Poradnik dla Początkujących o Monero (XMR)

Udostępnij
Copied to clipboard!
Poradnik dla Początkujących o Monero (XMR)

Spis Treści


Wprowadzenie

Publiczne blokchainy są z natury przejrzyste. Aby blockchain mógł funkcjonować w zdecentralizowanym środowisku, każdy węzeł musi być w stanie niezależnie zweryfikować każdą ze swoich transakcji. Wystarczy spojrzeć na Bitcoina i Ethereum, aby zobaczyć jak bardzo publiczne są ich bazy danych.

Taka infrastruktura gwarantuje wiele korzyści, jednak zagraża ona prywatności i anonimowości. Obserwatorzy mogą połączyć transakcje i adresy na blockchainie, by potencjalnie odebrać anonimowość właścicielowi adresu.

Te tak zwane psuedoanonimowe kryptowaluty mają setki zastosowań. Jednakże prywatne monety mogą okazać się bardziej pożądaną opcją dla osób szukających prawdziwej poufności finansowej. A jeżeli porusza się temat prywatnych kryptowalut, niewiele z nich jest tak dobrze znane jak Monero.


Czym jest Monero?

Monero (słowo pochodzące z języka Esperanto oznaczające "pieniądze") to kryptowaluta zbudowana z myślą, by niemożliwym było łączenie adresów i transakcji, a także wyśledzenie właściciela adresu. Nie ma opcji połączenia ze sobą dwóch transakcji przy użyciu Monero. Nie da się też wyśledzić źródła, ani odbiorcy funduszy.

To właśnie najbardziej intratna cecha Monero. Nadal stosuje się blockchain do śledzenia ruchów funduszy, jednak wykorzystywana jest całkiem porządna kryptografia, by utajnić źródło transakcji, kwotę i jej odbiorcę. Łatwiej będzie zrozumieć Monero, gdy porównamy je ze sposobem zapisu transakcji Bitcoina, który wygląda następująco:


Bitcoin transaction examples showing sender, receiver and amount transferred.


W przeciwieństwie do Bitcoina, blockchain Monero wygląda tak:


Monero transaction examples. Obfuscated amount, sender and receiver


Dalej w tym artykule opisujemy, co sprawia, że tego rodzaju szyfrowanie danych jest możliwe w Monero. 


Bardzo krótka historia Monero

Monero to fork Bytecoin, kryptowaluty nastawionej na prywatność i wydanej w 2012 roku. Bytecoin był pierwszym protokołem bazującym na CryptoNote, technologii typu open-source mającej na celu rozwiązać kilka niedociągnięć Bitcoina. Między innymi poprawione miały zostać kwestie ASIC miningu (użycia wyspecjalizowanego sprzętu do miningu) oraz braku prywatności podczas transakcji. Dzisiaj CryptoNote to podstawa wielu kryptowalut dążących do pełnej poufności użytkownika.

W 2014 deweloperzy, którzy byli niezadowoleni z początkowej dystrybucji Bytecoin rozdzielili się za pomocą forka od Bytecoin i stworzyli nowy projekt nazwany Bitmonero. Nazwa została z czasem zmieniona i dziś projekt znany jest właśnie jako Monero.


Jak działa Monero?

Szukając informacji na temat Monero, z pewnością natkniesz się na terminy takie jak "podpisy pierścieniowe" i "ukryte adresy". To właśnie te dwie kluczowe innowacje tworzą fundament anonimowości transakcji Monero. W tej sekcji przyjrzymy się dokładnie obu założeniom.


Podpisy pierścieniowe i Poufne Transakcje

Podpis pierścieniowy to podpis cyfrowy stworzony przez kogoś w określonej grupie. Podając podpis oraz klucz publiczny członka grupy, każdy może sprawdzić, czy jeden z uczestników grupy stworzył ten podpis. Jednak nie da się stwierdzić, który z członków to zrobił. 

Dokument z 2001 roku nazwany How to Leak A Secret opisuje ten pomysł używając za przykład gabinet rządowy. Załóżmy, że członek tego gabinetu – Bob – jest w posiadaniu oskarżających dowodów przeciwko premierowi. Bob chce udowodnić dziennikarzowi, że w rzeczy samej jest członkiem tego gabinetu, ale pragnie pozostać anonimowym.

Bob nie mógłby tego uczynić przy użyciu zwykłego podpisu cyfrowego. Poprzez porównanie go z jego kluczem publicznym każdy mógłby stwierdzić, że to właśnie klucz prywatny Boba stworzył ten podpis. Spotkałyby go wtedy straszne konsekwencje za oczernienie premiera, czego Bob bardzo chce uniknąć. Jednakże, jeżeli klucze pozostałych członków gabinetu zostałyby użyte w schemacie podpisów pierścieniowych, nikt nie byłby w stanie stwierdzić, który z nich wysłał tę wiadomość. Dalej jednak każdy może potwierdzić, że informacja ta pochodzi właśnie z tego gabinetu, dzięki czemu jest ona wiarygodna.

Ta technika jest stosowana za każdym razem, gdy tworzysz transakcję, zapewniając tobie wiarygodną możliwość zaprzeczenia. Kiedy budowana się transakcja, Twój portfel Monero pobiera klucze innych użytkowników z blockchainu i tworzy z nich pierścień. Te klucze służą jako zmyłka – dla obserwatora wygląda to, jakby dowolna osoba z tego pierścienia mogła podpisać tę transakcję. W rezultacie osoba trzecia nigdy nie będzie w stanie określić jej twórcy. Co najwyżej może ona przypuszczać, że jeden z ośmiu adresów na zdjęciu poniżej być może przeprowadził tę transakcję. Liczbę fałszywych źródeł transakcji nazywa się mixin (wabiki).


A ring with seven mixins.

Pierścień z siedmioma mixin.


Na powyższym obrazku zielone wyjście jest tym faktycznym. Pozostałe są tylko po to, by zmylić osoby trzecie. Dla obserwatora wygląda to, jakby istniało 8 prawdziwych wyjść.

W przeszłości wyniki pierścienia musiały być takiej samej wielkości. W przeciwnym razie z łatwością strona trzecia mogłaby się dowiedzieć kto nadał transakcję, gdyż wielkość transakcji była transparentna. Dla przykładu mógłbyś mieć pierścień z danymi wyjściowymi 2 XMR lub jeden, gdzie 0.5 XMR tworzy pierścień.

Aktualizacja RingCT (Ring Confidential Transactions) zmieniła postać rzeczy. Wprowadziła ona Poufne Transakcje, czyli technikę, w której wartość transakcji jest ukryta. Integracja tej technologii do protokołu Monero stanowiła znaczną poprawę prywatności, gdyż ograniczenie w formie wielkości transakcji przestało istnieć. Od tamtego momentu możliwe jest tworzenie pierścieni wyjść o różnych wielkościach, bez konieczności ujawniania informacji, które mogłyby odebrać ci anonimowość.


Ukryte adresy

Podpisy pierścieniowe ukrywają źródło transakcji, jednak korzystając ze zwykłych adresów publicznych, nadal możliwe byłoby sprawdzenie ich odbiorcy. Mogłoby się to okazać problematyczne w przypadku, gdy Twoja tożsamość byłaby powiązana z jednym z adresów blockchain. 

Załóżmy, że używasz tego samego adresu do swojego sklepu e-commerce przy każdym zamówieniu. Każda osoba składająca zamówienie może zobaczyć Twoje saldo i powiedzieć innym, że jest to Twój adres biznesowy. W ten sposób mógłbyś stać się celem ataku.

Ukryte adresy, jak sama nazwa wskazuje, ukrywają odbiorcę funduszy. Czynią tak, ponieważ nadawca tworzy jednorazowy adres bazujący na publicznym kluczu, który zostanie użyty tylko i wyłącznie podczas tej transakcji. Adres publiczny może wyglądać na przykład tak:


41mT1gUnYHK6mDAxVsKeB7SP9hVesbESbWcupd7mMYC73GL4nSgsEwTGKHGT7GKoSEdMKvs8Fdu1ufPJbo5BV4d1PfYiEew


Jeżeli wyszukasz ten adres w eksploratorze bloków Monero, zobaczysz, że nie możesz powiązać z nim żadnej transakcji. Dzieje się tak, ponieważ gdy nadawca chce wysłać Tobie fundusze, tworzy on ukryty adres poprzez wykonanie operacji matematycznych na adresie. Gdy wysyła on XMR, przekazuje je na nowy adres na blockchainie. Każdy stworzony adres będzie inny od poprzedniego, więc nie możliwym jest ich powiązanie.

Masz jednak dwie informacje, których możesz użyć: prywatny klucz wglądu oraz prywatny klucz wydawania. Tak jak wskazują ich nazwy, klucz wglądu pozwala ci zobaczyć wszystkie transakcje związane z Twoim adresem. Możesz go przekazać innym osobom (np. swojej księgowej), by zajmowały się one otrzymywanymi przez Ciebie funduszami. Klucz wydawania to praktycznie to samo, co Twój zwykły prywatny klucz – używasz go, gdy chcesz wydać swoje monety.

Monero kierują się polityką domyślnej prywatności, co oznacza, że nie możesz wycofać się z ukrytych adresów. Publiczny rejestr transakcji jest automatycznie poufny, jednak dalej możesz uczynić swoje transakcje przejrzystymi wybranym przez siebie stronom.


➟ Chcesz rozpocząć swoją przygodę z kryptowalutami? Kup Monero na Binance!


Monero vs. Bitcoin – czym się różnią?

Jako kryptowaluty, Monero i Bitcoin wykazują wiele podobieństw. Jednak w rzeczywistości każde z nich jest unikalne na swój sposób.


Wymienność

Wymienność jest źródłem wielu sporów w sferze Bitcoina. Przez wymienność rozumiemy możliwość wymiany danego dobra na identyczne dobro. Złoto, dla przykładu, jest uznawane za wymienne, gdyż możesz wymienić się swoim złotem z kimś innym i nadal będziesz miał funkcjonalne złoto. Tak samo z gotówką – możesz wymienić swój bilon dziesięciozłotowy na inny i nie wpłynie to na jego funkcjonalność. Z drugiej strony, unikatowy fragment Mona Lisy nie jest wymienny, ponieważ nie ma drugiego dokładnie takiego samego fragmentu

W przypadku wielu kryptowalut ciężko jest określić wymienność. Jednostki takie jak Bitcoin są wymienne na poziomie protokołu, ponieważ oprogramowanie nie widzi żadnych różnic między poszczególnymi BTC. Spór rozpoczyna się na poziomie społecznym. Jedni twierdzą, że Bitcoin jest niewymienny, gdyż każdy punkt wyjściowy jest unikatowy, inni zaś, że to nie ma znaczenia.

Ponieważ blockchain Bitcoin jest przejrzysty, szczegóły transakcji takie jak kwota i odbiorca są możliwe do śledzenia. Załóżmy, że dostałeś 5 złotych reszty w sklepie spożywczym. Te 5 złotych mogło być częścią nielegalnej transakcji dziesięć transakcji temu i nie miałoby to wpływu na użyteczność tej pięciozłotówki. W przypadku Bitcoina istnieją przypadki, w których monety nie były przyjmowane lub wręcz były konfiskowane, z racji ich "splamionej" historii. Nawet jeśli użytkownik jest nieświadomy poprzednich transakcji, nadzór łańcucha może zablokować dane monety i przez to wpłynąć na użyteczność waluty. Dlatego właśnie niektórzy uznają Bitcoin za niewymienialne aktywa.

W niektórych kręgach uważa się, że takie praktyki mogą zniszczyć atrakcyjne cechy publicznych rejestrów transakcji. "Czyste" monety, które zostały niedawno wykopane (przez co też nie mają żadnej historii) mogą być uznawane za cenniejsze, niż te starsze, "brudniejsze".

Ci, który sprzeciwiają się profilowaniu monet twierdzą, że używane są do tego niewiarygodne i subiektywne techniki. W prawdzie rzeczy, narzędzia do mieszania monet i CoinJoining'u są coraz bardziej powszechne, a dzięki nim można zataić źródło pochodzenia funduszy.

Monero w swoich założeniach unika tych problemów. Obserwatorzy nie są wstanie określić ani źródła, ani odbiorcy funduszy, co może przypominać działanie gotówki. Nawet w przypadku biznesów z rygorystyczną polityką analizy, XMR pochodzące z kontrowersyjnych transakcji mogą być używane bez żadnego problemu.

Jednak dodatkowa prywatność Monero kosztuje. Transakcje mają o wiele większy rozmiar, co oznacza, że deweloperów Monero czeka jeszcze wiele pracy, zanim ten system będzie w stanie skalować się do poziomu obsługiwania bardzo dużych ilości użytkowników.

Co ciekawe, silna wymienialność spowodowała, że Monero jest domyślnym wyborem formy gotówki dla cyberprzestępców zaangażowanych w cyberprzejęcia, ransomware i transakcje na dark web.


Bloki i mining

Podobnie jak Bitcoin, Monero wykorzystuje Proof-of-Work, aby dodawać bloki transakcji do blockchainu. Tak samo, jak w przypadku wszystkich protokołów bazujących na CryptoNote, jest ono zaprojektowane jako odporne na ASIC. Celem takiego posunięcia jest uniemożliwienie tworzenia grup miningowych działających na wyspecjalizowanych, bardzo wydajnych sprzętach miningowych.

Algorytm Proof-of-Work Monero (który nie dawno zmienił się z CryptoNight na RandomX) ma na celu stworzyć bardziej sprawiedliwy system faworyzujący mining za pomocą CPU i osłabienie efektywności miningu GPU. Zrobiono tak, gdyż uważa się, że mining będzie lepiej rozdystrybuowany, gdy PC przeciętnego użytkownika dalej będzie konkurencyjnym narzędziem miningowym. Pomimo to, moc hashingowa nadal pozostaje skoncentrowana w kilku grupach miningowych.

Jeżeli chodzi o rozmiar bloków, Monero nie posiada stałego limitu. W przeciwieństwie do Bitcoina, w którym ten limit wynosi 4 miliony w jednostkach wagi bloku, Monero wykorzystuje dynamiczną wielkość bloku, co oznacza, że bloki mogą się rozszerzać, by zaspokoić aktualny popyt. Działa to w dwie strony, więc przy małym popycie wielkość bloków się zmniejszy. Wielkość jest kalkulowana na podstawie mediany wielkości poprzedniej setki bloków (która jest wykopywana średnio co dwie minuty). Górnicy mogą produkować bloki przekraczające limit, jednak zostaną oni wtedy ukarania zmniejszoną nagrodą.

Warto zaznaczyć, że podaż nie jest skończona, tak jak w przypadku Bitcoina. Monero też posiada grafik zmniejszania nagród za blok, ale nie zmierzają one do zera. Zamiast tego nagroda za blok zatrzyma się na pewnym poziomie, by dalej zachęcać górników do miningu.


Hard forki

Kolejną ciekawą różnicę między Bitcoinem a Monero można zaobserwować na poziomie zarządczym. Bitcoin ma swego rodzaju awersje przeciwko fork'om do tego stopnia, że nawet najprostsze aktualizacje są przez długi czas omawiane zanim zostaną zaimplementowane. Ale istnieje ku temu powód. Deweloperzy Bitcoina muszą pozostać konserwatywni wobec takich zmian, by system mógł być stabilnym, bezpiecznym i zdecentralizowanym.

Oczywiście forki to tylko aktualizacje protokołu. Często są wymagane, by rozwiązać krytyczne błędy lub dodać nowe funkcje. W przypadku Bitcoina użytkownicy starają się ich unikać, gdyż mogą stworzyć one podział i zagrozić decentralizacji. Zazwyczaj hard forki pojawiają się w przypadku Bitcoina, gdy grupa chce stworzyć nową kryptowalute na istniejącej już sieci. W innych przypadkach stosowane są, by móc załatać znaczące zagrożenia.

W przypadku Moner częste hard forki są wręcz częścią rozwoju tej kryptowaluty. Dzięki temu oprogramowanie może się szybko dopasowywać do nowych aktualizacji bezpieczeństwa. Niektórzy uważają "obowiązkowe" aktualizacje protokołu za słabość tego systemu, mimo że hard forki Monero nie niosą ze sobą żadnych potencjalnych konotacji jak w przypadku innych kryptowalut. Jednak trzeba pamiętać, że przy takim systemie trzeba pozostać czujnym – częste hard forki zwiększają szansę na wpuszczenie wrażliwego punktu do protokołu, a nie uważni użytkownicy, który nie zaktualizowali się, zostają wypchnięci z sieci.


Rozwój Monero

Tak jak w przypadku Bitcoina rozwój Monero jest otwarty dla wszystkich. Każdy może wspomóc kod źródłowy i dokumentacje. Społeczność decyduje, jakie funkcję dodać, usunąć lub zmienić. W momencie pisania tego artykułu projekt posiada ponad 500 osób wspierających. Główny zespół deweloperów składa się z programistów takich jak Riccardo Spagni (aka FluffyPony), Francisco Cabañas (ArticMine), oraz pseudoanonimowych deweloperów takich jak NoodleDoodle, othe i binaryFate.

Oprócz sponsorów, do finansowania projektu używany jest Community Crowdfunding System (CCS). Użytkownicy mogą przedstawiać swoje pomysły i jeżeli zostaną one wybrane przez społeczność, przechodzą one do okresu crowdfundingu. Kiedy zostanie osiągnięty konkretny kamień milowy, projekt zostaje wprowadzony w życie, a fundusze przekazane deweloperom odpowiedzialnym za wprowadzenie go do protokołu.


Przemyślenia końcowe

Od lat Monero (XMR) jest domyślną kryptowalutą dla osób poszukujących gwarancji wysokiej i silnej prywatności. Projekt posiada dedykowaną społeczność deweloperów oddanych zwiększeniu poufności transakcji użytkownika. Nowe aktualizacje (takie jak integracja Kovri) mają na celu umocnienie polityki "braku możliwości połączenia" i "braku możliwości wyśledzenia" tej nastawionej na prywatność kryptowaluty.

➠ Przeczytaj raport o Monero na Binance Research!

Loading