Негизги тыянактар
Glamsterdam — Ethereum протоколунун негизги жаңыртылышы. Ал башында 2026-жылдын июнуна пландалган, бирок кийин 2026-жылдын 3-чейрегине жылдырылган.
Жаңылоо үч максатка багытталган: транзакцияларды иштетүүнү параллелдештирүү, блоктун сыйымдуулугун кеңейтүү жана транзакция төлөмү кайра баалануусу аркылуу маалымат базасынын ашыкча чоңоюп кетишин алдын алуу.
Сунуштардын катарына EIP-7732 (протоколго киргизилген сунуштоочу менен куруучунун бөлүнүшү), EIP-7928 (блок деңгээлиндеги кирүү тизмелери) жана EIP-8037 (транзакция төлөмү кайра баалануусу маселесин чечүү) кирет.
Ethereum Foundation жаңыртуудан кийинки кубаттуулук максаты катары 200 млн транзакция төлөмү көрсөткүчүн белгиледи — бул учурдагы болжол менен 60 млн көрсөткүчтөн олуттуу өсүш болуп саналат.
Киришүү
Glamsterdam — Ethereum’дун негизги жаңыртуусу, ал башында 2026-жылдын июнуна пландалган, бирок 2026-жылдын 3-чейрегине жылдырылган. Ethereum Foundation жаңыланган мөөнөттү ырастап, консенсус жана аткаруу кардарлары боюнча кошумча тестирлөө жана өз ара иштешүү жөндөмдүүлүгү боюнча иштер керек экенин белгиледи.
Glamsterdam 2025-жылдын декабрындагы Fusaka жаңыртуусу жетишкендиктерине таянат, анда маалыматтын жеткиликтүүлүгүн жакшыртуу үчүн PeerDAS'ка киргизилген. Fusaka негизги жакшыртууларга көңүл бурса, Glamsterdam тармак блокторду кантип түзүп жана кантип текшерерин кайра уюштуруу аркылуу Ethereum’дун негизги катмарын масштабдоону көздөйт.
Glamsterdam жаңыртуусу деген эмне?
Glamsterdam — аткаруу катмары жана консенсус катмары боюнча бириктирилген жаңыртуусу. Аталышы Ethereum’дун салтына ылайык, аткаруу катмары үчүн шаар атын («Amsterdam») жана консенсус катмары үчүн жылдыз атын («Gloas») жупташтырып, «Glamsterdam» болуп бириктирилген.
Жаңыртуу үч негизги максатка топтолгон. Биринчиден, параллелдештирүү аркылуу иштетүүнү ылдамдатуу: тармак транзакцияларды бирден эмес, бир убакта көп санда иштете алат.
Экинчиден, блокту түзүү жана ырастоо милдеттерин бөлүү аркылуу сыйымдуулукту кеңейтүү: бул тармакка чоңураак көлөмдөгү маалыматты жайылтууга көбүрөөк убакыт бөлөт.
Үчүнчүдөн, жаңы маалыматты сактоонун узак мөөнөттүү аппарат чыгымын көрсөтүү үчүн акыларды жөнгө салуу аркылуу маалымат базасынын ашыкча чоңоюп кетишин алдын алуу; бул келечектеги транзакция чеги өсүштөрүнө жол ачат.
Кыскасы, Glamsterdam кубаттуулукту көбөйтүү менен бирге тармактын туруктуу жана натыйжалуу иштешин камсыз кылуу үчүн түзүмдүк өзгөртүүлөрдү киргизет.
Glamsterdam’дагы негизги сунуштар
EIP-7732: Протоколго киргизилген сунуштоочу менен куруучунун бөлүнүшү (ePBS)
Учурда блок сунуштоочулар менен блок куруучулардын ортосундагы мамиле Ethereum'дун негизги протоколунун бир бөлүгү эмес. Ал реле (relay) деп аталган ишенимдүү үчүнчү тараптын аралык программасына, айрыкча MEV-Boost'ко таянат.
Бул протоколдон тышкаркы түзүлүш «тар жерди» жаратат: валидаторлор транзакцияларды таратуу жана аткаруу иштерин 2 секунддук кыска терезеде шашылыш бүтүрүүгө мажбур болуп, тармак бир блокто канча маалыматты көтөрө аларын чектейт.
EIP-7732 сунуштоочунун (консенсус блогун тандаган) ролун куруучунун (аткаруу жүктөмүн чогулткан) ролунан расмий түрдө ажыратып, бул өткөрүп берүү процессин түздөн-түз протоколго киргизет. Бул үчүнчү тараптын аралык программасынын зарылдыгын жоёт жана протоколдун өзүнө орнотулган, ишенимди талап кылбаган куруучуга төлөм механизмин киргизет.
2 секунддук тоскоолдукту чечүү үчүн ePBS Жүктөмдүн өз убагында аткарылышын текшерүү комитетин жана эки мөөнөттүү логиканы киргизет. Валидаторлор консенсус блогун жана аткаруу жүктөмүн өз-өзүнчө ырастай алышат, бул таратуу терезесин 2 секунддан болжол менен 9 секундга чейин кеңейтет. Бул кошумча убакыт тармакка ашыкча жүк түшүрбөстөн, Ethereum'га алда канча чоң блокторду коопсуз иштеп чыгууга мүмкүндүк берет.
ePBS стейкинг пулдарына да таасир этет: ишенимдүү мониторингди камсыз кылуу үчүн архитектуралык жаңыртуулар талап кылынат. Бирок жалпысынан стейкинг тажрыйбасы куруучуну тандоонун жакшыртылган процесси аркылуу жакшырышы мүмкүн.
EIP-7928: Блок деңгээлиндеги кирүү тизмелери (BALs)
Бүгүнкү күндө Ethereum транзакцияларды ырааттуу түрдө иштетет. Транзакция иштетилмейинче, ал кайсы маалыматка кирерин же эмнени өзгөртөрүн тармак билбейт, ошондуктан валидаторлор кагылышууларды болтурбоо үчүн транзакцияларды бирден иштетүүгө тийиш. Бул өткөрүмдүүлүк ырааттуу аткаруунун ылдамдыгы менен чектелген бир тилкелүү жолду жаратат.
Блок деңгээлиндеги кирүү тизмелери (BALs) муну бардык транзакция көз карандылыктарынын алдын ала картасын берүү аркылуу өзгөртөт. Аткаруу катмары транзакциялар тие турган ар бир эсепти жана ошол өзгөрүүлөрдүн акыркы жыйынтыктарын камтыган блокко толук кирүү тизмесин сактайт. Блоктун башкы сабында бул тизменин кыска «манжа изи» болот.
Бул карта бар болгондо, валидаторлор кагылышпаган транзакцияларды ырааттуу эмес, параллелдүү иштете алышат. Түйүндөр да ар бир транзакцияны кайра ойнотпостон, акыркы жыйынтыктарды окуу аркылуу тезирээк синхрондошо алат — бул аткаруусуз синхрондоштуруу деп аталган функция. BALs болсо негизги блокчейн катмарынын өткөрүмдүүлүгүн олуттуу көбөйтүүгө негиз түзөт.
EIP-8037: транзакция төлөмү кайра баалануусу
Жогорку транзакция чеги тармак өндүрүмдүүлүгүн начарлатпастан, натыйжада пайда болгон абалдын өсүшүн көтөрө алганда гана пайда берет. EIP-8037 абал түзүүчү операциялардын наркын жогорулатуу аркылуу маалымат сактоо үчүн акылдуураак баа түзүү системасын киргизет. Максат — абалдын кеңейишин кымбатыраак кылуу, ал эми эсептөөнү салыштырмалуу арзаныраак калтыруу.
Бул кайра баалоо 200 миллион транзакция төлөмү максаты менен бирге иштөө үчүн иштелип чыккан. Ансыз жогорку транзакция чеги абалдын ашыкча өсүшүнө алып келип, түйүндү иштетүүнү барган сайын кымбаттатышы мүмкүн эле. Транзакция төлөмү чыгымдарын жаңы маалыматты сактоонун чыныгы, узак мөөнөттүү аппарат жүгүнө теңдештирип, EIP-8037 кубаттуулуктун өсүшү туруктуу бойдон калышын камсыздайт.
200 млн транзакция чеги максаты
Ethereum Foundation 200 миллион транзакция чегин тармак үчүн "Glamsterdam'дан кийинки ишенимдүү максат" катары сүрөттөгөн. Бул учурдагы болжол менен 60 миллион транзакция чегинен олуттуу өсүш болмок. Бирок Фонд муну жаңылоо ишке киргенден баштап кепилденген жөндөө эмес, кубаттуулук боюнча коюлган максат катары түшүндүргөн.
Транзакция чеги бир блокко канча эсептөө батарын аныктайт. Аны жогорулатуу ар бир блокто көбүрөөк транзакцияларды жана смарт-контракт операцияларын иштетүүгө болот дегенди билдирет, бирок ошол эле учурда блоктор чоңоюп, аларды текшерүү үчүн көбүрөөк ресурс талап кылынат. Glamsterdam'дын ePBS, BAL жана транзакция төлөмүн кайра баалануусунун айкалышы ушул өсүштү коопсуз жана туруктуу кылуу үчүн иштелип чыккан.
Мөөнөттөр жана учурдагы абал
Жогоруда айтылгандай, Glamsterdam үчүн баштапкы максат 2026-жылдын июну болгон. Ethereum Foundation жаңылануусу эми 2026-жылдын 3-чейрегинде күтүлөрүн ырастады. Кечигүү ePBS жетиштүү ылдам өнүкпөй жатканынан улам болуп, консенсус жана аткаруу кардарларынын ортосундагы өз ара иштешүү жөндөмдүүлүгү боюнча маселелер дагы деле чечилип жатат.
Жаңылоо үчүн девтармактар (devnets) буга чейин эле иштеп жатат, сыноолор Норвегиянын Свальбард аймагындагы өз ара шайкештик иш-чарасында өткөрүлдү. Жаңылоо сыноонун акыркы этабында турат. Негизги тармакка чыгардан мурун ачык сынама блокчейн тармагында иштетилиши күтүлүүдө, бирок сынама блокчейн тармагынын так датасы жарыяланган жок.
Айрым билдирүүлөрдө иштеп чыгуучулардын ички максаты 2026-жылдын август айынын аягына жакын деп айтылат, бирок бул расмий дата эмес. Мөөнөт үчүн негизги тобокелдик — сыноолордо кошумча көйгөйлөр, айрыкча ePBS'ти ишке ашырууга жана кардарлар аралык шайкештикке байланыштуу маселелер табылса, кийинкиге жылдырылышы мүмкүн.
Glamsterdam’дан кийин эмне болот?
Ethereum Foundation Glamsterdam'дан кийинки кезектеги ири жаңылоонун — Hegotà деп аталган — алкагын аныктап жатат; ал Glamsterdam'дын артынан келиши пландалып, мөөнөтү өндүрүүнүн жүрүшүнө жараша 2026-жылдын аягы же андан кийинки мезгил катары сүрөттөлүүдө.
Hegotà Verkle Trees технологиясын киргизет деп күтүлүүдө — ал Ethereum'дун учурдагы маалымат структурасын абалсыз кардарларга мүмкүндүк берген натыйжалуураак структура менен алмаштырат.
Frame Transactions деген аталыш менен белгилүү EIP-8141 да Hegotà үчүн каралып жатат. Ал транзакцияны ырастоону программалоо аркылуу эсеп жазуунун түпкү абстракциясын киргизмек жана колдонуучуларга ECDSA менен гана чектелбестен, кванттан кийинки кол тамга схемаларын тандоого мүмкүндүк бермек. Бирок EIP-8141 азырынча Draft (долбоор) статусунда турат жана киргизилиши тастыкталган эмес.
Hegotà'дан тышкары, Фонд Strawmap'ты — кванттык чабуулдарга туруштук берүү боюнча узак мөөнөттүү жол картасын — алдыга жылдырууда. Бул иштин курамына хэшке негизделген кол тамгалар (leanXMSS), кванттык коркунучтардан коргоо кол тамгаларын кысуу үчүн минималдуу zkVM (leanVM) жана 10дон ашык кардар тобунун катышуусундагы жумалык өз ара шайкештик сыноолору кирет.
Көп берилүүчү суроолор
Glamsterdam жаңылоосу качан ишке киргизилет?
Ethereum Foundation 2026-жылдын 3-чейрегин максат катары койгон, бирок негизги тармакка ишке киргизүүнүн тастыкталган датасы жарыяланган жок. Девтармактар иштеп жатат, ал эми негизги тармакка чейин алгач ачык сынама блокчейн тармагында иштетилип, текшерилиши күтүлүүдө. Айрым билдирүүлөрдө 2026-жылдын август айынын аягы иштеп чыгуучулардын ички максаты катары айтылат, бирок бул расмий маалымат эмес.
Протоколго киргизилген сунуштоочу менен куруучунун бөлүнүшү (ePBS) деген эмне?
ePBS (EIP-7732) блок сунуштоочулар менен блок куруучулардын ортосундагы мамилени Ethereum'дун негизги протоколуна көчүрүп, MEV-Boost сыяктуу үчүнчү тараптын реле аралык программаларына болгон муктаждыкты жоёт.
Ал Жүктөмдүн өз убагында аткарылышын текшерүү комитетин жана эки мөөнөттүү логиканы киргизет — булар блокту таркатуу терезесин 2 секунддан болжол менен 9 секундга чейин кеңейтип, тармакка чоңураак блокторду иштетүүгө мүмкүндүк берет.
Блок деңгээлиндеги кирүү тизмелери (BALs) деген эмне?
BAL (EIP-7928) блоктун ичиндеги бардык транзакциянын өз ара көз карандылыгынын алдын ала түзүлгөн картасын берет. Аткаруу башталганга чейин ар бир транзакция кайсы эсептерге тиерин валидаторлорго билдирүү аркылуу BAL тизмелери бири-бирине кайчы келбеген транзакцияларды параллелдүү иштетүүгө жана аткаруусуз синхрондоштуруу аркылуу түйүндү тезирээк шайкештирүүгө мүмкүндүк берет
Glamsterdam транзакция төлөмдөрүн төмөндөтөбү?
Glamsterdam'дын негизги максаты — тармактын кубаттуулугун жана өткөрүү жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу, таранзакция төлөмүн түздөн-түз азайтуу эмес. Транзакция чегинин максатын көтөрүү жана параллелдүү аткарууну ишке киргизүү аркылуу ар бир блокко көбүрөөк транзакция батат, бул тыгындан улам келип чыккан акынын кескин өсүшүн азайтууга жардам бериши мүмкүн.
Бирок EIP-8037 маалымат базасынын ашыкча шишип кетишинин алдын алуу үчүн абал түзүүчү операциялардын наркын да жогорулатат, ошондуктан айрым операциялар кымбатыраак болушу мүмкүн.
Glamsterdam менен Fusaka’нын айырмасы эмнеде?
2025-жылдын декабрында ишке кирген Fusaka маалыматтын жеткиликтүүлүгүн жакшыртуу үчүн PeerDAS'ты киргизип, блокчейн бириктирүүчү катмары үчүн блоб параметрлерин көбөйткөн. Glamsterdam ушул негизге таянып, ePBS, блок деңгээлиндеги кирүү тизмелери жана газдын кайра баалануусу аркылуу негизги блокчейн катмарынын масштабдалышына басым жасайт. Fusaka негизинен блокчейн бириктирүүчү катмарынын топтомдоруна пайда алып келсе, Glamsterdam түздөн-түз базалык катмарга багытталган.
Жыйынтык ойлор
Glamsterdam — Ethereum’ду масштабдоо жол картасындагы маанилүү кадам. Жаңылоо борборсуздаштыруудан же түйүн жеткиликтүүлүгүнөн баш тартпастан, Ethereum’ду кыйла жогору өткөрүмдүүлүккө даярдоону көздөйт.
Негизги өзгөрүүлөргө сунуштоочулар менен куруучуларды протокол деңгээлинде бөлүү, блок деңгээлиндеги кирүү тизмелери аркылуу транзакцияларды параллелдүү иштетүүнү киргизүү жана абалдын өсүшүн башкаруу үчүн газды кайра баалоо кирет.
2026-жылдын 3-чейрегине жылдырылышы киргизилип жаткан өзгөрүүлөрдүн татаалдыгынан улам болуп жатат дегенди билдирет. ePBS'тин өзү эле блоктордун кантип курулуп, таркатыларын кайра түзүмдөштүрөт, ал эми бардык кардарлардын программаларды колдонушунун ортосунда өз ара иштешүү жөндөмдүүлүгүн камсыздоо да убакытты талап кылат.
Дагы кошумча маалымат
Ethereum Fusaka жаңыртуусу: билүүгө тийиш болгон нерселердин баары
Негизги блокчейн катмарын жана блокчейн бириктирүүчү катмарын масштабдоо чечимдери
Жоопкерчиликтен баш тартуу: Бул маалымат сизге "кандай болсо ошондой" негизде, эч кандай ырастоосуз же кепилдиксиз, жалпы маалыматтык жана билим берүү максатында гана берилет. Аны каржылык, укуктук же башка кесиптик кеңеш катары кабыл алууга болбойт, ошондой эле ал кандайдыр бир конкреттүү продуктуну же кызматты сатып алууга сунуш кылуу максатын көздөбөйт. Сиз тиешелүү кесипкөй кеңешчилерден өз алдынча кеңеш алууңуз керек. Эгерде бул маалымат үчүнчү тараптын салым кошуучусу тарабынан даярдалса, анда билдирилген көз караштар ошол үчүнчү тарапка таандык экенин жана Binance Academy'нин көз карашын сөзсүз түрдө чагылдырбай турганын эске алыңыз. Санариптик активдердин баасы туруксуз болушу мүмкүн. Инвестицияңыздын наркы төмөндөшү же жогорулашы мүмкүн, ошондой эле салынган сумманы кайтарып ала албай калышыңыз ыктымал. Инвестициялык чечимдериңиз үчүн жоопкерчиликти толугу менен өзүңүз тартасыз жана Binance Academy сизге келтирилиши мүмкүн болгон чыгымдар үчүн жооптуу эмес. Көбүрөөк маалымат алуу үчүн Колдонуу шарттарыбызды, Тобокелдик тууралуу эскертүүбүздү жана Binance Academy'нин шарттарын карап чыгыңыз.