Schnorr ─░mzalar─▒ Bitcoin ─░├žin Ne Anlama Geliyor?
Ana sayfa
Makaleler
Schnorr ─░mzalar─▒ Bitcoin ─░├žin Ne Anlama Geliyor?

Schnorr ─░mzalar─▒ Bitcoin ─░├žin Ne Anlama Geliyor?

─░leri Seviye
Yay─▒nlanma: Jul 8, 2020G├╝ncellenme: Dec 28, 2022
6m

Giri┼č

Bildi─činiz gibi Bitcoin m├╝lkiyet haklar─▒n─▒ Eliptik E─čri Dijital ─░mza Algoritmas─▒ (ya da ECDSA) ile tatbik eder. Algoritma bir say─▒ alman─▒za (yani bir ├Âzel anahtar) ve bundan bir a├ž─▒k anahtar t├╝retmenize imkan tan─▒r.
Bunun b├╝y├╝s├╝ gizli anahtardan bir a├ž─▒k anahtar elde etmenin kolay olmas─▒ ama bunun aksinin imkans─▒z olmas─▒d─▒r. ├ľzel anahtar─▒n─▒z, Bitcoin a─č─▒ i├žin pasaportunuzdur. Coinlerin size ula┼čabilmesi i├žin bir adres olu┼čturman─▒za ve daha sonra coinlerinizi harcayabilmenize imkan tan─▒r.┬á

Bu makalede, ECDSA'ye alternatif olan ve Bitcoin'e heyecan verici de─či┼čiklikler getirebilecek Schnorr imza algoritmas─▒n─▒ inceleyece─čiz.


Dijital imzalar─▒n k─▒sa bir ├Âzeti

Dijital imzalar, ayn─▒ ka─č─▒t ve kalem ├Ânc├╝leri gibi ├žal─▒┼č─▒r, fakat ├žok daha g├╝venlidir. Ka─č─▒t ve kalem imzalar, biraz zaman ve ├žabayla herhangi biri taraf─▒ndan taklit edilebilir. Bunu, g├╝├žl├╝ bir dijital imza d├╝zeninde y├╝z binlerce y─▒l u─čra┼čsan─▒z bile yapamazs─▒n─▒z.

Dijital imzalar─▒n bir├žok kullan─▒m alan─▒ vard─▒r. Bunlardan pop├╝ler bir tanesi belirli bir mesaj─▒ sizin yazd─▒─č─▒n─▒z─▒ herkese ispat etmektir. Daha ├Ânce bahsetti─čimiz gibi, ├Âzel anahtardan (gizli tutman─▒z gereken ├žok b├╝y├╝k bir say─▒) bir a├ž─▒k anahtar yaratabilirsiniz.┬áBu i┼člem, secp256k1 e─črisinde baz─▒ ileri seviye matematik form├╝lleriyle yap─▒l─▒r. Bu noktada, ├Âzel anahtar─▒n─▒zdan bir a├ž─▒k adres de yaratabilirsiniz.

A├ž─▒k anahtar─▒n─▒z─▒ herhangi biriyle payla┼čman─▒n g├╝venli oldu─čunu belirtmemiz gerekir. A├ž─▒k anahtar─▒ web sitenize ya da Twitter biyografinize ekleyebilirsiniz, b├Âylece di─čerleri sizin kimli─činizi do─črulayabilir. Benzer ┼čekilde, size kripto para g├Ânderebilmeleri i├žin a├ž─▒k adresinizi de ba┼čka ki┼čilerle payla┼čabilirsiniz.

├ľzel anahtar─▒n─▒z bir dijital imza yaratman─▒za olanak tan─▒r. ├ľzel anahtar─▒n─▒z─▒ kullanarak bir mesaj yazd─▒─č─▒n─▒zda ve bu mesajla bir i┼člem yapt─▒─č─▒n─▒zda imzal─▒ bir mesaj yaratm─▒┼č olursunuz. Bunu herhangi biri alabilir ve sizin taraf─▒n─▒zdan imzaland─▒─č─▒n─▒ do─črulamak i├žin a├ž─▒k anahtar─▒n─▒zla kar┼č─▒la┼čt─▒rabilir.

Bunlar─▒n Bitcoin'le ba─člant─▒s─▒ nedir? ┼×├Âyle ki, bir Bitcoin i┼člemi yapt─▒─č─▒n─▒z her sefer "Bana daha ├Ânceden g├Ânderilen bu coinleri g├Ânderiyorum" diyen bir mesaj─▒ dijital olarak imzalam─▒┼č olursunuz. Daha sonra bu mesaj a─čdaki di─čer node'lara g├Ânderildi─činde, onlar da ECDSA imzas─▒n─▒n mesajla ├Ârt├╝┼č├╝p ├Ârt├╝┼čmedi─čini kontrol edebilir. ├ľrt├╝┼čm├╝yorsa, mesaj node'lar taraf─▒ndan reddedilir.


Schnorr imzalar─▒ nedir?

Schnorr imzalar─▒ farkl─▒ bir t├╝r d├╝zendir. ┼×u anda kullan─▒lan Eliptik E─čri Dijital ─░mza Algoritmas─▒na benzer ┼čekilde ├žal─▒┼č─▒r, ama ona k─▒yasla bir├žok avantaja sahiptir. Schnorr imzalar─▒ asl─▒nda ECDSA'den daha eskiye dayan─▒r ve bu nedenle bir├žok ki┼či neden Schnorr imzalar─▒n─▒n en ba┼č─▒ndan Bitcoin'e entegre edilmedi─čini merak eder.┬á

Olas─▒ bir a├ž─▒klama, d├╝zenin yarat─▒c─▒s─▒ Claus P. Schnorr'un bu imzalar─▒n patentini alm─▒┼č olmas─▒d─▒r. 2008'in ba┼člar─▒nda, Bitcoin whitepaper'─▒ yay─▒nlanmadan birka├ž ay ├Ânce patentin s├╝resi dolmu┼čtur, fakat o d├Ânemde d├╝zen i├žin halen geni┼č kapsaml─▒ bir standardizasyon yoktur. Dolay─▒s─▒yla, Satoshi Nakamoto tercihini daha geni┼č ├žapl─▒ kabul g├Âren (ve a├ž─▒k kaynakl─▒ olan) ECDSA'den yana kullanm─▒┼čt─▒r.


Schnorr imzalar─▒ neden daha avantajl─▒d─▒r?

Schnorr imzalar─▒, di─čer d├╝zenlere k─▒yasla olduk├ža basittir. Bunun sonucunda, alternatiflerine k─▒yasla kan─▒tlanabilir bir ┼čekilde daha g├╝venlidir. Bu size ilk bak─▒┼čta ├žok anlam ifade etmeyebilir, fakat bu imzalar g├╝├žl├╝ bir di─čer ├Âzelli─če daha sahiptir: do─črusall─▒k.┬á
Basit├že a├ž─▒klarsak do─črusall─▒k, d├╝zeni belirli etkinlikler i├žin ├Âzellikle ilgi ├žekici hale gelir. Bunlar─▒n aras─▒nda en dikkate de─čeri ├žoklu imza i┼člemleridir. Bitcoin'in halihaz─▒rda ├žoklu imzay─▒ destekledi─čini biliyor olabilirsiniz ama bunu yapmak i├žin kullan─▒lan yol en kolay─▒ de─čildir.

Bir ├žoklu imza adresi olu┼čturdu─čunuzda, ├ž─▒kt─▒lar─▒ harcamak i├žin belirledi─činiz ko┼čullar─▒n size para g├Ânderenler taraf─▒ndan bilinmesine gerek olmaz. Bir ├žoklu imza adresine para g├Ânderdiklerini bile bilmiyor olabilirler ÔÇô adrese ili┼čkin tek ay─▒r─▒c─▒ ├Âzellik ÔÇť3ÔÇŁle ba┼čl─▒yor olmas─▒d─▒r.┬á

Fakat, fonlar─▒n─▒z─▒ hareket ettirmek istedi─činizde adresinizin do─čas─▒n─▒ a├ž─▒─ča ├ž─▒karman─▒z gerekir. Alice ve Bob'la 3'├╝n 3'├╝ bir d├╝zen kurdu─čunuzu varsayal─▒m. ├ľrne─čin, 5 BTC harcamak i├žin ├╝├ž├╝n├╝z├╝n de a├ž─▒k anahtar─▒n─▒ ve ge├žerli imzalar─▒n─▒ sunmas─▒ gerekir. Fonlar─▒n─▒z─▒ adresin d─▒┼č─▒na ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒zda, a─čdaki herhangi biri blockchaine bakarak durumun ne oldu─čunu anlayabilir.┬á

Gizlilik a├ž─▒s─▒ndan bu ├žok ideal de─čildir. Buna ek olarak, e─čer daha b├╝y├╝k bir ├žoklu imza yarat─▒rsak┬á(├Ârn. 10'un 8'i), bu durumda blockchain ├╝zerinde olduk├ža b├╝y├╝k bir alan kullan─▒r─▒z. B├Âyle bir yap─▒, uzun i┼člemler gerektirece─činden olduk├ža pahal─▒ olabilir ÔÇô i┼čleminiz ne kadar ├žok bitten olu┼čuyorsa, o kadar ├žok ├Âdeme yapman─▒z gerekir.

Schnorr imzalar─▒, bu gizlilik ve ├Âl├žeklenebilirlik sorunlar─▒ i├žin bir ├ž├Âz├╝m olarak g├Âr├╝l├╝r. Schnorr, birden fazla ki┼činin imzas─▒n─▒ tek bir imzada birle┼čtiren imza birle┼čtirme gibi ├Âzelliklere imkan tan─▒r. Ortaya ├ž─▒kan ÔÇťana imzaÔÇŁ standart, tek ki┼čilik bir imzayla ayn─▒ uzunlukta olur, b├Âylece alandan b├╝y├╝k oranda tasarruf sa─člar.┬á
Buna ek olarak birle┼čtirilmi┼č imzalar, bir g├Âzlemcinin i┼člemi kimin imzalad─▒─č─▒n─▒ (ya da imzalamad─▒─č─▒n─▒) belirlemesini ├žok daha zor hale getirir. m'in m'i yap─▒larda (fonlar─▒n harcanabilmesi i├žin t├╝m kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n imzalamas─▒n─▒ gerektiren) tek ki┼čilik i┼člemlerle ve ├žoklu imza i┼člemlerini birbirinden ay─▒rman─▒z bile m├╝mk├╝n olmaz.
Schnorr imzalar─▒, ├žok ├Ânemli bir ┼čekilde gelecekteki ilerlemeler i├žin bir yap─▒ ta┼č─▒d─▒r. Uygulama kondu─čunda, kriptodaki atomik swap'lar ve Lightning Network gibi teknolojileri geli┼čtirmek i├žin bu imzalardan faydalan─▒labilir.



Schnorr imzalar─▒ Bitcoin'de ne zaman uygulamaya konacak?

Emin de─čiliz. Bitcoin'deki ├žo─ču y├╝kseltme gibi, daha geni┼č ├žapl─▒ Bitcoin kullan─▒c─▒ toplulu─čunun Schnorr imzalar─▒n─▒n dahil edilmesi ├╝zerine fikir birli─čine varmas─▒ zaman alabilir. Bitcoin Core'a katk─▒da bulunan Pieter Wuille, Jonas Nick ve Tim Ruffing Bitcoin ─░yile┼čtirme Tasar─▒s─▒'n─▒n (BIP) tasla─č─▒n─▒ sunmu┼čtur, fakat halen buna y├Ânelik bir├žok ├žal─▒┼čman─▒n yap─▒lmas─▒ gereklidir.
Blockstream, halihaz─▒rda bir uygulama yay─▒nlam─▒┼čt─▒r ÔÇô MuSig. ─░mza ve anahtar birle┼čtirmesine imkan tan─▒yan MuSig, Bitcoin'in kendi Schnorr imza d├╝zeni i├žin de bir temel olarak hizmet edebilir.
Schnorr imzalar─▒ koda bir soft fork (mecburi olmayan ├žatallanma) ile eklenebilir, yani bu de─či┼čiklik sonucunda a─č ikiye ayr─▒lmaz. Bunun yerine, ÔÇťtercihe dayal─▒ÔÇŁ bir y├╝kseltme olur. Yine de Schnorr imzalar─▒n─▒n yak─▒n gelecekte entegre edilmesini beklemek iyimserlik olur ÔÇô mutabakata var─▒lmas─▒ birka├ž y─▒l alabilir.


Son d├╝┼č├╝nceler

Schnorr imzalar─▒, g├╝ncel Bitcoin yol haritas─▒n─▒n en ├žok beklenen d├Ân├╝m noktalar─▒ndan biridir. Tek bir y├╝kseltmeyle, ├Ânemli ├Âl├ž├╝de gizlilik ve ├Âl├žeklenebilirlik avantaj─▒ sunabilir. Muhtemelen daha dikkat ├žekici olan─▒ ise Bitcoin ak─▒ll─▒ kontratlar─▒nda ve Taproot gibi daha ileri seviye yap─▒larda yap─▒lacak di─čer geli┼čtirmeler i├žin temel olu┼čturacak olmas─▒d─▒r.