Financieel risico uitgelegd
HomeArticles

Financieel risico uitgelegd

Gemiddeld
2w ago
6m

Financieel risico uitgelegd

Financieel risico is de kans om geld of activa te verliezen. In financiële markten is dit de hoeveelheid geld die je verliest bij het handelen of beleggen.


Wat betekend financieel risico?

Kort gezegd is 'financieel risico' het risico om geld of waardevolle activa te verliezen. In de context van financiële markten kunnen we de term 'risico' definiëren als de hoeveelheid geld die verloren kan gaan bij het handelen of beleggen. Het risico is dus niet het werkelijke verlies, maar wat uiteindelijk verloren kan gaan.

Anders benaderd; financiële diensten of transacties lopen altijd het risico op verlies en dit noemen we financieel risico. In grote lijnen kan het concept worden toegepast op een reeks verschillende situaties, zoals bij financiële markten, het bedrijfsleven en bij overheidsorganisaties.

Het proces van het beoordelen en inspelen op financiële risico's wordt vaak risicobeheer genoemd. Maar voordat we in risicobeheer duiken, is het belangrijk om basiskennis op te doen financieel risico en de verschillende varianten.

Er zijn diverse manieren om financiële risico's te categoriseren en te definiëren. Bekende voorbeelden omvatten onder meer beleggingsrisico, operationeel risico, compliance risico en systeemrisico.


Soorten financieel risico

Zoals eerder vermeld zijn er diverse manieren om financiële risico's te categoriseren en de definitie hiervan kan sterk uiteen lopen, afhankelijk van de context. Dit artikel geeft een kort overzicht van belegging-, operationeel-, compliance- en systeemrisico.


Beleggingsrisico

Zoals de naam al doet vermoeden, hebben beleggingsrisico's betrekking op beleggingen en handelsactiviteiten. Er zijn verschillende varianten van beleggingsrisico's, maar de meerderheid heeft betrekking op fluctuaties in de marktprijs. We kunnen markt-, liquiditeit- en kredietrisico binnen de groep van beleggingsrisico beschouwen.


Marktrisico

Marktrisico is het risico verbonden aan de fluctuerende prijs van een waardeproduct. Stel nou dat Alice bijvoorbeeld Bitcoin koopt, dan is ze blootgesteld aan marktrisico omdat volatiliteit kan zorgen voor een daling in de prijs. 

Marktrisicobeheer begint met de overweging hoeveel Alice zou kunnen verliezen als de koers van Bitcoin in tegenovergestelde richting van haar posities beweegt. De volgende stap is het uitwerken van een strategie die aangeeft hoe Alice moet reageren op de marktbewegingen.

Doorgaans lopen beleggers zowel directe als indirecte marktrisico's. Direct marktrisico betreft het verlies dat een handelaar ervaart bij een tegengestelde prijsbeweging van activa. Het voorbeeld hierboven illustreert een direct marktrisico (Alice kocht Bitcoin nog voor de prijsdaling).

Indirect marktrisico heeft betrekking op activa met een secundair of onderliggend risico (d.w.z. minder voor de hand liggend). Op aandelenmarkten beïnvloedt renterisico de koers van aandelen vaak indirect, waardoor het een indirect risico wordt.

Als Bob bijvoorbeeld aandelen van een bedrijf koopt, kunnen zijn belangen indirect worden beïnvloed door fluctuerende rentetarieven. Het bedrijf zal meer moeite hebben om te groeien of winstgevend te blijven door stijgende rentetarieven. Daarnaast stimuleren hogere rentes andere beleggers om hun aandelen te verkopen. Dit doen ze om het geld aan te wenden om hun schulden af te lossen, die duurder zijn geworden om te onderhouden.

Houdt er rekening mee dat rentetarieven de financiële markten zowel direct als indirect beïnvloeden. Hoewel rente indirect van invloed is op aandelen, hebben ze een directe invloed op obligaties en andere vastrentende waarden. Afhankelijk van het financiële activa kan het renterisico dus worden beschouwd als een direct of indirect risico.


Liquiditeitsrisico

Liquiditeitrisico is het risico dat beleggers en handelaren lopen waarbij ze niet in staat zijn om snel een bepaalde belegging te kopen of verkopen zonder een drastische verandering in de prijs.

Stel dat Alice 1.000 cryptocurrency eenheden koopt voor $10,00 per stuk. Laten we aannemen dat de prijs stabiel blijft voor een aantal maanden waarbij de coin rond de $10,00 wordt verhandeld.

In een high-volume en liquide markt kan Alice snel haar portefeuille met een waarde van $10.000,00 verkopen omdat er voldoende kopers zijn die $10,00 per eenheid willen betalen. Maar als de markt niet liquide is, dan zijn er maar enkele kopers die bereidt zijn aan de prijs te voldoen. Alice zal in dat geval een groot aantal coins onder deze prijs moeten verkopen.


Kredietrisico

Kredietrisico is het risico van een financierende partij om geld te verliezen door toedoen van de lenende partij. Stel dat Bob geld van Alice leent, dan loopt Alice een kredietrisico. Anders gezegd, een kredietrisico is het risico dat Bob de schuld niet betaalt aan Alice. Als Bob in gebreke blijft, dan verliest Alice geld.

Vanuit een breder perspectief gezien kan een economische crisis optreden als het kredietrisico van een land oploopt tot een onaanvaardbaar niveau. De ergste; financiële crisis van de afgelopen 90 jaar vond deels plaats door een wereldwijde toename van het kredietrisico.

Destijds hadden Amerikaanse banken miljoenen transacties met honderden tegenpartijen. Toen Lehman Brothers in gebreke bleef, groeide het kredietrisico snel over de hele wereld, waardoor een financiële crisis ontstond die leidde tot de Grote Recessie.


Operationeel risico

Operationeel risico is het risico van financiële verliezen veroorzaakt door fouten in interne processen, systemen of procedures. Deze fouten worden vaak veroorzaakt door onopzettelijk menselijk falen of opzettelijke frauduleuze activiteiten.

Om operationeel risico te beteugelen, zal ieder bedrijf een periodieke veiligheidsaudit uit moeten voeren welke gepaard gaat met de invoering van gedegen procedures en effectief intern management.

Er zijn talloze voorbeelden van mismanagement onder werknemers die ongeautoriseerde beleggingen aangingen met de fondsen van hun bedrijf. Dit worden rogue traders of schemenhandelaars genoemd en deze hebben gezorgd voor wereldwijde financiële verliezen binnen het bankwezen.

Operationele fouten kunnen ook worden veroorzaakt door gebeurtenissen van buitenaf die indirect van invloed zijn op de activiteiten van een bedrijf, zoals aardbevingen, zware stormen en andere natuurrampen.


Compliance risico

Compliance risico heeft betrekking op verliezen die kunnen ontstaan wanneer een bedrijf of instelling de wet- en regelgeving binnen hun rechtsgebied niet naleeft. Om dergelijke risico's te voorkomen, passen veel bedrijven procedures toe, zoals;  Anti-witwassen en Know Your Customer (KYC).

Als een bedrijf zich niet aan de regels houdt, kunnen deze worden gesloten of worden er zware boetes opgelegd. Veel beleggingsondernemingen en banken werden geconfronteerd met rechtszaken en sancties als gevolg van compliancefouten (bijv. operationeel zijn zonder een geldige licentie). Handel met voorkennis en corruptie zijn ook veel voorkomende voorbeelden van compliancerisico's.


Systeemrisico

Systeemrisico heeft betrekking op de kans dat een gebeurtenis een nadelig effect heeft op een bepaalde markt of industrie. De ineenstorting van de Lehman Brothers in 2008 veroorzaakte bijvoorbeeld een ernstige financiële crisis in de VS, die uiteindelijk vele andere landen trof.

Systeemrisico's zijn het bewijs van de sterke correlatie tussen bedrijven die deel uitmaken van dezelfde branche. Als het bedrijf Lehman Brothers niet zo nauw verstrengeld was binnen het hele Amerikaanse financiële systeem, dan zou het faillissement een veel minder grote impact gehad hebben.

Een simpele manier om het concept van systeemrisico te onthouden, is om het domino-effect voor te stellen. Als een stuk valt, dan zullen de andere stukken ook vallen.

Met name de edelmetaalindustrie kende een aanzienlijke groei na de financiële crisis van 2008. Diversificatie binnen een portefeuille had uitkomst geboden en is dus een manier om het systeemrisico te beperken.


Systeem- vs. systematisch risico

Systeemrisico moet niet worden verward met systematisch of geaggregeerd risico. Met name het laatste risico is een stuk moeilijker te definiëren en verwijst naar een breder scala van risico's, die niet enkel financieel van aart zijn.

Systematische risico's hebben betrekking op een aantal economische en sociopolitieke factoren, zoals inflatie, rentetarieven, oorlogen, natuurrampen en belangrijke beleidswijzigingen.

In principe heeft systematisch risico betrekking op gebeurtenissen die een land of samenleving op meerdere vlakken beïnvloedt. Dit kan de sectoren landbouw, bouw, mijnbouw, productie, financiën en dergelijke omvatten. Systeemrisico's kunnen dus worden beperkt door het combineren van activa die weinig verband hebben met elkaar, maar systeemrisico's kunnen niet worden beperkt door diversificatie van de portefeuille.


Slotgedachte

Wij hebben hier enkele vormen van financiële risico's behandeld waaronder investering-, operationeel-, compliance- en systeemrisico. Binnen de groep van investeringsrisico zijn we dieper ingegaan op de concepten van markt-, liquiditeit- en kredietrisico.

Als het aankomt op de financiële markten, is het praktisch onmogelijk om risico geheel uit te sluiten. Het beste voor een handelaar is om de risico's op wat voor manier dan ook te beperken en te beteugelen. Begrip van de voornaamste financiële risico's is dan ook een goede eerste stap ten aanzien van een effectief risicobeheersplan.