu┼č olur ve i┼čte bu y├╝zden de siber su├žlular s├╝rekli yeni ┬áoltalama teknikleri geli┼čtirerek kripto para kullan─▒c─▒lar─▒n─▒n hesaplar─▒n─▒ ├žalmaya ├žal─▒┼čmaktad─▒r.┬á

Dahas─▒, tekli-anahtar adresleri kripto para kullanan i┼čletmeler i├žin en iyi se├ženek de─čildir. B├╝y├╝k bir ┼čirketin sermayesinin tekli bir e┼čle┼čen ├Âzel anahtara sahip standart bir adreste tutuldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝n. Bu durum ├Âzel anahtar─▒n bir ki┼čiye emanet edilece─či ya da ayn─▒ anda birden fazla ki┼čiye verilece─či anlam─▒na gelir ki bu da ├žok g├╝venli de─čildir.┬á

Multisig c├╝zdanlar kullanmak bu iki sorun i├žin de potansiyel bir ├ž├Âz├╝m sa─člar. Tekli anahtarlar─▒n aksine, multisig adreslerde tutulan paralar ancak ├žoklu imzalar sa─član─▒rsa (farkl─▒ ├Âzel anahtarlar─▒n kullan─▒m─▒ sayesinde) hareket ettirilebilir.┬á

Multisig adresi yap─▒land─▒r─▒lmas─▒na ba─čl─▒ olarak, farkl─▒ say─▒da anahtar─▒n kombinasyonunu gerektirebilir: 3-imzal─▒ adresin hesab─▒na eri┼čebilmek i├žin sadece 2 imzan─▒n yeterli oldu─ču 3ÔÇÖ├╝n 2ÔÇÖsi en s─▒k kullan─▒land─▒r. Fakat ├Ârne─čin 2ÔÇÖnin 2ÔÇÖsi, 3ÔÇÖ├╝n 3ÔÇÖ├╝ ya da 4ÔÇÖ├╝n 3ÔÇÖ├╝ gibi daha ba┼čka bir├žok varyasyon da vard─▒r.┬á

Bu teknolojinin ├že┼čitli olas─▒ kullan─▒m alanlar─▒ bulunur. ├çoklu-imzal─▒ kripto para c├╝zdanlar─▒n─▒n en s─▒k kullan─▒m alanlar─▒ndan baz─▒lar─▒ ┼čunlard─▒r:


G├╝venli─či artt─▒rmak

Bir multisig c├╝zdan kullanarak, kullan─▒c─▒lar ├Âzel anahtar─▒n kaybolmas─▒ ya da ├žal─▒nmas─▒ndan kaynaklanan sorunlar─▒ engelleyebilirler. Bir anahtar kaybedilmi┼č olsa da hesap g├╝venli kalmaya devam eder.┬á

AliceÔÇÖin 3ÔÇÖ├╝n 2ÔÇÖsi multisig adres yaratt─▒─č─▒n─▒ ve her bir ├Âzel anahtar─▒ farkl─▒ bir yerde ya da cihazda (cep telefonu, laptop ya da tablet) saklad─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝n. Cep telefonu ├žal─▒nsa bile, h─▒rs─▒z 3 anahtardan 1ÔÇÖini kullanarak AliceÔÇÖin hesaplar─▒na eri┼čemez. Benzer bir ┼čekilde, oltalama sald─▒r─▒lar─▒ ve zararl─▒ yaz─▒l─▒mlar─▒n ba┼čar─▒l─▒ olma ihtimali azal─▒r ├ž├╝nk├╝ korsan muhtemelen yaln─▒zca bir ayg─▒ta dolay─▒s─▒yla bir anahtara eri┼čebilir.┬á

K├Ât├╝ niyetli sald─▒r─▒lar bir yana, e─čer Alice ├Âzel anahtarlar─▒ndan birini kaybetse de di─čer ikisini kullanarak hala hesab─▒na eri┼čebilir.┬á


─░ki a┼čamal─▒ do─črulama

Alice iki anahtar gerektiren bir multisig c├╝zdan yaratarak hesab─▒na eri┼čim i├žin iki a┼čamal─▒ bir do─črulama mekanizmas─▒ yaratabilir. ├ľrne─čin, ├Âzel anahtarlar─▒ndan birini laptopÔÇÖunda di─čerini de cep telefonunda (ya da bir ka─č─▒t ├╝zerinde bile) tutabilir. Bu durumda yaln─▒zca iki anahtara da sahip birinin i┼člem yapabilece─či garantilenir.┬á

Fakat, multisig teknolojisini iki a┼čamal─▒ do─črulama olarak kullanmak tehlikeli de olabilir ├Âzellikle de 2ÔÇÖnin 2ÔÇÖsi multisig adres durumunda. E─čer anahtarlardan biri kaybolursa hesab─▒n─▒za eri┼čemezsiniz. Bu nedenle, 3ÔÇÖ├╝n 2ÔÇÖsi d├╝zenini kullanmak ya da yedekleme kodlar─▒yla ├žal─▒┼čan bir ├╝├ž├╝nc├╝ parti 2FA hizmetini kullanmak daha g├╝venli olabilir. Borsa hesaplar─▒nda ise Google AuthenticatorÔÇÖ─▒ kullanmak ┼čiddetle ├Ânerilir.┬á


Emanet i┼člemleri

3ÔÇÖ├╝n 2ÔÇÖsi bir multisig c├╝zdan yaratmak iki parti aras─▒nda (Alice ve Bob) ┬ábir ┼čeylerin ters gitmesi durumunda ortakla┼ča g├╝venilen bir hakem olarak ├╝├ž├╝nc├╝ bir partiyi (Charlie) i├žeren bir emanet i┼člem yap─▒lmas─▒n─▒ sa─člar.┬á

B├Âylesi bir senaryoda, ilk olarak Alice paray─▒ yat─▒r─▒r ve bu para kilitlenir (iki kullan─▒c─▒ da kendi ba┼člar─▒na bu paraya eri┼čemez). Daha sonra, Bob ├╝zerinde anla┼č─▒lan ├╝r├╝n ya da hizmeti sa─člad─▒─č─▒nda, her ikisi de kendi anahtarlar─▒n─▒ kullanarak para transferini imzalar ve tamamlar.

Charlie hakem olarak yaln─▒zca bir anla┼čmazl─▒k varsa s├╝rece dahil olur ve de─čerlendirmesi sonucu Alice ya da BobÔÇÖun kullanabilece─či bir imza olu┼čturmak i├žin kendi anahtar─▒n─▒ kullan─▒r.┬á


Karar verme

Bir de y├Ânetim kurulu, ┼čirketin hesaplar─▒na giri┼či kontrol etmek i├žin multisig c├╝zdanlar─▒ kullanabilir. ├ľrne─čin, 6ÔÇÖn─▒n 4ÔÇÖ├╝ c├╝zdan kurarak her bir kurul ├╝yesi tek bir anahtara sahip olur ve hi├žbiri hesab─▒ kendi ├ž─▒kar─▒ i├žin kullanamaz. Dolay─▒s─▒yla, yaln─▒zca ├žo─čunluk taraf─▒ndan fikir birli─čine var─▒lan kararlar uygulanabilir.┬á


Dezavantajlar─▒

Multisig c├╝zdanlar kullanmak ├že┼čitli sorunlar i├žin ba┼čar─▒l─▒ ├ž├Âz├╝mler sa─člasa da, baz─▒ risk ve s─▒n─▒rlamalar─▒n oldu─ču unutulmamal─▒d─▒r. Bir multisig adres kurmak ├Âzellikle ├╝├ž├╝nc├╝ parti sa─člay─▒c─▒lar kullan─▒lmayacaksa biraz teknik bilgi gerektirir.┬á

Buna ek olarak, blockchain ve multisig adresler g├Ârece yeni oldu─ču i├žin bir ┼čey yanl─▒┼č giderse yasal yard─▒m almak zor olabilir. Birden fazla anahtar sahibinin oldu─ču payla┼č─▒ml─▒ c├╝zdanlarda saklanan hesaplara y├Ânelik yasal bir sorumlu yoktur.┬á


Sonu├ž

Multisig c├╝zdanlar─▒ birka├ž dezavantaj─▒na ra─čmen ├žok say─▒da ilgin├ž uygulamaya sahiptir ve Bitcoin ve di─čer kripto paralar─▒ ├Âzellikle de i┼čyerleri i├žin ├žok daha kullan─▒┼čl─▒ ve ilgi ├žekici hale getirir. Hesaptaki paran─▒n aktar─▒m─▒ i├žin birden fazla imza gerektirmesiyle multisig c├╝zdanlar─▒ daha y├╝ksek g├╝venlik seviyesi sa─člar ve g├╝vene dayal─▒ olmayan emanet i┼člemlerinin yap─▒lmas─▒n─▒ m├╝mk├╝n k─▒lar. Gelecekte bu teknolojinin kullan─▒m─▒n─▒n artmas─▒ ├žok muhtemeldir.┬á

G├Ânderiler Payla┼č─▒n
Hesap olu┼čturun
Hemen bir Binance hesab─▒ olu┼čturarak bilgilerinizi uygulamaya d├Âk├╝n.