Central Bank Digital Currencies (CBDC) uitgelegd
Central Bank Digital Currencies (CBDC) uitgelegd
StartpaginaArtikelen

Central Bank Digital Currencies (CBDC) uitgelegd

Beginner
2w ago
5m

Korte samenvatting

Bitcoin is geweldig, toch? Maar waarom kan ik het dan niet gebruiken om een kop koffie mee af te rekenen of mijn belasting mee te betalen? Hoewel Bitcoin een vorm van digitaal geld is, is het misschien niet het meest ideale product om als dagelijkse valuta te gebruiken. Deze implementatie zal waarschijnlijk worden ingevuld door een ander type digitale valuta: digitale valuta van de centrale bank.

De meeste landen richten zich alleen op het idee van een volledig digitale valuta, terwijl andere inmiddels al implementaties aan het testen zijn. Maar wat maakt CBDC's anders dan andere digitale activa? Wij gaan het voor je uitzoeken.


Inleiding

De technologie achter het verplaatsen van geld in traditionele financiële markten loopt achter op het tempo van vernieuwing dat de rest van de wereld momenteel meemaakt. Hoewel het eigenlijk niet meer is dan bits van de ene plaats naar de andere te verzenden, kan het verzenden van geld duur zijn en meer tijd in beslag nemen dan mag worden gehoopt.

Veel regeringen zijn dan ook actief bezig met het ontwikkelen van een nieuw type digitale valuta. De belangrijkste voordelen zouden zijn om de efficiëntie van betalingssystemen te vergroten en de kosten voor alle betrokkenen te verlagen. Je zou CBDC's kunnen zien als digitaal fiatgeld dat is gebouwd op een nieuwe technologische laag die is geïnspireerd door de ontwikkelingen die is voortgebracht door blockchain.

Het is waarschijnlijk dat veel landen deze digitale valuta in het komende decennium zullen gaan gebruiken, maar hoe werken ze?


Wat is een digitale valuta van de centrale bank (CBDC)?

Een digitale valuta van de centrale bank of Central Bank Digital Currency (CBDC) is een digitale vorm van fiatvaluta. Hierdoor is het onderhevig aan regulatie vanuit de overheid.

De ontwerpgedachte van een CBDC zal waarschijnlijk per uitgevend land sterk variëren. Sommige implementaties zijn waarschijnlijk gebaseerd op blockchain of een ander type gedistribueerde ledger-technologie (DLT), terwijl andere waarschijnlijk slechts een gecentraliseerde database zullen zijn. De blockchain-gebaseerde valuta zullen waarschijnlijk een token gebruiken om de digitale vorm van fiat-valuta weer te geven.
Hoewel we zouden kunnen zeggen dat CBDC's zijn geïnspireerd door cryptocurrencies zoals Bitcoin, zijn ze juist in de kern behoorlijk verschillend. CBDC's worden uitgegeven door een staat en door een overheid tot een wettig betaalmiddel verklaard. 

Cryptocurrencies zoals Bitcoin zijn grensoverschrijdend en zijn niet uitgegeven door een staat of gecentraliseerde entiteit. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je geen grensoverschrijdende betalingen kunt doen met een CBDC, maar Bitcoin heeft geen eens weet van nationale grenzen.

Veel centrale banken overwegen of experimenteren er inmiddels al op los met een proof-of-concept voor CBDC's.

China werkt al sinds 2014 aan een project met de naam DC/EP, wat staat voor Digital Currency/Electronic Payments. Een proefopstelling voor de digitale yuan is al in verschillende steden uitgerold. De Europese Centrale Bank (ECB) heeft in oktober 2020 een rapport uitgebracht waarin een digitale euro wordt voorgesteld en de verdiensten van een dergelijke digitale valuta worden momenteel onder de loep genomen.


Inzicht in digitale valuta van centrale banken (CBDC)

Vanuit een technologisch oogpunt is een CBDC een database welke wordt beheerd en gecontroleerd door de overheid (of mogelijk erkende entiteiten in de privésector). Om deze reden is een CBDC een permissioned database, aangezien alleen erkende partijen de mogelijkheid hebben om transacties op het netwerk uit te voeren. 

Hierdoor heeft de gecentraliseerde entiteit die de database beheert ook de macht om te voorkomen dat transacties doorgaan, transacties terug te draaien, tegoeden te "bevriezen" of adressen op de zwarte lijst te zetten.

Veel CBDC's zullen waarschijnlijk op hun eigen blockchain draaien. Sommige kunnen echter worden uitgegeven op openbare blockchains. Op deze manier zouden ze toestemming hebben gekregen om activa te verrekenen bovenop een toestemmingsloze basislaag. Dit kan dan het beste van twee werelden opleveren, aangezien de laag met toestemming de benodigde controle voor centrale banken zou kunnen geven, terwijl de laag zonder toestemming de sterkste veiligheidsgaranties zou kunnen bieden.

Dit zal naar waarschijnlijkheid echter niet de norm zijn. Op dit moment beschikt geen enkele openbare blockchain over die technologische middelen en heeft het de tand des tijds niet lang genoeg doorstaan om zo'n belangrijke taak veilig te kunnen uitvoeren.

Afgezien daarvan is het lastig om een inschatting te maken hoe een CBDC zal gaan werken, aangezien elk land een andere benadering zal hebben. Ze zullen de technologie waarschijnlijk allemaal afstemmen op hun eigen specifieke behoeften.


Voordelen van digitale valuta van de centrale bank (CBDC's)

Je zal vast de uitdrukking “banking the unbanked” in relatie tot cryptocurrencies wel eens gehoord hebben. Hoewel het idee enige aantrekkingskracht heeft, kunnen CBDC's dit doel waarschijnlijk beter bereiken dan gedecentraliseerde cryptocurrencies zoals Bitcoin. Elke burger die gemakkelijk toegang heeft tot een goedkope bankrekening, kan hierdoor de financiële betrokkenheid vergroten.

Een ander voordeel is de technologische vooruitgang die een herziening van het monetaire systeem teweeg kan brengen. Hoewel een groot deel van het fiatgeld in principe al bestaat uit een reeks cijfers in een database, is de meeste infrastructuur inmiddels al aanzienlijk verouderd. Het versturen van een e-mail op zondagmiddag duurt, zoals het hoort, maar een paar seconden. Dankzij het ingewikkelde financiële systeem kan het verzenden van geld op dit moment echter meerdere dagen in beslag nemen.

Tijdens de economische gevolgen op de COVID-pandemie hebben we gezien dat centrale banken sneller dan ooit dienen handelen. CBDC's kunnen centrale banken en financiële instellingen in staat stellen om deze veranderingen in het monetair beleid directer door te voeren. Dit heeft de potentie om de manier waarop centraal bankieren werkt volledig te herzien.

Een CBDC maakt het ook gemakkelijker voor overheden en centrale banken om illegale activiteiten op te sporen.


CBDC's versus stablecoins

Maar dit lijkt allemaal op een stablecoin, toch? Functioneel lijken de twee varianten enigszins op elkaar: ze vertegenwoordigen allebei fiatgeld in de vorm van een digitale token. Onder de motorkap zijn ze echter heel verschillend.
De uitgifte van stablecoins wordt normaal gesproken gedaan door een particuliere partij en ze zijn niks meer dan een weergave van fiatgeld of een ander actief. Ze kunnen worden ingewisseld voor de waarde die ze vertegenwoordigen, maar het is geen echt fiatgeld. CBDC's worden daarentegen door de overheid wel uitgegeven als fiatgeld.



CBDC's versus cryptocurrencies

Zoals we eerder al hebben gezegd, verschillen CBDC's van cryptocurrencies. CBDC's worden uitgegeven door een centrale bank en door de overheid als wettig betaalmiddel. Je zou een CBDC dan ook kunnen zien als bankbiljetten: het is een rekeneenheid, een betaalmiddel en een opslagmiddel van waarde.
Echte cryptocurrencies zoals Bitcoin verschillen hier dan ook aanzienlijk van. Ze worden niet uitgegeven door een overheid en houden zich niet echt bezig met nationale grenzen. Ze zijn zonder permissionless, trustless en bestand tegen censuur. Bovendien is er geen sprake van een gecentraliseerde entiteit die het netwerk beheert. Niemand kan je Bitcoin-adres op een zwarte lijst zetten dat je zal weerhouden om een transactie naar een ander Bitcoin-adres te sturen.

Maar welke van de twee is dan beter? Dit hangt volledig af van de use case. Het feit dat Alice Bitcoin naar Bob kan sturen zonder tussenpersonen of dat er iemand is die de mogelijkheid heeft om de transactie te censureren, is voor sommige veel waard. Tegelijkertijd heeft dit ook zo zijn nadelen. Wat als een groot deel van je geld wordt gestolen? Wat als Alice per ongeluk haar spaargeld naar het verkeerde adres stuurt?

In het ene geval kan het nuttig zijn dat een entiteit de macht heeft om transacties ongedaan te maken of blacklistadressen op te stellen. In andere gevallen is het wenselijk om de voordelen te plukken die een gedecentraliseerd netwerk als Bitcoin aan de wereld biedt.


Tot slot

Simpel gezegd kunnen we stellen dat digitale valuta van centrale banken een digitale vorm van fiatgeld is. Veel van de implementaties van CBDC's zullen waarschijnlijk gebruikmaken van blockchain-technologie en een meer versimpelde manier bieden voor iedereen om digitale betalingen te doen.