Decentrale Autonome Organisaties (DAO's) uitgelegd

Delen
Copied to clipboard!
Decentrale Autonome Organisaties (DAO's) uitgelegd

Inhoudsopgave


Inleiding

Op dit moment veranderen Blockchains ons financiële systeem radicaal, maar eigenschappen zoals blindvertrouwen en onveranderlijkheid zijn niet alleen nuttig in monetaire systemen.

Een andere potentiële kandidaat die rijp is voor vernieuwing door deze technologie is de overheid. Blockchains hebben de potentie om volledig nieuwe soorten organisaties mogelijk maken die autonoom kunnen draaien zonder coördinatie door een centrale entiteit. Dit artikel geeft een inleiding over hoe deze organisaties er eventueel uit zouden kunnen zien. 


Wat is een DAO en hoe werkt het?

De afkorting DAO staat voor Decentrale Autonome Organisatie. Simpel gezegd is een DAO een organisatie die wordt geleidt door computercodes en programma's. Op deze wijze is het in staat om volledig autonoom te functioneren, zonder dat er een centraal bestuursorgaan nodig is.

Door het gebruik van smart contracts kan een DAO op basis van externe informatie opdrachten uitvoeren, zonder dat menselijke tussenkomst benodigd is. Een DAO wordt meestal beheerd door een gemeenschap van stakeholders die worden gevoed door een soort tokenmechanisme. 

De voorwaardelijke regels en transactierecords van een DAO worden transparant opgeslagen op de blockchain. Regels worden over het algemeen bepaald door een stemmingronde onder de stakeholders. De manier waarop beslissingen binnen een DAO worden genomen, is doorgaans via proposities. Als er bij een voorstel door een meerderheid van belanghebbenden ‘voor’ wordt gestemd (of als het heeft voldaan aan een netwerkconsensusregel), dan wordt het vervolgens geïmplementeerd.   

Doorgaans kan je de werkwijze van een DAO enigszins vergelijken met een bedrijf of een natiestaat, maar een DOA werkt er op een meer gedecentraliseerde manier. Terwijl traditionele organisaties werken met een hiërarchische structuren en meerlaagse bureaucratie, kennen DAO's geen hiërarchie. In plaats daarvan gebruiken DAO's economische mechanismen om de belangen van de organisatie af te stemmen op de belangen van haar leden, meestal door gebruik te maken van speltheorie.

Leden van een DAO zijn onderling niet gebonden door een formeel contract. Ze zijn eerder met elkaar verbonden door een gemeenschappelijk belang en netwerkstimulansen die aan consensusregels worden toegeschreven. Deze regels zijn volledig transparant en geschreven in open-source software die de organisatie bestuurt. Aangezien DAO’s grensoverschrijdend ingezet kunnen worden, kan het voorkomen dat ze in verschillende jurisdicties aan banden worden gelegd.

Zoals de naam al doet vermoeden is een DAO gedecentraliseerd en autonoom. Het kan als gedecentraliseerd aangemerkt worden omdat er geen enkelvoudige entiteit alleen de zeggenschap heeft om beslissingen te nemen en af te dwingen. Daarnaast het is autonoom omdat het volledig zelfstandig kan functioneren.

Als een DAO eenmaal is geïmplementeerd wordt deze niet door één enkele partij beheerd, maar wordt deze bestuurd door een gemeenschap van deelnemers. Als de beleidsregels die in het protocol zijn uitgewerkt juist zijn ontworpen, dan zullen ze idealiter de actoren in de richting van het meest gunstige resultaat voor het netwerk sturen.

Simpel gezegd bieden DAO's een besturingssysteem voor een open en transparante samenwerking. Met dit besturingssysteem kunnen individuen en instellingen samenwerkingen opzoeken zonder dat ze elkaar hoeven te kennen of vertrouwen.


DAO's en het 'principal-agent' dilemma

DAO's pakken een groot economisch probleem aan, namelijk het principal-agent dilemma. Dit doet zich voor wanneer een persoon of entiteit (de 'agent') de macht heeft om zelfstandig beslissingen te nemen en acties uit te zetten namens een andere persoon of entiteit (de ‘principal’). Als de agent er op uit is om in eigenbelang te handelen, dan kan dit de belangen van de opdrachtgever schaden.

In deze situatie is de agent in staat om risico’s te nemen die voor rekening van de opdrachtgever komen. Wat het probleem kan verergeren, is dat alle informatie via de agent naar de opdrachtgever loopt. De opdrachtgever kan er dan ook niet eens achter komen dat er misbruik van hem wordt gemaakt en heeft ook geen mogelijkheden om te controleren of de agent zijn belangen behartigt.

Veel voorkomende voorbeelden van dit probleem doen zich wel eens voor bij gekozen functionarissen die burgers vertegenwoordigen, makelaars die investeerders vertegenwoordigen of managers die aandeelhouders vertegenwoordigen.

Door transparantie naar een hoger niveau te tillen bieden blockchains, in geval van goed ontworpen stimulansen, de mogelijkheid om met DAO’s delen van dit probleem weg te nemen. Belangen binnen de organisatie zijn op elkaar afgestemd en er is weinig (of zelfs geen) informatie-ongelijkheid. Aangezien alle transacties op de blockchain zijn vastgelegd, is een DAO's volledig transparant en maakt dit ze in theorie onfeilbaar.


Voorbeelden van DAO's

Hoewel dit enigszins primitief is, kan het Bitcoin-netwerk worden beschouwd als het eerste voorbeeld van een DAO. Het werkt gedecentraliseerd en wordt gecoördineerd door een consensusprotocol zonder hiërarchische verhoudingen tussen deelnemers. 

Het Bitcoin-protocol definieert de voorwaarden en de regels binnen de organisatie, terwijl Bitcoins zelf als valuta juist een stimulans vormen voor gebruikers om het netwerk te beveiligen. Dit biedt de zekerheid dat de verschillende deelnemers zullen samenwerken om Bitcoin draaiende te houden als een decentrale autonome organisatie.

Het gemeenschappelijke doel in het geval van Bitcoin is het opslaan en overdragen van waarde zonder dat er een centrale entiteit is die het systeem beheert. Maar waar kunnen DAO's nog meer voor worden ingezet?

Complexere DAO's kunnen worden ingezet voor verschillende use-cases, zoals token-governance, gedecentraliseerde venture-fondsen of sociale-mediaplatforms. DAO's kunnen ook worden ingezet om de werking van apparaten die zijn verbonden met het Internet of Things (IoT) te kunnen coördineren.

Daarnaast bieden deze innovaties een subset van DAO's genaamd Decentrale Autonome Corporaties (DAC's). Een DAC kan een vergelijkbare service bieden zoals gebruikelijk bij traditionele bedrijven, bijvoorbeeld een leenauto-service. Het verschil is dat het werkt zonder de ondernemingsstructuur van traditionele bedrijven.

Zo kan een auto die ‘zichzelf bezit’ en zijn diensten als leenauto aanbiedt als onderdeel van een DAC, volledig autonoom opereren en transacties uitvoeren met mensen en andere apparaten. Door het gebruik van blockchain-orakels is het zelfs in staat om smart contracts te activeren en bepaalde taken volledig zelfstandig uit te voeren, zoals bijvoorbeeld een afspraak maken voor een servicebeurt.


Ethereum en 'THE DAO'

Een van de eerste voorbeelden van een DAO heeft de toepasselijke naam "The DAO". Het bestond uit complexe smart contracts die bovenop de Ethereum-blockchain waren gebouwd en die als een autonoom speculatie-fonds zouden moeten fungeren.

De DAO-tokens werden aan de man gebracht via een Initial Coin Offering (ICO) en gaven een eigendomsbelang en stemrechten in dit gedecentraliseerde fonds. Kort na de lancering werd echter ongeveer een derde van de fondsen buit gemaakt in een van de grootste hacks in de geschiedenis van cryptocurrencies.

Het resultaat van dit evenement was de splitsing in twee apparte ketens van Ethereum na een hard fork. In de ene keten werden de frauduleuze transacties effectief teruggedraaid, alsof de hack nooit heeft plaatsgevonden. Deze keten staat nu bekend onder de Ethereum-blockchain. De andere keten, die zich aan het principe "code is wet" hield, liet de frauduleuze transacties onaangetast en bleef onveranderlijk. Deze blockchain draagt sindsdien de naam Ethereum Classic.



Wil je ook aan de slag met cryptocurrency? Koop Bitcoin op Binance!



Wat zijn de obstakels voor DAO's?

De regelgeving rond DAO’s is op dit moment nog volkomen onzeker. Hoe verschillende jurisdicties de wet en regelgeving rondom DAO’s en vergelijkbare organisatie uit zullen werken, moet nog worden bezien. Blijvende en voortdurende onzekerheid rondom de wet en regelgeving kan echter een aanzienlijke belemmering vormen voor de definitieve invoering van DAO's.


Gerichte aanvallen

De eigenschappen van DAO’s die juist wenselijk zijn (decentralisatie, onveranderlijkheid, vertrouwen) vormen juist ook aanzienlijke prestatie- en beveiligingsproblemen. Hoewel organisaties die de kop opsteken als DAO juist spannend en nieuw zijn, brengen ze ook een aanzienlijke hoeveelheid nieuwe risico’s met zich mee die traditionele bedrijven niet hebben.


Centralisatie niveau

Het is aannemelijk dat decentralisatie geen absolute staat van zijn is, maar juist eerder als een ruim begrip kan worden gezien waarin elk niveau geschikt is gemaakt voor een ander type gebruikssituatie. In sommige gevallen is volledige autonomie of decentralisatie misschien niet eens mogelijk of zinvol.

DAO’s maken het, meer dan ooit tevoren, mogelijk voor een groot aantal deelnemers om samen te kunnen werken. De beleidsregels die in het protocol zijn vastgelegd, zullen echter altijd een niveau van centralisatie in zich herbergen. Er kan worden gesteld dat gecentraliseerde organisaties veel efficiënter kunnen werken, maar de voordelen van een open en transparante deelname hiermee komen te vervallen.


Tot slot

DAO's stellen organisaties in staat om zich te ontdoen van traditionele instellingen. In plaats van een centrale entiteit die de deelnemers coördineert, zijn de beleidsregels geautomatiseerd en sturen zij de actoren naar de meest gunstige uitkomst voor het netwerk.

Het Bitcoin-netwerk kan worden beschouwd als een simpele vorm van een DAO en vooralsnog zijn andere implementaties nog schaars. De sleutel tot het succes bij het ontwerpen van goede DAO's is het opstellen van een efficiënte set consensusregels die complexe de coördinatieproblemen van deelnemers kunnen oplossen. De echte uitdaging voor de implementatie van DAO’s komt wellicht niet uit technologische beperkingen, maar eerder uit de sociale hoek.

Als je meer wilt weten over DAO's, bekijk dan eens het rapport van Binance Research: Theorie en Praxis van DAO's.

Loading