Yeni Başlayanlar İçin VPN Rehberi

Paylaş
Copied to clipboard!
Yeni Başlayanlar İçin VPN Rehberi

İçerik


Giriş

Dijital çağda, internet servis sağlayıcınız (ya da İSS) çevrimiçi dünyaya geçiş kapınızdır. Bu şirketler size internet aboneliği satar ve sizi tüm dünyadaki diğer makinelere bağlar. İSS'ler olmadan sosyal medyanın keyfini çıkarmak ya da Netflix'teki favori programlarınızı izlemek için kolayca çevrimiçi olamazsınız.

Ne yazık ki bu durum sizi saldırılara da bir derece açık hale getirir. İSS'ler kendilerini aracı konuma yerleştirerek web siteleriyle kurduğunuz tüm iletişimlerde bir taraf haline gelir. Buna ek olarak internet, bir web sitesini ziyaret ettiğiniz her sefer lokasyonunuzu açığa çıkaran bir yapıya sahiptir. 

Neyse ki, VPN'ler bu tür sorunların engellenmesine yardımcı olabilir.


VPN nedir?

VPN (ya da sanal özel ağ), cihazınızı internet üzerindeki başka bir ağa bağlayan güvenli bir tüneldir. Örneğin, kurumsal ağlara bağlanmak ya da bilgilerinizi web sitelerine açık hale getirmeden webi görüntülemek için kullanılabilir. 


VPN nasıl çalışır?

VPN'in ne yaptığını anlamak için önce bir web sitesiyle aranızdaki standart iletişimin nasıl gerçekleştiğini kavramanız önemlidir. 


Evdeki cihazınızdan bir web sitesine giden basitleştirilmiş bir yol.

Evdeki cihazınızdan bir web sitesine giden basitleştirilmiş bir yol.


Dizüstü bilgisayarınızdan ya da akıllı telefonunuzdan (a) I Love Honey Badgers web sitesine (e) erişmek istediğinizi varsayalım. İnsan tarafından okunabilir bir ismi adres çubuğuna yazarsınız (örn. ilovehoneybadgers.com), fakat makineniz bunu sayılara çevirir. Bu sayı sitenin IP adresidir ve kısmen fiziksel adrese benzerlik gösterir. Bir mektup gönderdiğinizde, mektubun hangi adrese gideceğini posta ofisine bildirmeniz gerekir. En temelde, çevrimiçi iletilen verilerde de aynı işlem yapılır.

Cihazınız doğrudan internete (d) bağlı değildir. Cihazın, mesajı gönderecek bir şeye bağlanması gerekir. Evdeyseniz, muhtemelen birden fazla cihazın bağlı olduğu bir yönlendiriciye (b) sahipsinizdir. Daha sonra bu yönlendirici, İSS'nizle (c) iletişim kurar ve o da internete bağlanır. Bu noktadan sonra talebiniz, ziyaret ettiğiniz web sitesine (e) yönlendirilebilir.

Tabi ki, web sitesinin talep edilen bilgiyi nereye göndereceğini bilmesi gerekir, bu nedenle IP adresinize ihtiyacı vardır. Dolayısıyla, bir servisle ne zaman bu şekilde iletişim kursanız nerede olduğunuzun bilgisini de paylaşmış olursunuz.

Birçok kişi için, bilgilerinin bu derece herkese açık olması kaygı vericidir. Gönderdiğiniz veriyi şifreleyebilirsiniz, fakat IP adresleri amacınıza yönelik birçok bilgiyi açığa çıkarır. Örneğin İSS’niz, I Love Honey Badgers sitesinde bal porsukları hakkında okuduğunuzu bilmeyebilir, ama bu siteye erişmeye çalıştığınızı görecektir. 

Ziyaret ettiğiniz web sitesinin ve lokasyonunuzun gizli kalmasını istiyorsanız bir VPN kullanmalısınız.

Web sitelerini görüntülemek için kullandığınız ticari VPN’ler genellikle şu şekilde çalışır:

  1. VPN hizmetinden bir abonelik satın alırsınız.
  2. Kimliğinizi doğrulamak için kullanacağınız giriş bilgileri size ulaşır.
  3. VPN sunucusuyla iletişim kurmak için VPN istemcisi kurarsınız.
  4. Tünelleme protokolü, cihazınız ve sunucu arasında güvenli bir bağlantı kurar. Olası protokollere örnek olarak OpenVPN, L2TP/IPSec ve PPTP verilebilir.
  5. Bir web sayfasına erişmek istediğinizde, sunucuya ulaşmak için veriyi tünelden geçirirsiniz.
  6. Sunucu, bilgiyi web sayfasından talep eder ve yanıtı VPN tüneli aracılığıyla size ulaştırır.

Tünelleme protokolü, cihazınız ve VPN sunucusu arasında bir tür özel kanal yaratır. Daha sonra içerdeki bilgi, dışarıdaki kişilerin erişemeyeceği ve okuyamayacağı şekilde şifrelenir. Artık internet trafiğiniz başka bir sunucu üzerinden yönlendirildiği için, web sitesi gerçek IP’nizi ve lokasyonunuzu göremez ve sadece VPN tarafından sunulan verileri görebilir. ABD’de yaşıyor ve Hindistan’daki bir sunucuya bağlanıyorsanız, ziyaret ettiğiniz web siteleri Hindistan’da bulunduğunuzu varsayacaktır.


Cihazınız ve VPN sunucunuz arasında şifrelenmiş bir tünel kurulur.

Cihazınız ve VPN sunucunuz arasında şifrelenmiş bir tünel kurulur.


Bu bağlamda sunucuyu, Tor ağındaki çıkış node’u gibi düşünebilirsiniz. Talebin kaynağı gizlenir ve talep farklı bir lokasyondan geliyormuş gibi gözükmesi için internet üzerinde dolaştırılır.


Neden bir VPN kullanmalısınız?

Birçok farklı VPN kullanım alanı vardır. Çalışanların, şirketin iç ağına güvenli bir şekilde bağlanmasına imkan tanıdığı için şirketinizde bir VPN kullanıyor olabilirsiniz. Ya da, ülkenizde erişimi sınırlandırılmış sitelere girebilmek için bir VPN kullanmak isteyebilirsiniz. VPN’i bu amaçla kullandığınızda İSS için bu işlem, sansürlenmiş sitelere değil rastgele bir sunucuya erişim sağlıyormuşsunuz gibi gözükecektir.

VPN kullanmak için bir diğer son derece ilgi çekici neden de çevrimiçi gizlilik ve güvenliğinizdir. İnternetin mimarisi, kullanıcılarının güvende kalmak için proaktif olmasını gerektirir. Çok pasif kalır ya da yeteri kadar dikkatli olmazsanız, hacklenme ya da bilgilerinizin ele geçirilmesi riskiyle karşı karşıya kalabilirsiniz.

Çevrimiçi olduğumuz her sefer, yanlış ellere geçebilecek bilgiler sızdırırız. Kişisel veriler, hem kötü niyetli kişiler hem de meşru şirketler tarafından gitgide daha değerli bir kaynak olarak görülmektedir. Bir VPN ile yalnızca İSS’niz tarafından veri toplanmasını engellemekle kalmaz, coğrafi yerinizi de gizleyebilirsiniz. En nihayetinde, VPN’ler kim olduğunuzun başkaları tarafından keşfedilmesini zorlaştırır.

Herkese açık WiFi ağları kullanıyorsanız, tehlikeleri anlamanız çok önemlidir. Evdeki WiFi’ınız bir dereceye kadar gizlilik sunabilse de, kafelerdeki yönlendiriciler böyle bir garanti vermez. Aslında, herkese açık WiFi hotspot’ları kötü niyetli kişiler için bir oyun alanıdır. Bu tür WiFi’ları kullanmak zorunda kalırsanız, VPN korumasını kullanmanızı şiddetle öneririz. En azından, HTTP yerine HTTPS kullanan web sitelerini tercih etmeniz gerekir, çünkü HTTPS siteler bağlantıları SSL/TLS ile şifreler.

Herkese açık WiFi ile ilgili riskler hakkında daha fazla bilgi edinmek için Herkese Açık WiFi Neden Güvenli Değildir? makalemizi okuyabilirsiniz.


VPN'nin avantaj ve dezavantajları

VPN'in avantajları

Lokasyon gizleme

Bir VPN kullandığınızda internet bağlantınız farklı bir yerden geliyormuş gibi gözükür. Böylece belirli sitelere girmeye yönelik ülkenizin koyduğu sınırlamaları ortadan kaldırabilir ya da sitenin kendisinde bulunan coğrafi blokları aşabilirsiniz.


Daha güçlü güvenlik

İletişimleriniz şifrelenmiş tünellerden geçtiği için uç nokta (yani VPN sağlayıcı) dışında hiç kimse iletişimlerinizi anlayamaz. Bu şifrelenmiş bağlantı, İSS’lerin, hackerların ve diğer kişilerin verilerinizi toplamasını engeller. Erişim sağladığınız site HTTPS kullanıyorsa bu durumda VPN sunucusu talebinizin içeriğini göremez. Yalnızca erişim sağladığınız siteyi görebilir.


Daha fazla gizlilik

İSS’nin çevrimiçi ne yaptığınızı bilmesini engellemenin yanı sıra görüntülediğiniz web sitelerinin lokasyonunuzu belirlemesini de engellersiniz. 


Fiyat ve çeşitlilik 

Bir VPN’i çok az bir çabayla kendi başınıza kurabilirsiniz. Buna alternatif olarak, yüzlerce ülkedeki sunuculara erişim sunan birçok VPN sağlayıcı da mevcuttur. Bunlardan bazıları mobil ve masaüstü işletim sistemleri için özel uygulamalar sunarken, diğerleri yalnızca bir açık kaynaklı yazılımdan bağlanmanızı gerektirir.


VPN'in dezavantajları

Daha düşük hız

VPN bağlantılarının, standart olanlara kıyasla daha yavaş olmasının bir nedeni vardır. Sonuçta, cihazınız ve ziyaret ettiğiniz web sitesi arasına en azından bir ek adım daha koymuş olursunuz. Örneğin, Birleşik Krallık’taysanız ve Avustralya’daki bir sunucuyu kullanıyorsanız hem gecikmeyi hem de sunucun yükleme/indirme hızlarını dikkate almanız gerekir.


Sağlayıcılar kim olduğunuzu bilir 

IP adresiniz dış dünyadan gizlenmiş olsa da VPN sağlayıcılara açıktır. Faaliyetlerinizin bir kaydını tutuyor olabilirler ve bazı durumlarda bu kayıtları devlet kurumlarıyla paylaşabilirler. Bilgileri başka partilere de satabilirler. Bu nedenle bir VPN sağlayıcısı seçmeden önce araştırma yapmak ve sağlayıcıları birbirleriyle karşılaştırmak önemlidir.


Yasa dışı olma ihtimali

Bazı ülkeler VPN kullanımını yasaklamıştır ve kullanıcıları belirlemek için derinlemesine paket inceleme gibi teknikler kullanır. Bu ülkelerde ağ trafiğinizi gizlemeye çalışmanız size hukuki sorunlar açabilir ve yetkililerin dikkatini çekebilirsiniz.


Yeterli olmaması

VPN’ler, çevrimiçi kimliğinizi saklamak için hiçbir şekilde tek tıkla çözüm sunmaz. Sahte bir güvenlik duygusu yaratabilirler, oysa gerçekte internet kullanıcılarını izlemek için başka birçok yöntem vardır.


➟ Kripto para dünyasına girmek mi istiyorsunuz? Binance'ten Bitcoin satın alabilirsiniz!


En iyi VPN uygulamaları

İster VPN kullanmaya yeni karar vermiş olun ister halihazırda bir VPN’iniz olsun, seçtiğiniz VPN’in nasıl çalıştığı hakkında bilmeniz gereken bazı şeyler vardır.

İnternet servis sunucunuza güvenmediğiniz için bir VPN kullanmaya karar vermiş olabilirsiniz. Bu oldukça geçerli bir nedendir, fakat güvene dayalı olma durumunu tamamen ortadan kaldırmadığınızın bilincinde olmanız gerekir. Aslında yaptığınız, güveni İSS’den alıp VPN sağlayıcısının ellerine koymaktır.

Bu nedenle güvendiğiniz bir VPN sağlayıcısı seçmeniz çok önemlidir. Genel olarak VPN sektörüne aşina değilseniz nereden başlayacağınızı bilmiyor olabilirsiniz. Abonelik satın almadan önce dikkate almanız gereken bazı konuları sizin için özetledik.


İtibarının yüksek olması

Söz konusu çevrimiçi güvenliğiniz olduğunda, en ucuz VPN seçeneğini tercih etmemelisiniz. En iyi ihtimalle VPN sağlayıcıları verilerinizden bir şekilde kar elde edecektir. En kötü ihtimalle ise yarardan çok zarar verecek bir zararlı donanım yüklüyor olabilirsiniz.

Bir aylık kahve parası karşılığında itibari yüksek servisler bulmak mümkündür. Kullanıcı yorumlarını okuyabilir ve ücretleri, hızları, sunucu lokasyonlarını kıyaslayabilirsiniz. Konuyu ciddiye alıyorsanız Hizmet Şartlarını da okuyabilirsiniz. Karar vermenize yardımcı olacak yanyana karşılaştırmalar sunan tarafsız birçok site mevcuttur. Kripto paralardaki gibi burada da kendi araştırmanızı yapmalısınız!


İstenilen özellikler

Herkese hitap eden model farklı olacaktır. Gizliliğe daha çok önem veriyorsanız, şu özelliklere sahip VPN’leri düşünebilirsiniz:


Gözetleme yapılmayan ülkeler

Five Eyes (Beş Göz) birbirleriyle istihbarat paylaşan ülkelerden oluşan bir ittifaktır. İlk olarak Birleşik Krallık ve ABD arasında yapılan bu anlaşma daha sonra Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda’yı da kapsayacak şekilde genişlemiştir. Bu ülkeler, tartışmalara yol açan bir şekilde vatandaşları hakkındaki bilgileri birbirleriyle paylaşır. 

Bilgi paylaşımları (iddiaya göre) çok kapsamlı olmasa da Nine Eyes (Dokuz Göz - Fransa, Hollanda, Danimarka ve Norveç’i de kapsayan) ve Fourteen Eyes (On Dört Göz +İsveç, İspanya, Almanya, İtalya ve Belçika) bu ittifakın uzantılarıdır.

Gizlilik savunucuları, bu ülkelerdeki VPN’lere karşı dikkatli olma konusunda uyarır. Bir Five Eyes ülkesindeyseniz ve internete Five Eyes menşeili VPN sağlayıcılardan giriyorsanız, hükümetiniz yine de faaliyetlerinizi talep edebilir. Bunun gerekli olup olmadığına yönelik kararınız risk profilinize bağlıdır. Bazı kişiler için bu ülkelerden kaçınmak abartılı bir önlemdir.


İnternet bağlantısı kesme anahtarları

Birçok VPN "bağlantı kesme anahtarı" olarak bilinen bir özelliğe sahiptir. Bu özellik, VPN protokolünün düzgün çalışmaması durumunda ağ bağlantınızı kesen bir güvenlik önlemidir. Bir VPN hatası nedeniyle IP adresinizi kazara sızdırmanızı engelleyen kullanışlı bir mekanizmadır.


Kayıt tutma politikası

Kullanıcılarının gizliliğini korumayı hedefleyen VPN sağlayıcıları genellikle bir "kayıt tutmama" politikası benimser. Bu da, faaliyetlerinizin bir kaydını tutmayacakları anlamına gelir. Fakat bunu doğrulamanın bir yolu olmadığı unutulmamalıdır. Şirketler yalan söylüyor olabilir. "Kayıt tutmayan" sağlayıcıların kullanıcıları hakkındaki verileri yetkililerle paylaşmak zorunda kaldığı yakın geçmişten örneklere rastlamak mümkündür.

Bazıları, "sıfır kayıt" yaklaşımıyla övünen herhangi bir sağlayıcının samimiyetten uzak olduğunu, çünkü bazı verilerin toplanmasının gerekli olduğunu savunur. Sonuç olarak kullanıcılar, hangi verileri topladıkları hakkında net bilgiler sunan şirketleri aramalıdır.


Kripto para dostu

Çevrimiçi güvenlik amacıyla bir VPN istiyorsanız yüksek ihtimalle kişisel verilerinizi paylaşmaktan hoşlanmıyorsunuzdur. Banka ve kredi kartı bilgileriniz de muhtemelen sizin için en hassas verilerdir, bu nedenle iyi VPN sağlayıcılarının alternatif ödeme çözümleri sunmasının nedenini anlamak kolaydır. Birçok sağlayıcı, daha fazla gizlilik için farklı kripto paralarla ödeme yapmanıza imkan tanır.


Çoklu cihaz desteği

Bazı abonelikler yalnızca kişisel bilgisayarınızı değil (Windows, Mac ya da Linux olabilir), aynı zamanda akıllı telefonlarınızı ve IoT cihazlarınızı da korumanıza imkan tanır. Evinizdeki ağın tamamının kapsama alanı içinde olmasını istiyorsanız birden fazla cihazda kullanılabilen bir abonelik sizin için daha faydalı olacaktır.


Son düşünceler

Sanal gizli ağlar, ister evde ister herkese açık ağlarda olun, internet erişiminin temel araçları olma yolunda hızla ilerlemektedir. Ucuz fakat etkili olan VPN’ler, değerli kişisel bilgilerinizi hem İSS’nizden hem de erişim sağladığınız web sitelerinden korumanıza imkan tanır.

Yine de VPN’lerin her şey için çözüm sunmadığını bilmeniz oldukça önemlidir. Çevrimiçinde tamamen anonim hale gelmek, verilerinize erişmenin sayısız yolu olduğu için neredeyse imkansızdır. Çerezler ve cihaz parmak izi alma gibi yöntemler de birçok bilginin sızmasına neden olabilir. Yaygın hatalardan kaçınmak için VPN’ler diğer güvenlik ve gizlilik teknolojileriyle beraber kullanılmalıdır.


➠ VPN hakkındaki sorularınız için Academy'ye Sor'u ziyaret edebilirsiniz!

Loading