Przewodnik dla Początkujących po VPN

Udostępnij
Copied to clipboard!
Przewodnik dla Początkujących po VPN

Spis Treści


Wprowadzenie

W erze cyfrowej Twój dostawca internetu (ISP) jest Twoim oknem na świat online. Te firmy sprzedają Tobie podłączenie do internetu i łączą Ciebie z innymi maszynami na świecie. Bez ISP nie byłbyś w stanie z łatwością ani przeglądać social media, ani bawić się przy swoim ulubionym serialu na Netflix'ie.

Niestety ta sytuacja stawia Cię w niezbyt dogodnej pozycji. ISP staje się pośrednikiem w każdej wymianie informacji między Tobą a odwiedzaną przez Ciebie stroną. Ponadto z racji struktury Internetu ciągle ujawniana jest Twoja lokalizacja.

Na szczęście VPN jest w stanie rozwiązać te problemy.


Czym jest VPN?

VPN (z ang.: Virtual Private Network) to bezpieczny tunel łączący Twoje urządzenie z inną siecią poprzez internet. Używa się go do łączenia się z dużą i bezpieczną siecią firmy, lub po prostu do przeglądania internetu bez konieczności ujawniania swoich danych odwiedzanej stronie.


Jak działa VPN?

Aby zrozumieć działanie VPN, warto jest najpierw dobrze zastanowić się, jak tak naprawdę wygląda zwykła wymiana informacji między Tobą i stroną internetową.


A simplified route from your devices at home to a website.

Uproszczona trasa informacji od urządzeń w Twoim domu do strony internetowej.


Załóżmy, że chcesz odwiedzić stronę miłośników borsuków (e) na swoim laptopie lub smartfonie (a). Wpisujesz możliwą do odczytania przez człowieka frazę w wyszukiwarkę (np. kochamborsuki.pl), po czym Twój komputer zamienia ten adres w liczbę. Tą liczbą jest adres IP strony, który jest dosyć podobny do fizycznego adresu, np. budynku. Gdy chcesz wysłać list, musisz powiadomić pocztę o adresie, na który ma on zostać dostarczony. Dokładnie to samo dzieje się z danymi online.

Twoje urządzenie nie jest połączone bezpośrednio z internetem (d). Musi połączyć się z czymś, co pozwoli mu na przesłanie tej wiadomości. W Twoim domu prawdopodobnie znajduje się router (b), który łączy się z wieloma urządzeniami. Router zaś łączy się z Twoim ISP (c) i dopiero on łączy Ciebie z internetem. Od tamtej pory Twoje żądanie połączenia zostanie przekierowane do odwiedzanej przez Ciebie strony (e).

Oczywiście strona musi wiedzieć gdzie zwrócić żądane informacje, więc musi znać Twój adres IP. A więc za każdym razem, gdy łączysz się z domeną w ten sposób, ma ona pojęcie o Twojej dokładnej lokalizacji.

Dla wielu udostępnianie informacji o takie wadze jest alarmujące. Wysyłane przez Ciebie dane możesz zaszyfrować, ale czasami sam adres IP wystarczy, by określić intencje użytkownika. Dla przykładu Twój dostawca internetu nie wie, że czytasz o borsukach na forach miłośników borsuków, ale widzi, że próbujesz uzyskać dostęp do tych domen. 

Jeżeli nie chcesz dzielić się z obcymi ludźmi swoją lokalizacją, oraz tym, jakie strony odwiedzasz, powinieneś korzystać z VPN.

Komercyjne VPN używane do przeglądania sieci działają zazwyczaj w następujący sposób:

  1. Kupujesz subskrypcję od dostawcy usług VPN.
  2. Otrzymujesz poświadczenia do uwierzytelniania siebie.
  3. Instalujesz klienta VPN, dzięki któremu możesz łączyć się z serwerem VPN.
  4. Protokół tunelowania zapewnia Ci bezpieczne połączenie między Twoim urządzeniem a serwerem. Przykładami takich protokołów są OpenVPN, L2TP/IPSec, oraz PPTP.
  5. Kiedy chcesz uzyskać dostęp do danej strony, wysyłasz dane przez tunel, aby dotrzeć do serwera.
  6. Serwer wysyła Ci żądane przez Ciebie informacje przez ten sam tunel VPN.

Protokół tunelowania tworzy coś na wzór prywatnego kanału między Twoim urządzeniem a serwerem VPN. Przesyłane informacje są zaszyfrowane, więc osoby z zewnątrz nie mogą ich odczytać. Z racji, że trasa Twoich informacji przechodzi przez inny serwer, strona nie będzie w stanie odczytać Twojego adresu IP i lokalizacji, a tylko ten należący do dostawcy VPN. Jeżeli mieszkasz w Polsce i spróbowałbyś połączyć się z serwerem VPN w Indiach, każda strona będzie zakładać, że mieszkasz Indiach.


An encrypted tunnel is established between your device and your VPN server.

Zostaje stworzony zaszyfrowany tunel między Twoim urządzeniem i serwerem VPN.


W tym sensie o serwerze VPN można myśleć trochę jak o węźle wyjściowym w sieciach Tor. Źródło informacji jest ukryte i jest przesyłane przez internet w taki sposób, by wydawało się, że informacja pochodzi z innej lokalizacji.


Dlaczego warto używać VPN?

Istnieje wiele zastosowań dla VPN. Być może już teraz z niego korzystasz w swojej firmie, gdyż pozwala on na bezpieczny, zdalny dostęp dla pracowników do wewnętrznej sieci firmy. VPN możesz używać także do odblokowywania stron, które są niedostępne w Twoim kraju. Dla Twojego ISP wyglądasz, jakbyś chciał się połączyć z losowym serwerem – a nie z ocenzurowaną storną.

Kolejnym bardzo ważnym powodem, dla którego warto jest skorzystać z VPN, jest Twoje bezpieczeństwo i prywatność. Architektura internetu wymaga od użytkowników, by Ci aktywnie dążyli do swojego bezpieczeństwa. Jeżeli użytkownik stanie się pasywny w tej kwestii lub nieostrożny, naraża on siebie na ryzyko bycia zhackowanym.

Za każdym razem, gdy działamy w sieci, narażamy nasze informacje na wykradnięcie. Personalne dane są coraz cenniejszym zasobem, zarówno dla złoczyńców jak i dużych biznesów. Dzięki VPN nie tylko nie pozwalasz na zbieranie danych przez Twojego IPS, ale też na ukrycie swojej lokalizacji geograficznej. Koniec końców, VPN utrudnia innym poznanie Twojej tożsamości.

Jeżeli używasz publicznych sieci WiFi, powinieneś pamiętać o wiążących się z tym zagrożeniach. Mimo że w domu możesz spodziewać się prywatności ze strony swojego prywatnego WiFi, twoja lokalna kawiarnia nie koniecznie może to gwarantować. W prawdzie rzeczy publiczne WiFi są jak place zabaw dla nieuczciwych użytkowników. Jeżeli jesteś w sytuacji, w której koniecznie musisz skorzystać z publicznego WiFi, VPN to podstawa. Korzystaj także tylko ze stron używających protokołu HTTPS, a nie HTTP, gdyż te drugie szyfrują swoje dane za pomocą SSL/TLS.

Dowiedz się więcej na temat ryzyka związanego z publicznymi sieciami WiFi w artykule Dlaczego Publiczne WiFi jest niebezpieczne.


Zalety i wady korzystania z VPN

Zalety VPN

Ukrycie swojej lokalizacji

Dzięki VPN Twoje połączenie internetowe zdaje się pochodzić z zupełnie innej lokalizacji, niż Twoja. Pozwala to na ominięcie restrykcji nałożonych przez Twój kraj, uzyskując dzięki temu dostęp do konkretnych stron, oraz omijając blokady geograficzne innych już używanych przez Ciebie domen.


Zwiększone bezpieczeństwo

Ponieważ Twoje informacje przepływają przez zaszyfrowany tunel, nikt poza punktem końcowym (czyt. dostawcą usługi VPN) nie jest w stanie ich odczytać. Zaszyfrowane połączenie blokuje ISP, hackerów i inne niechciane strony przed kradzieżą Twoich danych. Jeżeli odwiedzana przez Ciebie strona korzysta z protokołu HTTPS, wtedy nawet sam serwer VPN nie będzie w stanie zobaczyć zawartości twojej wiadomości. Jedyną dostępną informacją będzie to, do jakiej strony próbujesz się połączyć.


Zwiększona prywatność

Oprócz zabrania dostępu Twojemu ISP do Twojej aktywności w sieci możesz też uniemożliwić stronom możliwość określenia Twojej lokalizacji.


Koszty i różnorodność

Przy niewielkim wysiłku możesz założyć VPN zupełnie samemu. Istnieje także wielu dostawców oferujących usługi VPN w setkach krajów. Niektórzy z nich oferują zastrzeżone aplikacje zarówno na urządzenia mobilne i stacjonarne, inni zaś wymagają od Ciebie połączenia się z serwerem poprzez oprogramowanie typu open-source.


Wady VPN

Wolniejsza prędkość

To zrozumiałe, że połączenia VPN są zazwyczaj wolniejsze od tradycyjnych. Koniec końców dodajemy kolejny dodatkowy krok do procesu łączenia się ze stroną internetową. Dla przykładu, jeżeli znajdujesz się w Wielkiej Brytanii i łączysz się z serwerem w Australii, nie tylko musisz pamiętać o opóźnieniu, ale także o prędkości pobierania/wysyłania serwera.


Dostawcy VPN wiedzą, kim jesteś

Twój adres IP jest ukryty przed resztą świata, ale nie przed dostawcą VPN. Istnieje szansa, że prowadzi on rejestr Twojej aktywności, a w niektórych przypadkach, podaje go później do władz Twojego państwa. Taki rejestr może też zostać sprzedany stronom trzecim. Dlatego ważnym jest rozeznać się na rynku dostawców VPN przed podjęciem jakiegokolwiek wyboru.


Nielegalnych w niektórych państwach

Niektóre kraje nie zezwalają na użycie VPN, gdyż stosują one głęboką infiltrację swoich obywateli. W tych jurysdykcjach maskowanie swojej aktywności w sieci jest wysoce nielegalne i może wiązać się z wyrokiem.


Nie są holistycznym rozwiązaniem

VPN w żadnym wypadku nie są rozwiązaniem dla wszystkich problemów związanych z internetem. Mogą dawać one złudne poczucie bezpieczeństwa, gdyż istnieje wiele innych metod na śledzenie użytkowników w sieci.


➠ Chcesz rozpocząć swoją przygodę z kryptowalutami? Kup Bitcoiny na Binance!


Jak wybrać dostawcę VPN?

Niezależnie, czy właśnie zdecydowałeś się na zakup subskrypcji VPN, lub już takową posiadasz, jest kilka rzeczy, które powinieneś wiedzieć na temat tego, jak działa Twój VPN.

Możesz zdecydować się na założenie VPN, gdyż nie ufasz swojemu dostawcy internetu. To dobry powód, jednakże musisz pamiętać, że w ten sposób nie wykluczasz czynnika zaufania z tego równania. Od teraz nie musisz ufać swojemu ISP, a dostawcy VPN.

Dlatego ważne jest, byś wybrał odpowiedniego dostawcę tej usługi. Jeżeli nie jesteś dobrze zaznajomiony z branża VPN, możesz nie wiedzieć, gdzie zacząć. Poniżej podkreślimy kilka istotnych spraw, o których warto pamiętać podczas wyboru subskrypcji.


Dobra reputacja

Kiedy mówimy o prywatności, nie powinniśmy być skąpi. W najlepszym wypadku, darmowi dostawcy VPN w jakiś sposób zarabiają na Twoich danych. W najgorszym, zostaniesz zmuszony do nieświadomego zainstalowania złośliwego oprogramowania, które może wyrządzić Tobie znaczne szkody.

Usługę z dobrą reputacją można znaleźć i kupić za koszt jednej kawy miesięcznie. Przeczytaj kilka niezależnych opinii na temat różnych ofert, porównaj koszta, prędkości i lokalizację serwerów. Jeżeli chcesz podejść do tego wyboru bardzo poważnie, przeczytaj także Warunki Użytkowania. Istnieje wiele niezależnych stron oferujących doskonałe porównania mogące pomóc Tobie w wyborze. Tak samo, jak w przypadku kryptowalutszukaj wiedzy samodzielnie!


Pożądane atrybuty

Model zagrożenia dla każdego będzie wyglądał inaczej. Dla osób bardziej nastawionych na prywatność, opcja wyboru VPN z poniższymi cechami będzie odpowiednia.


Jurysdykcje wolne od nadzoru

Five Eyes to sojusz między krajami, na podstawie którego wymieniają się one ze sobą informacjami. Oryginalnie został on zawarty między UK i USA, ale od tamtego momentu dołączyły do niego Kanada, Australia i Nowa Zelandia. Te narody dzielą się między sobą informacjami o swoich mieszkańcach.

Chociaż (rzekomo) nie tak rygorystyczne w kwestii dzielenia się informacjami, Nine Eyes (w skład którego wchodzą także Francja, Holandia, Dania i Norwegia) i Fourteen Eyes (+Szwecja, Hiszpania, Niemcy, Włochy i Belgia) są przedłużeniem tego sojuszu.

Aktywiści prywatności ostrzegają przed stosowanie VPN w tych jurysdykcjach. Jeżeli jesteś w kraju należącym do Five Eyes i chcesz uzyskać dostęp do serwera VPN także bazującego w kraju należącym do Five Eyes, rząd nadal będzie miał dostęp do Twojej aktywności. Znowuż wszystko zależy od ryzyka, które chcesz podjąć. Niektórzy są zdania, że przesadą jest unikanie tych jurysdykcji.


Internetowy kill-switch

Wiele VPN oferuje coś, co nazywamy "kill-switch," czyli funkcję pozwalającą na odcięcie Ciebie od internetu jeżeli protokół VPN nie działa w prawidłowy sposób. Jest to bardzo wygodny mechanizm w przypadku, gdy VPN przestałoby działać prawidłowo i Twój adres IP byłby zagrożony.


Polityka rejestrowania

Dostawcy VPN wierzący w Twoją prywatność zawsze podejmują politykę "bez żadnych rejestrów". Oznacza to, że nikt nie będzie rejestrował Twojej aktywności w sieci. Warto jednak zaznaczyć, że nie możliwym jest sprawdzić, czy firma faktycznie trzyma się tej polityki. Może ona po prostu w tej kwestii kłamać. Istnieje kilka przykładów dostawców VPN chwalących się tego typu hasłem, którym potem udowodniono sprzedawanie informacji o użytkownikach.

Niektórzy twierdzą, że podejście "bez żadnych rejestrów" jest często nieuczciwe, gdyż zawsze jakieś dane muszą być rejestrowane. Z tej racji użytkownicy powinni szukać firm pozwalających na czytelny wgląd w rejestrowane dane.


Przyjazne kryptowalutom

Jeżeli potrzebujesz VPN z racji ochrony własnej prywatności, to istnieje szansa, że nie lubisz dzielić się z innymi swoimi prywatnymi informacjami. Twoja karta debetowa i kredytowa to prawdopodobnie najbardziej wrażliwe zbiory informacji, jakie posiadasz, więc zrozumiałym jest, że dobrzy usługodawcy oferują także alternatywne metody płatności. Wielu pozwala na płatności kryptowalutami w celu umożliwienia prowadzenia prywatnych transakcji.


Obsługa wielu urządzeń

Niektóre subskrypcje pozwalają tobie nie tylko na ochronę Twojego PC (czy to Windows, Mac, czy Linux), ale także na ochronę smartfonów i urządzeń IoT. Jeżeli chcesz zabezpieczyć całą sieć w swoim domu, subskrypcja wspierająca wiele urządzeń może być tym, czego potrzebujesz.


Wnioski

Wirtualne prywatne sieci szybko stają się integralną częścią dostępu do internetu, niezależnie czy jesteś w domu, czy w miejscu publicznym. Są one tanie i wydajne, oraz pozwalają na ochronę cennych osobistych danych przed dostawcą usług internetowych, a także przed odwiedzaną domeną.

Niemniej warto pamiętaj, że VPN to nie rozwiązanie na wszystkie problemy. Pełna anonimowość w sieci to mit, gdyż istnieje wręcz nieskończona ilość możliwości dostania się do Twoich danych. Takie rzeczy jak pliki cookies i odciski palców urządzeń także mogą doprowadzić do przecieków. Aby nie dać się złapać w typowe pułapki w internecie, VPN powinny być używane równolegle z innymi technologiami zapewniającymi bezpieczeństwo.


➠ Questions about VPNs? Head over to Ask Academy!

Loading