Kripto Koleksiyonlukları ve Benzersiz Tokenler (NFT) Rehberi
İçindekiler
Giriş
Benzersiz token (non-fungible token/NFT) nedir?
NFT'ler nasıl çalışır?
NFT'ler ne için kullanılabilir?
Nasıl NFT üretebilirim?
Nasıl NFT satın alabilirim?
CryptoKitties ve Ethereum'un hikayesi
NFT'leri ve kripto koleksiyonluklarını kullanan popüler projeler
Son Söz
Kripto Koleksiyonlukları ve Benzersiz Tokenler (NFT) Rehberi
Ana sayfaMakaleler
Kripto Koleksiyonlukları ve Benzersiz Tokenler (NFT) Rehberi

Kripto Koleksiyonlukları ve Benzersiz Tokenler (NFT) Rehberi

Orta Seviye
Published Feb 26, 2020Updated Oct 20, 2021
10m

Giriş

Bitcoin'in yaratılması güvene dayalı olmayan dijital nadirlik kavramını ortaya çıkardı. Bitcoin'den önce bir şeyi neredeyse sıfır maliyetle dijital olarak kopyalamak mümkündü. Blockchain teknolojisinin ortaya çıkmasıyla programlanabilir dijital nadirlik ve dijital dünyayı gerçek dünyaya yansıtmak mümkün hale geldi.
Kripto koleksiyonlukları olarak da adlandırılan benzersiz tokenlar (NFT) bu fikri daha da ileri taşıyor. Tüm tokenların birbirine denk olduğu kripto paraların aksine, benzersiz tokenlar eşsiz ve sınırlı sayıdadır. 
NFT'ler yeni, blockchain destekli bir dijital ekonomide çok önemli bir yapı taşıdır. Çok sayıda proje; oyun, dijital kimlik, lisanslama, sertifikalar ve güzel sanatlar da dahil olmak üzere farklı birçok kullanım alanında NFT'lerle çalışmalar yapmıştır. Dahası, NFT'ler değeri yüksek öğelerin kısmi mülkiyetine bile imkan tanır. 
NFT çıkarmak çok daha kolay gelmiştir ve her gün daha fazla sayıda NFT yaratılmaktadır.  Bu makalede NFT'lerin ne olduğundan, ne için kullanılabileceğinden ve CryptoKitties adlı bir oyunun 2017 yılının sonlarında Ethereum blockchaininin tıkanmasına nasıl neden olduğundan bahsedeceğiz.


Benzersiz token (non-fungible token/NFT) nedir?

Benzersiz token (NFT), blockchain üzerinde eşsiz bir varlığı temsil eden bir dijital token türüdür. Bunlar tamamen dijital varlıklar veya gerçek dünya varlıklarının tokenlaştırılmış versiyonları olabilir. NFT'ler birbiriyle değiştirilemediğinden, dijital dünyada gerçeklik ve mülkiyetin kanıtı işlevini görür.
Birbiriyle değiştirilebilirlik, bir varlığın birimlerinin birbirlerinin yerine geçebileceği ve temelde bu birimler arasında bir fark olmadığı anlamına gelir. Örneğin itibari paralar, her bir birimin kendisine denk diğer herhangi bir birimle takas edilebilir olması nedeniyle birbiriyle değiştirilebilir. On dolarlık bir banknot sahte olmayan diğer herhangi bir 10 dolarlık banknotun yerine kullanılabilir. Takas aracı olmayı amaçlayan bir varlığın bu özelliğe sahip olması mecburidir. 

Birbiriyle değitirilebilirlik bir para biriminde istenen bir özelliktir, çünkü serbestçe takası mümkün hale getirir ve teorik olarak her bir birimin geçmişini bilmek mümkün değildir. Fakat koleksiyonluk birimler için bu özellik faydalı değildir. 

Bitcoin'e benzer dijital varlıklar yaratabilsek, ama her birime özel bir belirteç ekleyebilsek nasıl olurdu? Bu durumda her bir birim, diğer tüm birimlerden farklı (yani eşsiz) hale gelirdi. Temelde bir NFT tam da budur.


NFT'ler nasıl çalışır?

NFT'lerin yaratılmasına ve çıkarılmasına yönelik çeşitli çerçeveler vardır. Bunlardan en bilindik olanı, Ethereum blockchaini üzerinde benzersiz token çıkarma ve alıp satma standardı olan ERC-721'dir.
Daha yeni ve daha gelişmiş bir standart ise ERC-1155'tir. Tek bir sözleşmenin hem birbiriyle değiştirilebilir hem de benzersiz tokenları içermesine imkan tanıyarak yepyeni fırsatlara olanak tanımıştır. NFT'lerin çıkarılmasına yönelik standartlaşma daha yüksek seviyede birlikte çalışabilirliği mümkün hale getirir ve bu da nihayetinde kullanıcılar için faydalıdır. Birlikte çalışabilirlik, eşsiz varlıkların farklı uygulamalar arasında oldukça kolay bir şekilde transfer edilebileceği anlamına gelir. 

Binance Smart Chain (BSC) kendi NFT standartlarına sahiptir: BEP-721 ve BEP-1155. Bu iki standart, daha önce bahsettiğimiz Ethereum standartlarına benzer işlevler sunar. Binance Smart Chain'deki maliyet Ethereum'a kıyasla çok düşük olduğundan NFT çıkarmak isteyen içerik üreticiler için bu iki standart da cazip bir hale gelmiştir. 

NFT'lerinizi saklamak ve koleksiyonunuzun keyfini çıkarmak için bir yer arıyorsanız Trust Wallet'ı kullanabilirsiniz. Tüm diğer blockchain tokenları gibi NFT'leriniz de bir adres üzerinde bulunur. NFT'lerin, sahibinin izni olmadan NFT'yi çıkaranlar tarafından bile kopyalanamayacağını ve transfer edilemeyeceğini de belirtmek gerekir.
NFT'ler, BSC üzerinde Treasureland, BakerySwap ve Juggerworld, Ethereum üzerinde ise OpenSea gibi açık pazar yerlerinde alınıp satılabilir. Bu pazarlar alıcılarla satıcıların bağlantı kurmasını sağlar ve her bir tokenın değeri farklıdır. Doğal olarak NFT'ler piyasa arz ve talebine göre fiyat değişiklikleri gösterebilir. 
Fakat böyle şeyler nasıl bir değere sahip olabilir? Diğer tüm değerli öğelerde olduğu gibi, değer objenin kendisinden değil insanların ona bu değeri atfetmesinden gelir. Değer temelde ortak bir inançtır. İtibari para, değerli metal ya da bir araç olması fark etmez. Bu nesneler bir değere sahiptir, çünkü insanlar bir değere sahip olduğuna inanır. Değerli tüm nesneler bu şekilde değerli hale geliyorsa, neden dijital koleksiyonluklar da gelmesin?


NFT'ler ne için kullanılabilir?

NFT'ler, merkeziyetsiz uygulamalar (DApp'ler) tarafından benzersiz dijital ürünler ve kripto koleksiyonlukları çıkarmak için kullanılabilir. Bu tokenlar koleksiyonluk bir öğe, yatırım ürünü ya da başka bir şey olabilir. 

Oyun ekonomileri yeni değildir. Ve birçok çevrimiçi oyun halihazırda kendi ekonomisine sahip olduğu için, oyun varlıklarını tokenlaştırmak için blockchain kullanmak yalnızca bir adım daha ilerlemektir. Aslında NFT'lerin kullanımı, birçok oyunda sıklıkla görülen enflasyon sorununu çözebilir.

Sanal dünyalar gelişirken, NFT'lerin bir diğer heyecan verici kullanım alanı da gerçek dünya varlıklarını tokenlaştırmaktır. Bu NFT'ler gerçek dünya varlıklarının blockchain üzerinde token olarak saklanabilen ve alınıp satılabilen küçük bir kısmını temsil edebilir. Böylece güzel sanatlar, gayrimenkul, nadir koleksiyonluk ürünler ve benzerleri gibi düşük likiditeye sahip piyasalarda ihtiyaç duyulan likiditeyi sağlayabilir.
NFT'lerin özelliklerinden faydalanabilecek bir diğer sektör de dijital kimliktir. Kimlik bilgilerini ve mülkiyet verilerini blockchain üzerinde saklamak dünyanın her yerinden birçok kişi için gizlilik ve veri bütünlüğünü artırabilir. Aynı zamanda bu varlıkların kolayca ve güvene dayalı olmadan transfer edilebilmesi küresel ekonomideki sıkıntıların önüne geçebilir.


Nasıl NFT üretebilirim?

BSC ya da Ethereum üzerinde kendi NFT'lerinizi oluşturmak birçok platform ve NFT borsasının sunduğu basit bir süreçtir. Tek ihtiyacınız olan, çıkarma ücretini ödemek için biraz kripto ve NFT'ye çevrilecek bir şeydir. Bir de NFT'nizi Ethereum'da mı yoksa Binance Smart Chain'de mi çıkaracağınızı seçmeniz gerekir.

Ethereum geleneksel anlamda NFT'lerin ve NFT geliştirmenin yuvası durumundadır. Geniş bir kullanıcı tabanına ve gelişmiş bir NFT topluluğuna sahiptir, fakat işlem ücretleri çok yüksektir. Bu da küçük alış, satış ve transferleri kullanıcılar için masraflı hale getirir. BSC daha yeni bir blockchain olsa da NFT piyasaları oldukça büyümüştür. Burada işlemler de çok daha ucuzdur.

Yarattıklarınızı benzersiz tokenlara çevirme süreci hakkında daha fazla bilgiye Kendi NFT'nizi Nasıl Yapabilirsiniz? rehberimizden ulaşabilirsiniz.


Nasıl NFT satın alabilirim?

Daha önce de bahsettiğimiz gibi, benzersiz tokenlar almak istiyorsanız NFT pazar yerleri bakmanız gereken ilk yerdir. Fakat ihtiyacınız olan tüm bilgiler bunlarla sınırlı değildir. Kredi kartı ya da PayPal ile NFT almanız mümkün değildir. Süreç için bir kripto cüzdanına ve biraz da kriptoya sahip olmanız gerekir.

Binance Smart Chain NFT'lerinin fiyatları neredeyse her zaman BNB cinsinden olacaktır. Ethereum NFT'leri de tipik olarak ether (ETH) kullanır. Bu kripto paraların ikisini de Binance borsasından almak mümkündür. Tercih ettiğiniz kriptoyu satın aldıktan sonra fonlarınızı NFT pazar yerleriyle etkileşim kurabilen bir cüzdana taşımanız gerekir.
Binance Chain Wallet ve MetaMask, iyi birer tarayıcı uzantısı cüzdan seçeneğidir. Her ikisi de bir NFT pazar yerine bağlanabilir. Tek yapmanız gereken kriptolarınızı Binance'ten cüzdanınıza aktarmak, pazar yerinin web sitesine gitmek ve cüzdanınızı bağlamaktır (bağlan tuşu genellikle sağ üst köşede yer alır). Sahte ve şüpheli web siteleri konusunda dikkatli olmalısınız. URL'yi iki kez kontrol edin ve siteyi sık kullanıyorsanız yer işareti eklemeyi tercih edin.

Mobil bir deneyim tercih ediyorsanız Trust Wallet'ı değerlendirebilirsiniz. Trust Wallet, hem iOS hem de Android üzerinde kullanılabilir ve çok sayıda blockchaini destekler. Ethereum ve BSC ile etkileşim kurmanın ücretsiz olmadığını unutmamalısınız! İşlem ücretlerini ödemek için ekstra kripto bulundurmanız da faydalı olacaktır.


CryptoKitties ve Ethereum'un hikayesi

Büyük ilgi gören ilk NFT projelerinden biri, kullanıcıların sanal kediler toplamasına, yetiştirmesine ve değiş tokuş etmesine imkan tanıyan ve Ethereum üzerinde yaratılmış bir oyun olan CryptoKitties'tir.


Her CryptoKitty yaş, cins ve renk gibi farklı özelliklerin belirli bir kombinasyonuna sahip olabilir. Dolayısıyla her biri eşsizdir ve hiçbiri bir diğerinin yerine geçemez. Aynı zamanda da bölünemezdirler, yani bir CryptoKitty tokenını daha küçük parçalara ayırmak (ether için gwei'de olduğu gibi) mümkün değildir.
CryptoKitties, ağ üzerinde yarattığı yüksek trafik nedeniyle Ethereum blockchainini tıkamasının ardından ünlenmiştir. Aralık 2017'de Ethereum'un trafiğinin yaklaşık %25'i bu koleksiyonluk kedilerden gelmiştir. Oyunun Ethereum ağı üzerinde büyük bir etki yarattığı açıktır, fakat İlk Coin Arzı (ICO) patlaması gibi diğer etmenler de buna katkıda bulunmuştur.
CryptoKitties para birimi olmayan, fakat eğlence ve boş zamanları değerlendirmek için kullanılabilen bir blockchain kullanım alanının ilk örneklerindendir. Bu dijital kediler toplamda milyonlarca doların transferini sağlamış, bazı nadir birimler ise yüz binlerce dolara satılmıştır.


NFT'leri ve kripto koleksiyonluklarını kullanan popüler projeler

NFT'leri koleksiyonluk ve alınıp satılabilir birimler olarak kullanan birçok farklı proje vardır. En popüler olanlardan bazıları şunlardır:


Decentraland

Decentraland, kullanıcıların sanal arazilere ve diğer oyun içi NFT ürünlerine sahip olabileceği ve bunları alıp satabileceği merkeziyetsiz bir sanal gerçeklik dünyasıdır. Cryptovoxels da oyuncuların sanal mülkler inşa edebileceği, geliştirebileceği ve alıp satabileceği benzer bir oyundur.


Alchemy Toys

Alchemy Toys, oyuncakları benzersiz seri numaralarıyla temsil eden NFT'leri kullanan bir BSC oyunudur. Kullanıcılar bu oyuncakları NFT olarak toplamayı, daha yüksek seviye oyuncaklar yaratmak için birleştirmeyi ya da tanrılara kurban etmeyi (yakmayı) tercih edebilir. Oyuncakların alınıp satılabilir olması da finansal bir yön ekler ve oyunun bir piyasaya sahip olmasına imkan tanır.

Oyuncunun oyunu kazanması için 127 oyuncağın tamamını toplaması ve "aydınlanmaya ulaşmak" için bunları kurban etmesi gereklidir. Her turda (çağ), aydınlanan ilk oyuncu tapınak hazinesinden bir pay alır (BNB cinsinden ödenir).


PancakeSwap

PancakeSwap, BSC'nin hacim bazında en fazla kullanılan otomatik piyasa yapıcısıdır ve en popüler NFT'lerden birine sahiptir. Proje, hediyeler ve yarışmalarla kullanıcılarına koleksiyonluk tavşanlar dağıtır. Bunlardan bazıları tamamen dekoratif amaçlıdır, fakat bazıları da platformun yerel tokenı olan CAKE karşılığında bozdurulabilir.


Gods Unchained

Gods Unchained, kartların blockchain üzerinde NFT'ler olarak çıkarıldığı bir dijital koleksiyonluk kart oyunudur. Her dijital kart eşsiz olduğu için, kullanıcılar bu sanal kartlara fiziksel kartlardaki gibi sahip olabilir ve bunları alıp satabilir.


Cryptopunks

Cryptopunks, koleksiyonluk dijital sanat eserleridir ve her biri benzersiz, 8 bit tarzında bir NFT karakterini resmeder. Proje, ERC-721 token standardına ilham olmuştur ve kripto sanatı çılgınlığının ilk örneklerinden biridir. Cryptopunks o zamandan bu yana milyonlarca dolara satılır hale gelmiş ve dünyanın dört bir yanında benzer birçok projeye ilham kaynağı olmuştur.


My Crypto Heroes

My Crypto Heroes, kullanıcıların tarihsel kahramanların seviyelerini görevler ve savaşlar aracılığıyla yükseltebileceği çok oyunculu bir rol yapma oyunudur (RPG). Kahramanlar ve oyun içi öğeler Ethereum blockchaini üzerinde token olarak çıkarılır.


Binance Koleksiyonlukları ve NFT'ler

Binance, NFT'leri özel hediyeler olarak vermenin yanı sıra kullanıcılarına Binance'te ne kadar aktif olduklarına bağlı olarak da dağıtır. Vadeli işlemler alım satımından Pizza Günü NFT'lerine kadar farklı birçok şekilde Binance koleksiyonluklarına ulaşabilirsiniz. Aynı zamanda bu koleksiyonlukları alıp satmak da mümkündür.


Binance Koleksiyonlukları bir diğer örnektir. Bunlar Enjin ile iş birliği halinde çıkarılan NFT'lerdir. Bu NFT'lerden edinmek isterseniz, Binance'i Twitter'da takip edin ve bir sonraki hediye dağıtımını bekleyin! NFT hediye dağıtımına katılmak için şu adımları takip etmeniz gerekir:

1. Trust Wallet gibi Ethereum'u destekleyen bir cüzdan indirin. 

2. Ethereum adresinizi kopyalayın ve hediye kurallarında belirtilen şekilde bu adresi paylaşın. Adresi bir form aracılığıyla göndermeniz ya da Twitter yorumu olarak yayınlamanız gerekebilir. Katılımcı olmak için neler yapmanız gerektiğini görmek amacıyla kuralları mutlaka dikkatle kontrol edin.

3. Bir NFT kazandıysanız ve NFT'niz dağıtıldıysa, bu NFT'yi Trust Wallet'taki Koleksiyonluk sekmesinin altında görebilirsiniz. Bu noktada NFT'yi tutmayı (HODL) ya da bir P2P pazar yerinde satmayı tercih edebilirsiniz.


Binance NFT Pazarı kullanıcıların kendi NFT'lerini çıkarmasına ve alıp satmasına imkan tanımaktadır. Bu pazar yeri müzisyen Lewis Capaldi ve kripto sanatçısı Trevor Jones da dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki ünlü ve yaratıcı kişilerden özel NFT'leri içermektedir. Platform, pazar yeri üzerinde bilahare yapılacak tüm satışlar için NFT'lerin yaratıcılarına isim hakkı da sunmaktadır.


Kripto Pulları

Kripto Pulları Avusturya Posta İdaresi tarafından çıkarılır ve dijital dünyayı gerçek dünyaya bağlar. Bu pullar diğer herhangi bir pul gibi posta gönderirken kullanılır. Fakat pullar aynı zamanda Ethereum blockchaini üzerinde dijital resimler şeklinde kayıtlıdır ve bu özellikleri sayesinde alınıp satılabilir dijital koleksiyonluklar niteliğindedirler.


Son Söz

Dijital koleksiyonluklar blockchain teknolojisini standart finansal uygulamaların dışında tamamen yeni alanlara taşımaktadır. NFT'ler fiziksel varlıkları dijital dünyada temsil etmeleriyle blockchain ekosisteminin ve daha geniş kapsamda ekonominin de önemli bir parçası olabilir.

Kullanım alanları çok geniştir ve birçok geliştiricinin bu umut vaat eden teknoloji için yeni ve heyecan verici inovasyonlar yapması da oldukça muhtemeldir.