ทำความรู้จักกับค่าธรรมเนียมธุรกรรมบล็อกเชน
สารบัญ
ทำไมต้องมีค่าธรรมเนียมธุรกรรม
ค่าธรรมเนียมธุรกรรม Bitcoin
วิธีคำนวณค่าธรรมเนียมธุรกรรม BTC
ค่าธรรมเนียมธุรกรรม Ethereum
วิธีคำนวณค่าธรรมเนียมธุรกรรม Ethereum
ค่าธรรมเนียมธุรกรรม Binance Chain
วิธีคำนวณค่าธรรมเนียมธุรกรรม Binance Chain
ค่าธรรมเนียมธุรกรรม Binance Smart Chain
วิธีคำนวณค่าธรรมเนียมธุรกรรม Binance Smart Chain
ค่าธรรมเนียมการถอนของ Binance
ข้อคิดส่งท้าย
ทำความรู้จักกับค่าธรรมเนียมธุรกรรมบล็อกเชน
หน้าหลักบทความ
ทำความรู้จักกับค่าธรรมเนียมธุรกรรมบล็อกเชน

ทำความรู้จักกับค่าธรรมเนียมธุรกรรมบล็อกเชน

มือใหม่
Published Mar 15, 2021Updated Jun 25, 2021
8m

ข้อมูลฉบับย่อ

ค่าธรรมเนียมธุรกรรมมีวัตถุประสงค์ที่สำคัญ 2 ประการสำหรับเครือข่ายบล็อกเชน ได้แก่ การให้รางวัล (Reward) เพื่อตอบแทน Miner ที่ช่วยยืนยันธุรกรรมต่างๆ และช่วยป้องกัน Network จากการโจมตีแบบสแปม

ค่าธรรมเนียมธุรกรรมอาจมีค่ามากหรือน้อยก็ได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับกิจกรรมของ Network แรงผลักดันของตลาด (Market Force) ยังสามารถส่งผลต่อค่าธรรมเนียมที่คุณต้องจ่ายได้เช่นกัน ในขณะที่ค่าธรรมเนียมที่สูงอาจขัดขวางการนำบล็อกเชนไปใช้ในวงกว้าง แต่ค่าธรรมเนียมที่ต่ำมากๆ ก็อาจทำให้เกิดปัญหาด้านความปลอดภัยได้


ทำไมต้องมีค่าธรรมเนียมธุรกรรม

ค่าธรรมเนียมธุรกรรมถือเป็นส่วนสำคัญของระบบบล็อกเชนส่วนใหญ่ตั้งแต่เริ่มมีการก่อตั้งบล็อกเชนมา คุณน่าจะได้เจอกับค่าธรรมเนียมเหล่านี้มาบ้างแล้วจากการส่ง ฝาก หรือถอนคริปโต

คริปโทเคอร์เรนซีส่วนใหญ่ใช้ค่าธรรมเนียมธุรกรรมเพื่อ 2 จุดประสงค์หลัก ข้อแรก คือ ค่าธรรมเนียมช่วยลดจำนวนสแปมใน Network ได้ และยังทำให้การโจมตีแบบสแปมในวงกว้างต้องอาศัยทรัพยากรมากและค่าใช้จ่ายสูง ข้อที่สอง ค่าธรรมเนียมธุรกรรมทำหน้าที่เป็นเหมือนแรงจูงใจให้ผู้ใช้ช่วยยืนยันและตรวจสอบความถูกต้องของรายการธุรกรรมต่างๆ ซึ่งอาจมองได้ว่าเป็นรางวัล (Reward) สำหรับการช่วยเหลือ Network นั่นเอง

สำหรับบล็อกเชนส่วนใหญ่ ค่าธรรมเนียมธุรกรรมจะค่อนข้างถูก แต่ก็อาจมีราคาแพงได้เช่นกัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับปริมาณการใช้งานเครือข่าย (Network Traffic) ในฐานะผู้ใช้ จำนวนที่คุณเลือกจ่ายเป็นค่าธรรมเนียมจะกำหนดลำดับความสำคัญของธุรกรรมของคุณในการเพิ่มไปยังบล็อกถัดไป ยิ่งคุณจ่ายค่าธรรมเนียมสูง ธุรกรรมก็จะได้รับการยืนยันเร็วขึ้น


ค่าธรรมเนียมธุรกรรม Bitcoin

ในฐานะเครือข่ายบล็อกเชนแรกของโลก Bitcoin ได้กำหนดมาตรฐานสำหรับค่าธรรมเนียมธุรกรรมที่คริปโทเคอร์เรนซีจำนวนมากนำมาใช้ในทุกวันนี้ Satoshi Nakamoto (ซึ่งเป็นนามแฝงของผู้ที่อยู่เบื้องหลังการพัฒนา Bitcoin) ตระหนักว่าค่าธรรมเนียมธุรกรรมนั้นสามารถปกป้อง Network การโจมตีแบบสแปมในวงกว้าง รวมทั้งช่วยเพิ่มแรงจูงใจเพื่อสร้างพฤติกรรมที่ดีได้
Bitcoin Miner จะได้รับค่าธรรมเนียมเพื่อตอบแทนการดำเนินการยืนยันธุรกรรมไปยังบล็อกใหม่ โดย Pool ของรายการธุรกรรมที่ยังไม่ยืนยันนั้นมีชื่อเรียกว่า Memory Pool (หรือ Mempool) และแน่นอนว่า Miner จะให้ความสำคัญกับธุรกรรมที่มีค่าธรรมเนียมสูงกว่า โดยผู้ใช้จะตกลงชำระค่าธรรมเนียมนี้เมื่อส่ง BTC ของตนไปยัง Bitcoin Wallet อื่น

ด้วยเหตุนี้ ผู้ไม่ประสงค์ดีที่ต้องการถ่วงให้ Network ช้าลงจะต้องยอมจ่ายค่าธรรมเนียมที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรมแต่ละรายการด้วย หากพวกเขาตั้งค่าธรรมเนียมต่ำเกินไป Miner ก็มีโอกาสเพิกเฉยต่อธุรกรรมเหล่านั้น หากตั้งค่าธรรมเนียมให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม พวกเขาก็ต้องแบกรับค่าใช้จ่ายนี้ ดังนั้น ค่าธรรมเนียมธุรกรรมจึงทำหน้าที่เป็นตัวกรองสแปมแบบง่ายๆ แต่มีประสิทธิภาพไปในตัว


วิธีคำนวณค่าธรรมเนียมธุรกรรม BTC

ในเครือข่าย Bitcoin มี Crypto Wallet บางประเภทที่อนุญาตให้ผู้ใช้กำหนดค่าธรรมเนียมธุรกรรมได้ด้วยตัวเอง ทั้งนี้ คุณสามารถส่ง BTC แบบไม่มีค่าธรรมเนียมได้ แต่ Miner มักจะไม่สนใจธุรกรรมลักษณะนี้ ส่งผลให้ไม่ได้รับการยืนยันความถูกต้อง
หลายคนเข้าใจผิด แต่จริงๆ แล้วค่าธรรมเนียม Bitcoin ไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนที่ส่ง แต่ขึ้นอยู่กับขนาดธุรกรรม (ในหน่วยไบต์) ตัวอย่างเช่น สมมุติว่าขนาดธุรกรรมของคุณคือ 400 ไบต์ และตอนนี้ค่าธรรมเนียมธุรกรรมเฉลี่ยอยู่ที่ 80 Satoshi ต่อไบต์ ในกรณีนี้ คุณจะต้องจ่ายประมาณ 32,000 Satoshi (หรือ 0.00032 BTC) เพื่อโอกาสที่ดีในการเพิ่มธุรกรรมของคุณในบล็อกถัดไป
เมื่อปริมาณการใช้งานเครือข่าย (Network Traffic) สูงและมีความต้องการ (Demand) ในการส่ง BTC สูง ค่าธรรมเนียมธุรกรรมที่จำเป็นสำหรับการยืนยันอย่างรวดเร็วจะเพิ่มขึ้น เนื่องจากผู้ใช้ Bitcoin รายอื่นต่างก็พยายามดำเนินการเดียวกัน กรณีนี้อาจเกิดขึ้นได้ในช่วงที่ตลาดมีความผันผวนสูง

ด้วยเหตุนี้ ค่าธรรมเนียมที่สูงอาจทำให้การใช้ BTC ในทุกวันเป็นเรื่องยาก เราสามารถยกตัวอย่างเปรียบเทียบได้เช่น กาแฟแก้วละ $3 คงไม่น่าซื้อถ้าต้องจ่ายค่าธรรมเนียมที่สูงกว่าค่ากาแฟมากๆ

บล็อกหนึ่งๆ สามารถรองรับจำนวนธุรกรรมได้จำกัด และข้อจำกัดนี้คือ 1 MB (ซึ่งก็คือขนาดบล็อกหรือ Block Size) Miner เพิ่มบล็อกเหล่านี้ไปยังบล็อกเชนโดยเร็วที่สุด แต่ความเร็วของการเพิ่มนี้ก็มีข้อจำกัดเช่นกัน

ความสามารถในการขยายการรองรับ (Scalability) ของเครือข่ายคริปโทเคอร์เรนซีถือเป็นประเด็นสำคัญในการกำหนดค่าธรรมเนียมของ Network นักพัฒนาบล็อกเชนกำลังพยายามอย่างต่อเนื่องเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว การอัปเดตเครือข่าย (Network Update) ที่ผ่านมาได้ช่วยพัฒนาความสามารถในการขยายการรองรับ (Scalability) เช่น การนำ SegWit และ Lightning Network มาใช้



ค่าธรรมเนียมธุรกรรม Ethereum

ค่าธรรมเนียมธุรกรรม Ethereum มีกลไกการทำงานต่างออกไปจาก Bitcoin โดยค่าธรรมเนียมนี้จะพิจารณาถึงพลังการประมวลผล (Computing Power) ที่จำเป็นสำหรับประมวลผลธุรกรรมหรือที่เรียกกันว่า Gas นอกจากนี้ Gas ยังมีราคาแปรผันที่วัดเป็น Ether (ETH) ซึ่งเป็นโทเค็นดั้งเดิม (Native Token) ของเครือข่าย

แม้ว่า Gas ที่จำเป็นสำหรับธุรกรรมหนึ่งๆ นั้นมีค่าเท่าเดิมได้ แต่ Gas Price อาจปรับตัวเพิ่มขึ้นหรือลดลงได้ Gas Price มีความสัมพันธ์โดยตรงกับปริมาณการใช้งานเครือข่าย (Network Traffic) หากคุณจ่าย Gas Price สูง Miner ก็มีโอกาสที่จะ Prioritize หรือให้ความสำคัญกับธุรกรรมของคุณก่อน


วิธีคำนวณค่าธรรมเนียมธุรกรรม Ethereum

ค่าธรรมเนียม Gas ทั้งหมดนั้นหมายถึงราคาที่ครอบคลุมถึงต้นทุน บวกกับแรงจูงใจให้มีการประมวลผลธุรกรรม อย่างไรก็ตาม คุณควรพิจารณา Gas Limit ซึ่งกำหนดราคาสูงสุดที่จ่ายสำหรับธุรกรรมหรือ Task นั้นๆ ด้วย
กล่าวคือ Gas Cost คือจำนวนงานที่จำเป็น ส่วน Gas Price คือราคาที่จ่ายสำหรับงาน "แต่ละชั่วโมง" ความสัมพันธ์ระหว่างสองปัจจัยนี้และ Gas Limit เป็นตัวกำหนดค่าธรรมเนียมทั้งหมดสำหรับธุรกรรม Ethereum หรือการดำเนินงานของ Smart Contract
ตัวอย่างเช่น หากธุรกรรมหนึ่งต้องใช้ 21,000 Gas และ Gas Price เท่ากับ 71 Gwei ค่าธรรมเนียมธุรกรรมจะเท่ากับ 1,491,000 Gwei หรือ 0.001491 ETH
ที่มา: Etherscan.io


ขณะที่ Ethereum กำลังก้าวไปสู่โมเดลแบบ Proof of Stake (ดูรายละเอียดได้ในบทความเกี่ยวกับ Casper) มีการคาดการณ์ว่าค่าธรรมเนียม Gas จะลดลง จำนวน Gas ที่จำเป็นเพื่อยืนยันธุรกรรมจะลดลงเนื่องจาก Network ต้องการพลังการประมวลผลเพียงเสี้ยวหนึ่งของที่เคยเป็นมาในการยืนยันความถูกต้องของธุรกรรมต่างๆ แต่ปริมาณการใช้งานเครือข่าย (Network Traffic) จะยังคงมีผลต่อค่าธรรมเนียมธุรกรรม เพราะ Validator ย่อมจะให้ความสำคัญกับธุรกรรมที่จ่ายค่าธรรมเนียมสูงกว่าก่อน


ค่าธรรมเนียมธุรกรรม Binance Chain

Binance Chain คือเครือข่ายบล็อกเชนที่ช่วยให้ผู้ใช้สามารถทำธุรกรรมและเทรด BNB รวมถึงโทเค็น BEP-2 อื่นๆ ได้ รวมทั้งยังสามารถสร้างและแจกจ่าย (Distribute) โทเค็นของตัวเองได้อีกด้วย Binance Chain อาศัยกลไก Consensus ที่เรียกว่า Delegated Proof of Stake ดังนั้นเราจึงมี Validator แทนที่จะเป็น Miner 
นอกจากนี้ Binance Chain ยังขับเคลื่อน Binance DEX (Decentralized Exchange) ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มที่ผู้ใช้สามารถเทรดสินทรัพย์คริปโตได้โดยตรงจาก Wallet ของตน ค่าธรรมเนียมธุรกรรมใน Binance Chain และ DEX จะชำระในรูป BNB
โปรดทราบว่า Binance Chain และ Binance Smart Chain ไม่ใช่บล็อกเชนเดียวกัน หากคุณต้องการทราบข้อมูลเพิ่มเติม โปรดดูที่บทความทำความรู้จักกับ Binance Smart Chain (BSC) ของเรา


วิธีคำนวณค่าธรรมเนียมธุรกรรม Binance Chain

ตารางค่าธรรมเนียม (Fee Structure) จะแสดงค่าธรรมเนียมธุรกรรมในรูป BNB โดยขึ้นกับการดำเนินการที่คุณต้องการ ทั้งนี้ ค่าธรรมเนียมสำหรับธุรกรรมแต่ละประเภทจะมีความแตกต่างกันไป เช่น ค่าธรรมเนียมสำหรับการส่ง BNB กับค่าธรรมเนียมการซื้อขายใน Binance DEX นอกจากนี้ มูลค่ารวมของธุรกรรมยังอาจปรับตัวขึ้นหรือลดลงได้ตาม Market Price ของ BNB 

เมื่อคุณทำธุรกรรมที่ไม่เกี่ยวข้องกับการเทรด เช่น การถอนหรือฝาก BNB ไปยัง Wallet คุณสามารถจ่ายค่าธรรมเนียมได้ในรูปของ BNB เท่านั้น ส่วนค่าธรรมเนียมสำหรับกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเทรดใน Binance DEX นั้นจะจ่ายในรูปโทเค็นที่เทรดได้ แต่คุณจะได้รับส่วนลดหากชำระด้วย BNB ทั้งนี้เพื่อสร้างแรงจูงใจในการนำ BNB ไปใช้ พร้อมทั้งขยายฐานผู้ใช้ไปพร้อมๆ กัน


ค่าธรรมเนียมธุรกรรม Binance Smart Chain

Binance Smart Chain (BSC) เป็นอีกหนึ่งบล็อกเชนที่สร้างโดย Binance ซึ่งทำงานควบคู่ไปกับ Binance Chain (กล่าวคือแยกกันเป็นคนละ Network) ในขณะที่ BNB ซึ่งทำงานบน Binance Chain เป็นโทเค็น BEP-2 แต่ BNB บน BSC นั้นจะเป็นโทเค็น BEP-20

Binance Smart Chain ช่วยให้สามารถสร้าง Smart Contract ได้ ซึ่งทำให้ปรับแต่งได้มากขึ้น (More Customizable) ตารางค่าธรรมเนียมของ BSC ไม่ตายตัวเหมือน Binance Chain แต่จะมีการใช้ระบบ Gas (คล้ายกับ Ethereum) ซึ่งสะท้อนถึงพลังการประมวลผล (Computing Power) ที่ใช้ในการ Execute ธุรกรรมต่างๆ และการดำเนินงานของ Smart Contract

BSC Network อาศัยกลไก Consensus แบบ Proof of Staked Authority ผู้ใช้เครือข่ายจำเป็นต้อง Stake BNB เพื่อเป็น Validator และเมื่อบล็อกได้รับการตรวจสอบความถูกต้องแล้ว ผู้ใช้ดังกล่าวจะได้รับค่าธรรมเนียมธุรกรรมที่รวมอยู่ในนั้นเป็นการตอบแทน


วิธีคำนวณค่าธรรมเนียมธุรกรรม Binance Smart Chain

ดังที่กล่าวไปแล้ว ตารางค่าธรรมเนียม (Fee Structure) ของ BSC นั้นคล้ายกับ Ethereum มาก ค่าธรรมเนียมธุรกรรม BSC จะแสดงในรูป Gwei ซึ่งมีค่าเท่ากับ 0.000000001 BNB ผู้ใช้สามารถกำหนด Gas Price เพื่อเพิ่มความสำคัญให้ธุรกรรมของตนถูกเพิ่มไปยังบล็อกก่อนได้

คุณสามารถดู Gas Price ปัจจุบันและประวัติราคาดังกล่าวได้ที่ BscScan ซึ่งจะแสดงค่าเฉลี่ยรายวัน พร้อมกับราคาต่ำสุดและสูงสุดที่ชำระ นับถึงเดือนมีนาคม ปี 2021 ค่าธรรมเนียมเฉลี่ยใน BSC คือประมาณ 13 Gwei

ในตัวอย่างด้านล่าง Gas Price อยู่ที่ 10 Gwei โปรดสังเกตว่า Gas Limit กำหนดไว้ที่ 622,732 Gwei แต่ใช้จริงเพียง 352,755 (52.31%) เนื่องจากมีการใช้ Gwei สำหรับธุรกรรมนี้ จึงส่งผลให้เกิดค่าธรรมเนียมธุรกรรมจำนวน 0.00325755 BNB

ที่มา: Bscscan.com

ค่าธรรมเนียม BSC มักจะต่ำมาก แต่ถ้าคุณพยายามส่งโทเค็นโดยไม่มี BNB ในบัญชี คุณจะได้รับแจ้งจาก Network ว่าคุณมี Fund ไม่เพียงพอ ดังนั้น อย่าลืมตรวจสอบให้แน่ใจว่าคุณมี BNB เผื่อไว้ใน Wallet เพื่อชำระค่าธรรมเนียมธุรกรรมของคุณ


ค่าธรรมเนียมการถอนของ Binance

เมื่อคุณทำการถอนในตลาดแลกเปลี่ยน Binance คุณจะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมธุรกรรมที่เกี่ยวข้อง โดยที่ค่าธรรมเนียมจะแตกต่างกันออกไปตามสกุลคริปโทเคอร์เรนซีและ Network ที่คุณใช้ Binance มีโครงสร้างค่าธรรมเนียมของตนเองสำหรับธุรกรรมที่เกิดขึ้นภายในแพลตฟอร์มการเทรด อย่างไรก็ตาม ค่าธรรมเนียมการถอนจะได้รับผลกระทบจากปัจจัยภายนอกที่อยู่เหนือการควบคุมของ Binance

การถอนคริปโตของคุณต้องอาศัยการทำงานของ Miner หรือ Validator ที่ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศของ Binance ด้วยเหตุนี้ Binance จึงต้องปรับเปลี่ยนค่าธรรมเนียมการถอนเป็นระยะ โดยเป็นไปตามสภาวะของ Network ซึ่งรวมถึงปริมาณการใช้งาน (Traffic) และอุปสงค์ (Demand)

Binance ยังกำหนดขีดจำกัดขั้นต่ำสำหรับจำนวนเงินคริปโตที่สามารถถอนได้อีกด้วย คุณสามารถดูข้อกำหนดปัจจุบันได้ที่หน้าตารางค่าธรรมเนียม (Fee Schedule)
ค่าธรรมเนียมการเทรดจะขึ้นอยู่กับระดับ VIP ของบัญชีของคุณ และไม่ขึ้นกับค่าธรรมเนียมการถอน ปริมาณการซื้อขายสะสมต่อเดือน (Cumulative Monthly Trading Volume) ของคุณจะกำหนดระดับ VIP ของบัญชี ค่าธรรมเนียมสูงสุดที่เรียกเก็บในปัจจุบันคือ 0.1% ของคริปโตที่ซื้อขายในฐานะ Maker หรือ Taker ทั้งนี้ โปรดทราบว่าผู้ใช้ที่ชำระในรูป BNB จะมีค่าธรรมเนียมที่ต่ำกว่าเมื่อทำการเทรด


ข้อคิดส่งท้าย

ค่าธรรมเนียมธุรกรรมมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อเศรษฐศาสตร์คริปโตของเครือข่ายบล็อกเชน เนื่องจากเป็นส่วนหนึ่งของแรงจูงใจสำหรับผู้ใช้เพื่อให้ Network ทำงานได้อย่างต่อเนื่อง ค่าธรรมเนียมยังช่วยป้องกันการกระทำอันเป็นอันตรายและสแปมได้อีกด้วย

อย่างไรก็ตาม ปริมาณการใช้งาน (Traffic) ที่บาง Network ได้รับทำให้ค่าธรรมเนียมปรับตัวสูงขึ้นอย่างมาก โดยลักษณะที่ไร้ศูนย์กลาง (Decentralized) ของบล็อกเชนส่วนใหญ่ทำให้ Network ปรับขยาย (Scale) ได้ยากขึ้น อย่างไรก็ตาม จริงอยู่ที่บาง Network มีความสามารถในขยายการรองรับสูง (High Scalability) และปริมาณธุรกรรมที่สูง (Transaction Throughput) แต่สิ่งเหล่านี้ก็มักจะมาพร้อมกับการบั่นทอนด้านความปลอดภัยหรือระดับการกระจายศูนย์กลางหรือ Decentalization

แต่ยังมีนักวิจัยและนักพัฒนาหลายคนที่กำลังคิดค้นหาช่องทางเพื่อพัฒนาคริปโทเคอร์เรนซีในแง่ต่างๆ ด้วยความหวังว่าการพัฒนาเหล่านี้จะช่วยเพิ่มความสามารถในการเข้าถึงคริปโตได้ โดยเฉพาะในประเทศที่กำลังพัฒนา