Негизги тыянактар
2025-жылдагы Санариптик активдер рыногунун айкындуулугу жөнүндөгү мыйзам (H.R. 3633) - бул санариптик активдердин кандайча классификацияланышы жана жөнгө салынышы үчүн так эрежелерди белгилөөгө багытталган АКШнын федералдык мыйзам долбоору.
Мыйзам долбоору токендин баалуу кагаз же товар катары классификацияланышына жараша, көзөмөлдү эки жөнгө салуучу органдын: Баалуу кагаздар жана биржалар боюнча комиссиянын (SEC) жана Товардык фьючерстер менен соода кылуу боюнча комиссиянын (CFTC) ортосунда бөлөт.
«Жетилген блокчейн тести» деп аталган негизги өзгөчөлүк, айрым токендердин тармагы жетиштүү түрдө борборсуздаштырылган абалга жеткенден кийин, аларды SEC көзөмөлүнөн CFTC көзөмөлүнө өткөрүүгө мүмкүндүк берет.
Чыныгы борборсуздаштырылган протоколдор жана кастодиандык эмес иштеп чыгуучулар жаңы эрежелерден негизинен бошотулушу мүмкүн, бирок борборлоштурулган биржалар жаңы каттоодон өтүү жана шайкештик милдеттенмелерине туш болушат.
2026-жылдын май айына карата, мыйзам долбоору АКШнын Өкүлдөр палатасы тарабынан кабыл алынып, Сенаттын Банк иштери боюнча комитетинен өткөн, бирок Сенаттын толук курамында добуш берүүгө чыга элек.
Киришүү
Көп жылдар бою АКШнын крипто индустриясы атайын жөнгө салуучу укуктук базасыз иштеп келген. Эки федералдык жөнгө салуучу орган, SEC жана CFTC, санариптик активдерге карата бири-бирин кайталаган жана кээде атаандашкан талаптарга ээ болгон. CLARITY мыйзамы - бул так юрисдикциялык чек араларды чийүү жана крипто рыногунун катышуучулары үчүн конкреттүү эрежелерди белгилөө аркылуу ошол белгисиздикти чечүүгө аракет кылган сунушталган мыйзам.
CLARITY мыйзамы деген эмне?
CLARITY мыйзамы катары кеңири белгилүү болгон 2025-жылдагы Санариптик активдер рыногунун айкындуулугу жөнүндөгү мыйзам (H.R. 3633) - бул криптовалюталар жана санариптик активдер үчүн комплекстүү жөнгө салуу базасын түзүүгө багытталган АКШнын сунушталган федералдык мыйзамы.
2025-жылдын май айында Өкүлдөр палатасынын Финансылык кызматтар боюнча комитетинин төрагасы Френч Хилл жана Өкүлдөр палатасынын Айыл чарба боюнча комитетинин төрагасы Г.Т. Томпсон тарабынан сунушталган мыйзам долбоору 2025-жылдын 17-июлунда АКШнын Өкүлдөр палатасы тарабынан эки партиянын тең колдоосу менен 294кө каршы 134 добуш менен кабыл алынган.
Мыйзам долбоору рыноктун катышуучуларынын кеңири чөйрөсүн, анын ичинде борборсуздаштырылган крипто биржаларын, брокерлерди, дилерлерди жана айрым борборсуздаштырылган каржы (DeFi) протоколдорун камтыйт. Ал ошондой эле керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоо, Кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү (AML) талаптарын аткаруу жана салыктык отчеттуулук боюнча жаңы эрежелердин киргизет.
Конгресс бул мыйзам долбоорун эмне үчүн жазган?
Жөнгө салуучу органдар кайсы активдер баалуу кагаздар (SEC тарабынан көзөмөлдөнүүчү) жана кайсынысы товарлар (CFTC тарабынан көзөмөлдөнүүчү) экендиги боюнча бир пикирге келе алышкан эмес. Бул белгисиздик биржалардын иштешин, долбоорлордун каражат чогултушун жана институционалдык инвесторлордун катышуусун кыйындаткан.
SECтин бир нече ири крипто долбоорлоруна каршы алардын токендери катталбаган баалуу кагаздар болуп саналаары тууралуу соттук териштирүүлөрү сыяктуу коомчулуктун көңүл борборундагы укуктук күрөштөр айкыныраак эрежелердин зарылдыгын көрсөттү. Айкындуулук жок болгондуктан, көптөгөн крипто ишканалары оффшордо иштөөнү тандашкан, бул сынчылардын пикири боюнча, АКШнын тездик менен өсүп жаткан глобалдык рыноктогу атаандаштык артыкчылыгын жоготуусуна алып келген.
CLARITY мыйзамы индустрияга так аныкталган укуктук алкакта иштөөгө, институционалдык капиталды тартууга жана керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоону күчөтүүгө мүмкүндүк берүүчү, ошол эле учурда технологиялык инновацияларга тоскоол болбогон «эрежелер китебин» түзүү аракетин билдирет.
SEC менен CFTC'ни салыштыруу: Көзөмөл кандайча бөлүнөт?
CLARITY мыйзамынын негизги инновациясы - бул жөнгө салуучу ыйгарым укуктарды SEC менен CFTC ортосунда кантип бөлгөндүгүндө. Бөлүнүү санариптик активдин кандайча классификацияланышынан көз каранды.
SEC'тин көзөмөлүндөгү активдер
SEC «инвестициялык келишим активдери» катары классификацияланган санариптик активдерге карата юрисдикциясын сактап калат. Бул жалпысынан инвесторлор борбордук команданын же уюмдун аракеттеринен пайда табууну көздөгөн, салттуу баалуу кагаздарга окшош токендерди камтыйт.
Бул укуктук база баалуу кагаздарды талдоо үчүн узак убакыттан бери колдонулуп келе жаткан Хауи тестине негизделет. Бул эрежелерге ылайык, коиндерди баштапкы жайгаштыруу (ICO) жана көптөгөн борборлоштурулган токен долбоорлору SEC'тин карамагында кала бермекчи.
CFTC'нин көзөмөлүндөгү активдер
CFTC «санариптик товарлар» үстүнөн ыйгарым укуктарга ээ болот. Булар жетиштүү түрдө борборсуздаштырылган тармактарда иштеген жана инвестициялык курал эмес, пайдалуулук функцияларын аткарган токендер болуп саналат.
Bitcoin (BTC) жана потенциалдуу түрдө Ether (ETH) укуктук базага ылайык санариптик товарлар катары квалификациялана турган токендердин мисалы катары көп келтирилет. Эң негизгиси, CFTC тарыхта биринчи жолу санариптик товарлардын спот базарларын көзөмөлдөөгө түз ыйгарым укук алат, бул анын мандатынын олуттуу кеңейтилиши болуп саналат.
Жетилген блокчейн тести
CLARITY мыйзамынын эң көп талкууланган элементтеринин бири - бул «жетилген блокчейн» тести. Бул блокчейн тармагы өзүнүн нативдик токенин SEC классификациясынан CFTC классификациясына өткөрүү үчүн жооп бериши керек болгон критерийлердин жыйындысы.
Критерийлер борборсуздаштырылгандыкка багытталган: мисалы, бир дагы өзүнчө юридикалык жак же ага таандык топ токендердин жалпы сунушунун же колдонуудагы добуш берүү укугунун 20%дан ашыгын көзөмөлдөбөшү керек, коду ачык булактуу болушу абзел жана токендин инвестициядан тышкары функционалдык пайдалуулугу болушу зарыл. Көбүрөөк калыптанган блокчейндер үчүн кошумча тест бардык токендердин кеминде жарымы негиздөөчүлөр тобунан тышкары кармалышын талап кылат.
Муну кудум негиздөөчүлөр алгач капиталдын көбүнө ээлик кылган стартап катары элестетиңиз. Убакыттын өтүшү менен менчик укугу жана көзөмөл көптөгөн акционерлерге тарайт, ал эми негиздөөчүлөрдүн таасири пропорционалдуу түрдө азаят. Жетилген блокчейн тести крипто тармактар үчүн ушундай эле өткөөл учурду аныктайт, мында эч бир тарап башкарууда же токендердин сунушунда үстөмдүк кылбайт.
CLARITY мыйзамы эмнелерди камтыйт?
Мыйзам долбоору бир гана SEC менен CFTC ортосундагы бөлүнүүдөн тышкары, бир нече негизги багыттарды камтыйт.
CLARITY мыйзамы стейблкоиндер боюнча жоболорду кеңейтүү менен өткөн жылдагы GENIUS мыйзамына негизделет. GENIUS мыйзамы башында стейблкоин эмитенттерине кардарлардын баланстарына пайыздык киреше төлөөгө тыюу салган.
CLARITY мыйзамы бул тыюуну үчүнчү тараптын платформаларына жайылтуу менен укуктук боштукту чечет: Сенаттын 2026-жылдын 11-майындагы долбоору депозиттин пайызына «экономикалык же функционалдык жактан теңдеш» болгон пассивдүү стейблкоин активдери үчүн сыйлыктарды алууга тыюу салат, бирок соодага же транзакцияларга байланган сыйлыктарга уруксат берет.
Стейблкоин эрежелери Сенаттагы сүйлөшүүлөрдө эң көп талаш-тартыш жараткан багыттардын бири бойдон калууда. Эгер ал кабыл алынса, жөнгө салуучу органдардын ишмердүүлүккө негизделген кайсы сыйлыктарга уруксат берилерин так аныктоо үчүн бир жыл убактысы болот.
Биржаларды каттоо
Санариптик товарлар менен иш алып барган борборлоштурулган биржалар, брокерлер жана дилерлер биринчи жолу CFTCде катталууга милдеттүү болушат. Бул кастодиандык элементтери бар борборсуздаштырылган биржаларды иштеткен платформаларды да камтыйт. Каттоо аларды керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоо, адилеттүү соода тажрыйбалары жана каржылык отчеттуулукту камтыган милдеттенмелер менен расмий федералдык көзөмөлгө алат.
AML жана KYC милдеттенмелери
Катталган биржалар жана ортомчулар кардарды тийиштүү түрдө текшерүү программаларын, шектүү иш-аракеттер жөнүндө отчеттуулукту жана көз карандысыз аудитти камтыган жаңы Өз кардарыңды бил (KYC) милдеттенмелерине туш болушат. Бул талаптар санариптик активдер платформаларын салттуу каржы институттарына жакындатат.
Салыктык отчеттуулук
Мыйзам долбоору салык салуу максатында «брокер» түшүнүгүн кеңейтет, бул көбүрөөк платформалардан колдонуучуларга жана АКШнын Ички киреше кызматына (IRS) 1099-DA формасын берүүнү талап кылат. Бул, бүгүнкү күндө акциялар менен соода кылуу кандайча билдирилсе, ошол сыяктуу эле көбүрөөк крипто транзакциялары салык органдарына автоматтык түрдө билдирилиши мүмкүн дегенди билдирет.
CLARITY мыйзамы DeFi'ге кандай мамиле кылат?
Борборсуздаштырылган протоколдорго карата мамиле - бул мыйзам долбоорунун өзөчө кылдаттыкты талап кылган аспектилеринин бири. CLARITY мыйзамы өзүнө мыйзам долбоорунун 604-бөлүмүнө киргизилген, Блокчейнди жөнгө салуунун айкындуулугу жөнүндө мыйзам (BRCA) катары белгилүү болгон өзгөчөлүктү камтыйт.
Бул жобо кастодиандык эмес программалык камсыздоону иштеп чыгуучуларды, тагыраак айтканда, колдонуучулардын каражаттарын кармабаган жана аларды бир тараптуу түрдө жылдыра же бөгөттөй албаган ачык булактуу капчыктарды жана протоколдорду иштеп чыгуучуларды Банктык купуялуулук жөнүндөгү мыйзамга ылайык акча которуучулар катары классификациялоодон коргоого багытталган.
Иш жүзүндө бул, смарт-контракттарды жана ликвиддүүлүк пулдарын, камтыган чыныгы борборсуздаштырылган протоколдорду түзгөн иштеп чыгуучулар борборлоштурулган биржалар сыяктуу каттоодон өтүү жана комплаенсти камсыздоо түйшүктөрүнө туш болбошу мүмкүн дегенди билдирет. Бирок, «кастодиандык эмес» жана «борборсуздаштырылган» деген түшүнүктөр иш жүзүндө так кандай аныкталаары дагы эле кызуу талкуунун предмети болуп саналат, өзгөчө Сенаттагы сүйлөшүүлөрдө.
Кээ бир DeFi иш-аракеттери, өзгөчө кастодиандык ортомчуларды же колдонуучулардын каражаттарын борборлоштурулган көзөмөлдөөнү камтыгандары, дагы эле шайкештик талаптарына туш болушу мүмкүн. Негизги тест - иштеп чыгуучу же провайдер колдонуучунун активдерин бир тараптуу жылдыра же бөгөттөй алабы же жокпу, ушунда. SEC да, CFTC да борборсуздаштырылгандыгына карабастан, бардык санариптик активдердин иш-аракеттерине карата алдамчылыкка каршы жана манипуляцияга каршы ыйгарым укуктарын сактап калышат.
CLARITY мыйзамы крипто колдонуучуларга кандай таасир этет?
Жөнөкөй крипто колдонуучулар үчүн, эгерде CLARITY мыйзам болуп кабыл алынса, анын эң түз таасирлери төмөнкүлөрдү камтышы мүмкүн:
АКШда кайсы биржалар мыйзамдуу иштеп жаткандыгы жөнүндө айкыныраак эрежелер, бул кадыр-барктуу, мыйзамга шайкеш платформаларды аныктоону жеңилдетиши мүмкүн.
Керектөөчүлөрдүн укуктарын күчтүүрөөк коргоо, анын ичинде катталган биржалар тарабынан аманат стандарттарын жана маалыматтарды ачыктоо талаптарын жакшыртуу.
Толугураак салыктык отчеттуулук, анткени кеңейтилген 1099-DA эрежелери көбүрөөк крипто иш-аракеттери автоматтык түрдө IRS'ке билдирилиши мүмкүн дегенди билдирет.
Институционалдык катышуунун өсүшү, бул убакыттын өтүшү менен рыноктун ликвиддүүлүгүн жогорулатышы мүмкүн, бирок бул өзүнөн өзү белгисиз болгон рыноктук динамиканы камтыйт.
Эл аралык контекстти да белгилей кетүү керек. Европа Биримдиги өзүнүн комплекстүү крипто укуктук базасы катары MiCA (Крипто-активдер рынокторун жөнгө салуу) эрежелерин киргизген. Эгерде CLARITY мыйзамы кабыл алынса, АКШ да, ЕБ да расмий жөнгө салуучу түзүмдөргө ээ болушат, бул глобалдык крипто базарларынын кандайча иштешине жана долбоорлордун кайсы жерде катталуу же тизмеленүү чечимдерине таасирин тийгизиши мүмкүн.
CLARITY мыйзамынын учурдагы абалы кандай?
2026-жылдын май айына карата, CLARITY мыйзамы эки ири мыйзам чыгаруу тоскоолдугунан өттү, бирок ал мыйзам катары күчүнө кире элек:
Өкүлдөр палатасы: 2025-жылдын 17-июлунда эки партиянын колдоосу менен 294кө каршы 134 добуш менен кабыл алынган.
Сенаттын Банк иштери боюнча комитети: 2026-жылдын 14-майында эки партиянын колдоосу менен 15ке каршы 9 добуш менен жактырылган. Сенаттын Айыл чарба боюнча комитети өзүнүн өнөктөш версиясын - Санариптик товардык ортомчулар жөнүндө мыйзамды 2026-жылдын 29-январында кабыл алган.
Кийинки кадам: Сенаттын эки комитетинин тең кызматкерлери Сенаттын жалпы жыйынында добуш берүү үчүн Банк жана Айыл чарба версияларын бирдиктүү мыйзам долбооруна бириктирип жатышат, мында флибустьерди жеңүү үчүн 60 добуш талап кылынышы мүмкүн.
Бир нече чечилбеген маселелер жалпы жыйындагы добуш берүүнү кечиктириши мүмкүн. Комитетте макул деп добуш берген сенатор Анджела Алсобрукс акыркы мыйзам долбоорун колдоосу этикалык жоболордун кошулушунан көз каранды экенин билдирди. Түндүк Американын Баалуу кагаздар администраторлорунун ассоциациясы (NASAA), штаттык баалуу кагаздарды жөнгө салуучуларды билдирет, мыйзам долбоору инвесторлордун укуктарын коргоону алсыратышы мүмкүн деп эсептеп, ага расмий түрдө каршы чыкты. Стейблкоиндин кирешелүүлүк эрежелери, DeFi аныктамалары жана SEC'тин дискрециялык ыйгарым укуктарын чектөө боюнча пикир келишпестиктер калууда.
Ак үй мыйзам долбоорун колдой тургандыгын билдирди жана эки партиялуу колдоо тенденциясы бар. Бирок, аналитиктер Сенаттагы сүйлөшүүлөр 2026-жылдын аягына чейин же андан ары созулушу мүмкүн экенин эскертишүүдө, өзгөчө орто мөөнөттүү шайлоолордун айланасында мыйзам чыгаруу календары тыгыз болгондуктан. Мыйзам кабыл алынып, кол коюлгандан кийин, расмий SEC жана CFTC эрежелерин иштеп чыгуу процесстери аркылуу аны ишке ашыруу кошумча айларды же жылдарды талап кылышы мүмкүн.
Көп берилүүчү суроолор
CLARITY мыйзамына кол коюлуп, ал күчүнө кирдиби?
Жок. 2026-жылдын май айына карата, CLARITY мыйзамы (H.R. 3633) АКШнын Өкүлдөр палатасы тарабынан кабыл алынып, Сенаттын Банк иштери боюнча комитетинен өткөн, бирок Сенаттын толук курамында добуш берүүдөн өтө элек же президенттин кол коюусун ала элек. Ал азырынча мыйзам эмес.
«Жетилген блокчейн тести» деген эмне?
Жетилген блокчейн тести - бул блокчейн тармагы качан жетиштүү деңгээлде борборсуздаштырылган деп эсептелээрин аныктоочу критерийлердин жыйындысы. Эгерде токендин тармагы бул тесттен өтсө, анда токен баалуу кагаздар классификациясынан (SEC көзөмөлүндөгү) санариптик товарлар классификациясына (CFTC көзөмөлүнө) өтүшү мүмкүн.
Негизги критерийлерге төмөнкүлөр кирет: бир дагы өзүнчө юридикалык жак же топ токендердин жалпы сунушунун же добуш берүү укугунун 20% же андан ашыгын көзөмөлдөбөшү керек, коду ачык булактуу болушу абзел, токен практикалык пайдалуулукка ээ болушу зарыл, ал эми эски тармактар үчүн бардык токендердин кеминде жарымы негиздөөчүлөр тобунан тышкары кармалышы шарт.
CLARITY мыйзамы DeFi протоколдорун жөнгө салабы?
CLARITY мыйзамы кастодиандык эмес иштеп чыгуучуларды жана чыныгы борборсуздаштырылган протоколдорду акча которуу операторлорунун классификациясынан бошотууга багытталган өзгөчө жобону (604-бөлүмдөгү Блокчейнди жөнгө салуунун айкындуулугу жөнүндөгү мыйзамдын жобосун) камтыйт.
Бирок, кастодиандык кызматтар менен өз ара аракеттенген же колдонуучунун активдерин бир тараптуу жылдыра же бөгөттөй алган DeFi платформалары дагы эле комплаенс талаптарына туш болушу мүмкүн. Анын так алкагы дагы эле Сенатта талкууланууда.
CLARITY мыйзамы крипто салыктарына таасир этеби?
Ооба. Мыйзам долбоору АКШнын салык салуу максаттары үчүн «брокер» түшүнүгүн кеңейтет, бул көбүрөөк платформалардан IRS'ке 1099-DA формасын тапшырууну жана анын көчүрмөлөрүн колдонуучуларга берүүнү талап кылышы мүмкүн дегенди билдирет. Бул, салттуу брокердик эсептер кандай иштесе, ошол сыяктуу эле көбүрөөк крипто транзакцияларынын салык органдарына автоматтык түрдө көрүнүп турушун камсыз кылат.
CLARITY мыйзамы Америка Кошмо Штаттарынан тышкары жерлерде да колдонулатпы?
CLARITY мыйзамы - бул АКШнын федералдык мыйзамдары болуп саналат жана биринчи кезекте АКШнын юрисдикциясындагы юридикалык жактарга жана иш-аракеттерге карата колдонулат. Бирок, АКШ кардарларын тейлеген же АКШ базарларында соодаланган токендерди тизмеге киргизген АКШдан тышкаркы биржалар да шайкештик талаптарын аткаруу маселелерине туш болушу мүмкүн. АКШдан тышкаркы колдонуучулар, адатта, өздөрүнүн жергиликтүү ченемдик укуктук актыларына баш ийишет.
Жыйынтыктоочу ойлор
CLARITY мыйзамы АКШнын санариптик активдер рыногуна укуктук жөнгө салуучу буйрутманы киргизүү боюнча эң олуттуу аракеттердин бирин билдирет.
SEC менен CFTC ортосунда айкыныраак чек араны чийүү, жетилген блокчейн тестин киргизүү, ошондой эле DeFi, стейблкоиндер, AML талаптарына шайкештик жана салыктык отчеттуулук маселелерин чечүү менен, бул мыйзам долбоору крипто ишканаларынын жана колдонуучуларынын АКШнын укуктук тутумунда кандайча иш алып барарын кайрадан калыптандырышы мүмкүн.
Ошондой болсо да, бул азырынча мыйзам катары күчүнө кире элек. Дагы эле 60тан ашык добушту талап кылган Сенаттын толук курамында добуш берүү, Өкүлдөр палатасынын версиясы менен макулдашуу жана президенттин кол коюусу зарыл, андан кийин расмий эрежелерди иштеп чыгуу процесси жүрөт. Крипто тармагына тиешеси бар ар бир адам - иштеп чыгуучу болобу, биржа операторубу же колдонуучубу - анын жүрүшүнө көз салып, мүмкүн болгон мыйзамдар алардын конкреттүү кырдаалына кандайча колдонулушу мүмкүн экендиги тууралуу тиешелүү кесипкөй кеңешчилерден кеңеш алышы керек.
Кошумча окуу
GENIUS мыйзамы деген эмне жана ал стейблкоин колдонуучулары үчүн эмне үчүн маанилүү?
Кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү (AML) деген эмне?
Эскертүү: Бул мазмун сизге эч кандай кепилдиксиз, жалпы маалымат берүү жана билим берүү максатында гана «болгондой» негизинде сунушталат. Бул маалымат финансылык, юридикалык же башка профессионалдык кеңеш катары каралбашы керек, ошондой эле кандайдыр бир конкреттүү өнүмдү же кызматты сатып алуу сунушу катары эсептелбейт. Сиз тийиштүү профессионал кеңешчилерден өз алдынча кеңеш алышыңыз керек. Эгерде мазмун үчүнчү тарап тарабынан берилсе, анда айтылган пикирлер ошол тарапка таандык экенин жана Binance Academy'нин көз карашын сөзсүз түрдө чагылдырбай турганын эске алыңыз. Санариптик активдердин баалары тез өзгөрмөлүү болушу мүмкүн. Сиздин инвестицияңыздын баасы төмөндөшү же көтөрүлүшү мүмкүн жана сиз жумшаган суммаңызды кайтарып албай калышыңыз ыктымал. Сиз гана өзүңүздүн инвестициялык чечимдериңиз үчүн жооптуусуз жана Binance Academy сиз дуушар болгон эч кандай чыгымдар үчүн жоопкерчилик тартпайт. Кененирээк маалымат алуу үчүн биздин Колонуу шарттарыбызды, Тобокелдиктер жөнүндө эскертүүбүздү жана Binance Academy шарттарын караңыз.