Black Monday en Beurscrashes uitgelegd
Black Monday en Beurscrashes uitgelegd
StartpaginaArtikelen

Black Monday en Beurscrashes uitgelegd

Beginner
1mo ago
7m

Wat is Black Monday?

Black Monday is een term die wordt gebruikt om een plotselinge en hevige beurscrash te beschrijven die plaatsvond op 19 oktober 1987. De Dow Jones Industrial Average (DJIA), een index die de prestaties van de Amerikaanse aandelenmarkt behandeld, daalde in korte tijd met meer dan 22%. De crash werd een week eerder voorafgegaan door twee andere grote drops.


Prestaties van de Dow Jones Industrial Average rond de tijd van Black Monday.


Black Monday wordt gezien als het begin van een globale beursdaling. Tot op de dag van vandaag is het een van de meest beruchte momenten in de geschiedenis van de aandelenmarkten.

Het totale handelsvolume op beurzen werd op en gegeven moment dusdanig hoog dat de computers van die tijd deze plotselinge hoge belasting niet aankonden. De opdrachten bleven hierdoor urenlang onbehandeld en grote transacties liepen hierdoor vertraging op.
Een grote crash als deze wordt van nature gevolgd door de futures- en optiemarkten. De crash had ook een aanzienlijke impact op alle markten over de gehele wereld. De meeste van de belangrijkste wereldwijde indexen waren aan het einde van dezelfde maand tussen 20-30% gedaald.

De term 'Black Monday' verwijst doorgaans naar de crash in 1987, maar het wordt ook veelvuldig gebruikt om te verwijzen naar andere ernstige marktcrashes.


Wat veroorzaakt marktcrashes?

De oorzaak van beurscrashes kan meestal niet worden toegekend aan één enkele factor. Opmerkelijk is dat er geen grote nieuwsgebeurtenis aan de Black Monday chrash in 1987 voorafging. Een combinatie van verschillende factoren kwamen bij elkaar en zorgden voor een voedingsbodem van paniek en onzekerheid. Maar wat waren deze factoren?

De eerste was de introductie van geautomatiseerde handelssystemen. Tegenwoordig wordt de meeste handelsactiviteit door computers afgehandeld, maar in die tijd was dit niet altijd het geval. Vóór de jaren tachtig waren de beursvloeren doorgaans lawaaierige en drukke plekken waar handelaren hun activa rechtstreeks op de beursvloer uitwisselden.


De handelsvloer van de New York Stock Exchange (NYSE) in 1963, vóór de introductie van geautomatiseerde handelssystemen. Bron: Library of Congress. Afbeelding gewijzigd van origineel.


Gedurende de jaren tachtig werden de handelsactiviteit echter steeds bij computersoftware ondergebracht. De verschuiving naar de geautomatiseerde handel maakte een aanzienlijk snellere afwikkeling mogelijk met systemen die duizenden orders in luttele seconden konden plaatsen. Uiteraard had deze progressie ook invloed op de reactiesnelheid van grote prijsbewegingen. Ter illustratie, moderne handelsrobots kunnen binnen enkele seconden na een onverwacht nieuwsevenement miljarden dollars aan waarde verplaatsen.

Andere factoren, zoals een handelstekort in de Verenigde Staten, internationale spanningen en andere geopolitieke omstandigheden zijn ook geopperd als mogelijke oorzaken. Bovendien versterkte de groeiende invloed van de media de effecten en de ernst van de gebeurtenis.

Hoewel al deze factoren mogelijk hebben bijgedragen aan de crash, mag niet worden ontkend dat alle beslissingen door mensen zijn genomen. Marktpsychologie speelt een grote rol bij een verkoopgolf en is vaak het gevolg van massale paniek.


Wat is een circuit breaker?

Na de gebeurtenissen van Black Monday werden door de Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC) verschillende mechanismen ingevoerd om te voorkomen dat soortgelijke gebeurtenissen zich opnieuw zouden voordoen. Althans er werd getracht om een dergelijke gebeurtenis volledig te voorkomen of op zijn minst te proberen de impact ervan te verzachten.
Een van deze methoden wordt een circuit breaker genoemd. Het is een regelgevende maatregel die de handel volledig stopzet wanneer de prijs een bepaald percentage bereikt ten opzichte van de daily open. Hoewel het hier voornamelijk beurzen in de Verenigde Staten betreft, zijn circuit breakers ook in veel andere markten geïmplementeerd.
Circuit breakers worden toegepast op belangrijke indexen zoals de Dow of de S&P 500, evenals op individuele effecten. Hieronder laten we zien hoe ze werken.

Als de S&P 500 binnen dezelfde handelsdag meer dan 7% daalt, dan wordt de gehele handel gedurende 15 minuten stopgezet en vervolgens opnieuw gestart. Dit wordt ook wel een circuit breaker van niveau 1 genoemd. Als de markt verder daalt en 13% van de daily open bereikt, wordt deze opnieuw gestopt. Dit wordt een circuit breaker van niveau 2 genoemd. Na een pauze van 15 minuten wordt de handel opnieuw gestart. Als de prijs een verlies van 20% bereikt vanaf de daily open, wordt de handel voor de rest van de dag stopgezet. Dit wordt een circuit breaker van niveau 3 genoemd.


Voor- en nadelen van circuit breakers

Hoewel circuit breakers een effectief middel kunnen zijn om flash-crashes te voorkomen, zijn ze een veelvuldig onderwerp van controverse geweest.

Sommige critici stellen dat circuit breakers een negatief effect hebben op de markten en juist zelfs de ernst van de crashes vergroten. Hoe kan dat in theorie? Aangezien de percentageniveaus zijn gebaseerd op de openingsstand van markt, beschikt iedereen over deze kennis. Hierdoor kan men de orders beïnvloeden en de liquiditeit in het orderboek kunstmatig verminderen tegen bepaalde prijsniveaus.

Verminderde liquiditeit kan vervolgens leiden tot meer volatiliteit, aangezien dit betekend dat er mogelijk niet genoeg orders zijn om een onverwachte piek in het aanbod op te kunnen vangen. Critici stellen dat zonder de invloed van circuit breakers op de liquiditeit, de markten eerder een natuurlijk evenwicht bereiken.

Als het gaat om wereldwijde marktindexen zoals de S&P 500, worden circuit breakers alleen geactiveerd bij bewegingen naar de onderkant. Aan de andere kant kunnen ze ook worden geactiveerd op individuele effecten bij opwaartse bewegingen.


Hoe voor te bereiden op marktcrashes

Dankzij de eigenschappen van markten in combinatie met massa-psychologie zijn crashes bijna onvermijdelijk. Maar wat kan men doen om zich voor te bereiden op een marktcrash? 

Overweeg een investeringsplan of een algemene handelsstrategie te maken. Wanneer de markt crasht en veel investeerders in paniek raken, is het absoluut van het grootste belang om kalm en rationeel te blijven en emotionele besluitvorming te voorkomen. Het maken van een langetermijninvesteringsplan of handelsstrategie is daarvoor essentieel, zodat hierdoor geen impulsieve beslissingen kunnen worden.

Het instellen van een stop-loss is tevens van belang om te overwegen. Negatieve effecten beperken op korte-termijnbeleggingen is cruciaal om een succesvolle handelaar te worden en blijven. In de praktijk komt dit echter verrassend minder vaak voor als het gaat om langetermijninvesteerders. Zelfs als een stop-loss ruimte over laat voor grotere prijsschommelingen, kan het forse verliezen voorkomen wanneer er een nietsontziende marktcrash plaatsvindt.

Wat betreft de wereldwijde marktcrashes, deze zijn tot nu toe in principe allemaal tijdelijk van aart geweest. Periodes van economische recessie kunnen meerdere jaren beslaan, maar de markten herstellen zich daarna. Als je ver genoeg uitzoomt, groeit de wereldeconomie al eeuwenlang constant en deze correcties kunnen gezien worden als tijdelijke tegenslagen.


Het presteren van de Dow Jones Industrial Average tussen 1915 en 2020.


Hoewel deze bevinding van toepassing is op wereldwijde markten die verbonden zijn aan de economische groei, is deze niet van toepassing op de cryptocurrenc markten. De blockchain-industrie is nog jong en cryptocurrencies vallen in een risicovolle activaklasse. Hierdoor zullen sommige cryptoassets mogelijk nooit herstellen na een ernstige marktcrash.



Wil je aan de slag met cryptocurrency? Koop Bitcoin op Binance!



Andere opmerkelijke Black Monday’s

28 oktober 1929

De beurscrash die vooraf ging aan de Grote Depressie van de jaren dertig. Gezien de economische gevolgen op lange termijn was deze crash in het najaar van 1929 de meest destructieve beurscrash tot nu toe.

29 september 2008

Na het uiteenspatten van de Amerikaanse huizenbubbel begonnen de aandelenmarkten te crashen. Dit leidde uiteindelijk tot de Grote Recessie rond het eind van jaren 2000. Als je hier meer over wil lezen, bekijk dan The Financial Crisis Explained 2008.

9 maart 2020

De slechtste dag voor de Amerikaanse aandelenmarkt sinds de Grote Recessie, werd gevoed door de coronaviruspandemie en een voortslepende olieprijsoorlog. Dit was de grootste prijsdaling op één dag sinds 2008. Maar, zoals je hieronder zal zien, hield dit record maar één week stand.

16 maart 2020

De angst voor de potentiële economische gevolgen van de pandemie van het coronavirus bleef groeien. Het gevolg hiervan was dat de Amerikaanse markt een nog grotere daling op één dag mee maakte dan de crash een week eerder. Deze dag kan worden gezien als het de piek van de eerste schok dat het coronavirus teweeg bracht op de financiële markten.


Tot slot

Samenvattend was Black Monday een ernstige marktcrash in 1987. Zoals eerder al vermeld, kan de term ook worden gebruikt om te verwijzen naar andere beurscrashes, zoals die van 1929, 2008 en 2020.

Na de gebeurtenissen van Black Monday werden nieuwe regels ingevoerd om de effecten van flash-crashes op de aandelenmarkten te verzachten. Een van de meest impactvolle en controversiële voorschriften is de circuit breaker, die de handel stopzet wanneer er vooraf vastgestelde verliespercentages worden bereikt.

Wat kan jij doen om je voor te bereiden op onvermijdelijke marktcrashes? Bedenk mogelijke scenario's uit om hier vervolgens een goed investeringsplan of handelsstrategie op te kunnen maken. Risicobeheer, portefeuillediversificatie en marktpsychologie zijn enkele onderwerpen die kunnen helpen om grote verliezen tijdens marktcrashes te voorkomen.